Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 5: Waarneming, gedrag en regeling\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Je omgeving waarnemen\",\r\n subtitle: \"Informatie opnemen om goed te kunnen reageren\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-17_34_01-1.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"394\" data-end=\"569\">Om te kunnen overleven moet je weten wat er in je omgeving gebeurt. Dat doe je door <strong data-start=\"478\" data-end=\"491\">waarnemen<\/strong>. Met waarnemen neem je prikkels uit je omgeving op en kun je hierop reageren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"571\" data-end=\"593\">Wat is waarnemen<\/h3>\r\n<p data-start=\"594\" data-end=\"655\"><strong data-start=\"594\" data-end=\"607\">Waarnemen<\/strong> is het opvangen van informatie uit de omgeving.<\/p>\r\n<ul data-start=\"657\" data-end=\"845\">\r\n<li data-start=\"657\" data-end=\"709\">\r\n<p data-start=\"659\" data-end=\"709\">Informatie uit de omgeving noem je <strong data-start=\"694\" data-end=\"706\">prikkels<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"710\" data-end=\"788\">\r\n<p data-start=\"712\" data-end=\"788\">Prikkels kunnen bijvoorbeeld licht, geluid, geur, smaak of aanraking zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"789\" data-end=\"845\">\r\n<p data-start=\"791\" data-end=\"845\">Waarnemen gebeurt met speciale organen: <strong data-start=\"831\" data-end=\"844\">zintuigen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"847\" data-end=\"862\">Zintuigen<\/h3>\r\n<p data-start=\"863\" data-end=\"925\"><strong data-start=\"863\" data-end=\"876\">Zintuigen<\/strong> zijn organen waarmee je prikkels kunt waarnemen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"927\" data-end=\"1099\">\r\n<li data-start=\"927\" data-end=\"956\">\r\n<p data-start=\"929\" data-end=\"956\">Je ogen nemen licht waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"957\" data-end=\"987\">\r\n<p data-start=\"959\" data-end=\"987\">Je oren nemen geluid waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"988\" data-end=\"1016\">\r\n<p data-start=\"990\" data-end=\"1016\">Je neus neemt geur waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1017\" data-end=\"1046\">\r\n<p data-start=\"1019\" data-end=\"1046\">Je tong neemt smaak waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1047\" data-end=\"1099\">\r\n<p data-start=\"1049\" data-end=\"1099\">Je huid neemt aanraking, temperatuur en pijn waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1101\" data-end=\"1153\">Elk zintuig is gespecialiseerd in één soort prikkel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1155\" data-end=\"1174\">Zintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1175\" data-end=\"1213\">In zintuigen zitten <strong data-start=\"1195\" data-end=\"1212\">zintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1215\" data-end=\"1388\">\r\n<li data-start=\"1215\" data-end=\"1280\">\r\n<p data-start=\"1217\" data-end=\"1280\"><strong data-start=\"1217\" data-end=\"1234\">Zintuigcellen<\/strong> zijn speciale cellen die prikkels opvangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1281\" data-end=\"1336\">\r\n<p data-start=\"1283\" data-end=\"1336\">Elke zintuigcel is gevoelig voor één soort prikkel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1337\" data-end=\"1388\">\r\n<p data-start=\"1339\" data-end=\"1388\">Zintuigcellen zetten prikkels om in <strong data-start=\"1375\" data-end=\"1387\">impulsen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1390\" data-end=\"1404\">Impulsen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1405\" data-end=\"1446\">Een <strong data-start=\"1409\" data-end=\"1419\">impuls<\/strong> is een elektrisch signaal.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1448\" data-end=\"1587\">\r\n<li data-start=\"1448\" data-end=\"1487\">\r\n<p data-start=\"1450\" data-end=\"1487\">Impulsen ontstaan in zintuigcellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1488\" data-end=\"1540\">\r\n<p data-start=\"1490\" data-end=\"1540\">Ze worden via zenuwen naar de hersenen gestuurd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1541\" data-end=\"1587\">\r\n<p data-start=\"1543\" data-end=\"1587\">In de hersenen wordt de informatie verwerkt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1589\" data-end=\"1637\">Pas in de hersenen ontstaat de echte waarneming.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1639\" data-end=\"1665\">Reageren op prikkels<\/h3>\r\n<p data-start=\"1666\" data-end=\"1707\">Na het waarnemen kan je lichaam reageren.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1709\" data-end=\"1857\">\r\n<li data-start=\"1709\" data-end=\"1756\">\r\n<p data-start=\"1711\" data-end=\"1756\">Spieren en klieren zorgen voor een reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1757\" data-end=\"1801\">\r\n<p data-start=\"1759\" data-end=\"1801\">Een reactie kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1802\" data-end=\"1857\">\r\n<p data-start=\"1804\" data-end=\"1857\">Snelle reacties zijn vaak belangrijk voor veiligheid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1859\" data-end=\"1892\">Samenwerking in het lichaam<\/h3>\r\n<p data-start=\"1893\" data-end=\"1945\">Bij waarnemen werken verschillende onderdelen samen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1947\" data-end=\"2112\">\r\n<li data-start=\"1947\" data-end=\"1984\">\r\n<p data-start=\"1949\" data-end=\"1984\"><strong data-start=\"1949\" data-end=\"1962\">Zintuigen<\/strong> vangen prikkels op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1985\" data-end=\"2020\">\r\n<p data-start=\"1987\" data-end=\"2020\"><strong data-start=\"1987\" data-end=\"1998\">Zenuwen<\/strong> vervoeren impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2021\" data-end=\"2062\">\r\n<p data-start=\"2023\" data-end=\"2062\"><strong data-start=\"2023\" data-end=\"2035\">Hersenen<\/strong> verwerken de informatie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2063\" data-end=\"2112\">\r\n<p data-start=\"2065\" data-end=\"2112\"><strong data-start=\"2065\" data-end=\"2087\">Spieren of klieren<\/strong> zorgen voor een reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Waarnemen \u2013 het opvangen van informatie uit de omgeving\",\r\n \"Prikkel \u2013 invloed uit de omgeving, zoals licht of geluid\",\r\n \"Zintuigen \u2013 organen waarmee prikkels worden waargenomen\",\r\n \"Zintuigcellen \u2013 cellen die prikkels opvangen\",\r\n \"Impuls \u2013 elektrisch signaal dat informatie doorgeeft\",\r\n \"Zenuwen \u2013 banen die impulsen vervoeren\",\r\n \"Reactie \u2013 wat het lichaam doet na het waarnemen van een prikkel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Waarnemen is het opnemen van prikkels uit de omgeving met zintuigen. Zintuigcellen zetten deze prikkels om in impulsen die via zenuwen naar de hersenen gaan. Daar wordt de informatie verwerkt, waarna het lichaam kan reageren. Zo kun je veilig en goed functioneren in je omgeving.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Voelen, ruiken en proeven\",\r\n subtitle: \"Met je lichaam ontdekken wat veilig, lekker of gevaarlijk is\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_10_09.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"401\" data-end=\"616\">Met voelen, ruiken en proeven krijg je veel informatie over je omgeving. Deze zintuigen helpen je om te bepalen of iets warm, koud, lekker, gevaarlijk of bedorven is. Zo kun je goed reageren op situaties om je heen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"618\" data-end=\"630\">Voelen<\/h3>\r\n<p data-start=\"631\" data-end=\"661\">Met je huid kun je <strong data-start=\"650\" data-end=\"660\">voelen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"663\" data-end=\"891\">\r\n<li data-start=\"663\" data-end=\"745\">\r\n<p data-start=\"665\" data-end=\"745\">In de huid zitten <strong data-start=\"683\" data-end=\"700\">zintuigcellen<\/strong> voor aanraking, druk, temperatuur en pijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"746\" data-end=\"789\">\r\n<p data-start=\"748\" data-end=\"789\">Je kunt voelen of iets warm of koud is.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"790\" data-end=\"848\">\r\n<p data-start=\"792\" data-end=\"848\">Je kunt voelen of iets hard, zacht, scherp of glad is.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"849\" data-end=\"891\">\r\n<p data-start=\"851\" data-end=\"891\">Pijnprikkels waarschuwen je voor gevaar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"893\" data-end=\"943\">De huid is dus een belangrijk beschermend zintuig.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"945\" data-end=\"964\">Tastzintuigen<\/h3>\r\n<p data-start=\"965\" data-end=\"1019\">De zintuigcellen in de huid noem je <strong data-start=\"1001\" data-end=\"1018\">tastzintuigen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1021\" data-end=\"1188\">\r\n<li data-start=\"1021\" data-end=\"1081\">\r\n<p data-start=\"1023\" data-end=\"1081\">Tastzintuigen nemen verschillende soorten prikkels waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1082\" data-end=\"1139\">\r\n<p data-start=\"1084\" data-end=\"1139\">Niet overal in de huid zitten evenveel tastzintuigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1140\" data-end=\"1188\">\r\n<p data-start=\"1142\" data-end=\"1188\">Je vingertoppen en lippen zijn extra gevoelig.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1190\" data-end=\"1257\">Na het waarnemen sturen de tastzintuigen impulsen naar de hersenen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1259\" data-end=\"1271\">Ruiken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1272\" data-end=\"1302\">Met je neus kun je <strong data-start=\"1291\" data-end=\"1301\">ruiken<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1304\" data-end=\"1471\">\r\n<li data-start=\"1304\" data-end=\"1353\">\r\n<p data-start=\"1306\" data-end=\"1353\">In de neusholte zitten <strong data-start=\"1329\" data-end=\"1350\">reukzintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1354\" data-end=\"1416\">\r\n<p data-start=\"1356\" data-end=\"1416\">Deze cellen nemen geurstoffen waar die in de lucht zitten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1417\" data-end=\"1471\">\r\n<p data-start=\"1419\" data-end=\"1471\">Geurstoffen lossen op in het slijmvlies van de neus.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1473\" data-end=\"1555\">De reukzintuigcellen zetten geurprikkels om in impulsen die naar de hersenen gaan.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1557\" data-end=\"1581\">Geur en veiligheid<\/h3>\r\n<p data-start=\"1582\" data-end=\"1619\">Ruiken is belangrijk voor veiligheid.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1621\" data-end=\"1747\">\r\n<li data-start=\"1621\" data-end=\"1657\">\r\n<p data-start=\"1623\" data-end=\"1657\">Je kunt bedorven voedsel ruiken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1658\" data-end=\"1692\">\r\n<p data-start=\"1660\" data-end=\"1692\">Je kunt rook of gas waarnemen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1693\" data-end=\"1747\">\r\n<p data-start=\"1695\" data-end=\"1747\">Geuren kunnen ook herinneringen of emoties oproepen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1749\" data-end=\"1762\">Proeven<\/h3>\r\n<p data-start=\"1763\" data-end=\"1794\">Met je tong kun je <strong data-start=\"1782\" data-end=\"1793\">proeven<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1796\" data-end=\"1948\">\r\n<li data-start=\"1796\" data-end=\"1841\">\r\n<p data-start=\"1798\" data-end=\"1841\">Op de tong zitten <strong data-start=\"1816\" data-end=\"1838\">smaakzintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1842\" data-end=\"1893\">\r\n<p data-start=\"1844\" data-end=\"1893\">Deze zintuigcellen liggen in <strong data-start=\"1873\" data-end=\"1890\">smaakpapillen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1894\" data-end=\"1948\">\r\n<p data-start=\"1896\" data-end=\"1948\">Ze nemen stoffen waar die zijn opgelost in speeksel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1950\" data-end=\"2018\">Er zijn verschillende basissmaken, zoals zoet, zuur, zout en bitter.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2020\" data-end=\"2063\">Samenwerking tussen ruiken en proeven<\/h3>\r\n<p data-start=\"2064\" data-end=\"2100\">Ruiken en proeven werken nauw samen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2102\" data-end=\"2261\">\r\n<li data-start=\"2102\" data-end=\"2168\">\r\n<p data-start=\"2104\" data-end=\"2168\">De smaak van eten wordt voor een groot deel bepaald door geur.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2169\" data-end=\"2217\">\r\n<p data-start=\"2171\" data-end=\"2217\">Als je verkouden bent, proef je minder goed.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2218\" data-end=\"2261\">\r\n<p data-start=\"2220\" data-end=\"2261\">Zonder reuk is proeven veel minder sterk.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Voelen \u2013 waarnemen met de huid\",\r\n \"Tastzintuigen \u2013 zintuigcellen in de huid voor aanraking, temperatuur en pijn\",\r\n \"Ruiken \u2013 waarnemen van geurstoffen met de neus\",\r\n \"Reukzintuigcellen \u2013 zintuigcellen in de neus die geur waarnemen\",\r\n \"Proeven \u2013 waarnemen van smaak met de tong\",\r\n \"Smaakzintuigcellen \u2013 zintuigcellen op de tong die smaak waarnemen\",\r\n \"Smaakpapillen \u2013 structuren op de tong waarin smaakzintuigcellen liggen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Met voelen, ruiken en proeven neem je belangrijke prikkels uit je omgeving waar. Tastzintuigen in de huid nemen aanraking, temperatuur en pijn waar. Reukzintuigcellen in de neus nemen geurstoffen op en smaakzintuigcellen op de tong nemen smaken waar. Samen zorgen deze zintuigen ervoor dat je veilig kunt handelen en van eten kunt genieten.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Horen en zien\",\r\n subtitle: \"Twee zintuigen om je omgeving op afstand waar te nemen\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_43_18.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"387\" data-end=\"582\">Met <strong data-start=\"391\" data-end=\"400\">horen<\/strong> en <strong data-start=\"404\" data-end=\"412\">zien<\/strong> kun je prikkels uit je omgeving waarnemen zonder ze aan te raken. Deze zintuigen zijn belangrijk om gevaar te herkennen, te communiceren en je goed te kunnen oriënteren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"584\" data-end=\"595\">Horen<\/h3>\r\n<p data-start=\"596\" data-end=\"625\">Met je oren kun je <strong data-start=\"615\" data-end=\"624\">horen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"627\" data-end=\"800\">\r\n<li data-start=\"627\" data-end=\"663\">\r\n<p data-start=\"629\" data-end=\"663\">Geluid ontstaat door trillingen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"664\" data-end=\"737\">\r\n<p data-start=\"666\" data-end=\"737\">Deze trillingen verplaatsen zich als <strong data-start=\"703\" data-end=\"720\">geluidsgolven<\/strong> door de lucht.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"738\" data-end=\"800\">\r\n<p data-start=\"740\" data-end=\"800\">Je oor vangt deze geluidsgolven op en zet ze om in impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"802\" data-end=\"880\">Horen helpt je bij communicatie en het herkennen van geluiden uit je omgeving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"882\" data-end=\"904\">Bouw van het oor<\/h3>\r\n<p data-start=\"905\" data-end=\"936\">Het oor bestaat uit drie delen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"938\" data-end=\"1102\">\r\n<li data-start=\"938\" data-end=\"980\">\r\n<p data-start=\"940\" data-end=\"980\"><strong data-start=\"940\" data-end=\"953\">Buitenoor<\/strong>: vangt geluidsgolven op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"981\" data-end=\"1054\">\r\n<p data-start=\"983\" data-end=\"1054\"><strong data-start=\"983\" data-end=\"996\">Middenoor<\/strong>: versterkt de trillingen met behulp van gehoorbeentjes.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1055\" data-end=\"1102\">\r\n<p data-start=\"1057\" data-end=\"1102\"><strong data-start=\"1057\" data-end=\"1070\">Binnenoor<\/strong>: zet trillingen om in impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1104\" data-end=\"1186\">In het binnenoor zitten <strong data-start=\"1128\" data-end=\"1151\">gehoorzintuigcellen<\/strong> die gevoelig zijn voor trillingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1188\" data-end=\"1213\">Gehoorzintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1214\" data-end=\"1278\"><strong data-start=\"1214\" data-end=\"1237\">Gehoorzintuigcellen<\/strong> zetten geluidstrillingen om in impulsen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1280\" data-end=\"1459\">\r\n<li data-start=\"1280\" data-end=\"1348\">\r\n<p data-start=\"1282\" data-end=\"1348\">De impulsen worden via de gehoorzenuw naar de hersenen gestuurd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1349\" data-end=\"1405\">\r\n<p data-start=\"1351\" data-end=\"1405\">In de hersenen wordt het geluid herkend en verwerkt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1406\" data-end=\"1459\">\r\n<p data-start=\"1408\" data-end=\"1459\">Te hard geluid kan gehoorzintuigcellen beschadigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1461\" data-end=\"1509\">Beschadigde gehoorzintuigcellen herstellen niet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1511\" data-end=\"1521\">Zien<\/h3>\r\n<p data-start=\"1522\" data-end=\"1550\">Met je ogen kun je <strong data-start=\"1541\" data-end=\"1549\">zien<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1552\" data-end=\"1687\">\r\n<li data-start=\"1552\" data-end=\"1591\">\r\n<p data-start=\"1554\" data-end=\"1591\">Licht komt via het oog naar binnen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1592\" data-end=\"1627\">\r\n<p data-start=\"1594\" data-end=\"1627\">Het licht valt op het netvlies.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1628\" data-end=\"1687\">\r\n<p data-start=\"1630\" data-end=\"1687\">In het netvlies zitten zintuigcellen die licht waarnemen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1689\" data-end=\"1754\">Zien is belangrijk om vormen, kleuren en bewegingen te herkennen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1756\" data-end=\"1787\">Netvlies en zintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1788\" data-end=\"1842\">In het <strong data-start=\"1795\" data-end=\"1807\">netvlies<\/strong> zitten twee soorten zintuigcellen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1844\" data-end=\"1972\">\r\n<li data-start=\"1844\" data-end=\"1923\">\r\n<p data-start=\"1846\" data-end=\"1923\"><strong data-start=\"1846\" data-end=\"1858\">Staafjes<\/strong>: gevoelig voor weinig licht, belangrijk bij schemer en donker.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1924\" data-end=\"1972\">\r\n<p data-start=\"1926\" data-end=\"1972\"><strong data-start=\"1926\" data-end=\"1939\">Kegeltjes<\/strong>: gevoelig voor kleur en details.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1974\" data-end=\"2020\">Samen zorgen ze voor scherp en kleurrijk zien.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2022\" data-end=\"2053\">Impulsen naar de hersenen<\/h3>\r\n<p data-start=\"2054\" data-end=\"2112\">Zintuigcellen in het netvlies zetten licht om in impulsen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2114\" data-end=\"2272\">\r\n<li data-start=\"2114\" data-end=\"2170\">\r\n<p data-start=\"2116\" data-end=\"2170\">Deze impulsen gaan via de oogzenuw naar de hersenen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2171\" data-end=\"2221\">\r\n<p data-start=\"2173\" data-end=\"2221\">In de hersenen ontstaat het beeld dat je ziet.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2222\" data-end=\"2272\">\r\n<p data-start=\"2224\" data-end=\"2272\">Pas in de hersenen wordt de waarneming compleet.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"2274\" data-end=\"2308\">Bescherming van ogen en oren<\/h3>\r\n<p data-start=\"2309\" data-end=\"2337\">Ogen en oren zijn kwetsbaar.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2339\" data-end=\"2477\">\r\n<li data-start=\"2339\" data-end=\"2382\">\r\n<p data-start=\"2341\" data-end=\"2382\">Oogleden en wimpers beschermen de ogen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2383\" data-end=\"2420\">\r\n<p data-start=\"2385\" data-end=\"2420\">Oorsmeer beschermt de gehoorgang.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2421\" data-end=\"2477\">\r\n<p data-start=\"2423\" data-end=\"2477\">Te fel licht en hard geluid kunnen schade veroorzaken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Horen \u2013 waarnemen van geluid met de oren\",\r\n \"Geluidsgolven \u2013 trillingen die zich door de lucht verplaatsen\",\r\n \"Gehoorzintuigcellen \u2013 zintuigcellen die geluidstrillingen waarnemen\",\r\n \"Zien \u2013 waarnemen van licht met de ogen\",\r\n \"Netvlies \u2013 laag in het oog met zintuigcellen\",\r\n \"Staafjes \u2013 zintuigcellen voor zien bij weinig licht\",\r\n \"Kegeltjes \u2013 zintuigcellen voor kleur en scherp zien\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen naar de hersenen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Met horen en zien neem je prikkels uit je omgeving op afstand waar. Het oor zet geluidsgolven om in impulsen en het oog zet licht om in impulsen. Deze impulsen gaan naar de hersenen, waar ze worden verwerkt tot geluiden en beelden. Zo kun je je omgeving goed waarnemen en erop reageren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Het zenuwstelsel\",\r\n subtitle: \"Snelle informatieverwerking en directe reacties\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-22-sep-2025-20_20_37.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"386\" data-end=\"580\">Het <strong data-start=\"390\" data-end=\"406\">zenuwstelsel<\/strong> zorgt ervoor dat prikkels uit de omgeving snel worden verwerkt en dat je lichaam hierop kan reageren. Het zenuwstelsel werkt nauw samen met de zintuigen, spieren en klieren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"582\" data-end=\"613\">Wat doet het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"660\">Het zenuwstelsel heeft drie belangrijke taken:<\/p>\r\n<ul data-start=\"662\" data-end=\"817\">\r\n<li data-start=\"662\" data-end=\"716\">\r\n<p data-start=\"664\" data-end=\"716\"><strong data-start=\"664\" data-end=\"677\">Waarnemen<\/strong>: informatie uit zintuigen ontvangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"717\" data-end=\"771\">\r\n<p data-start=\"719\" data-end=\"771\"><strong data-start=\"719\" data-end=\"732\">Verwerken<\/strong>: informatie begrijpen en combineren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"772\" data-end=\"817\">\r\n<p data-start=\"774\" data-end=\"817\"><strong data-start=\"774\" data-end=\"786\">Reageren<\/strong>: spieren of klieren aansturen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"819\" data-end=\"888\">Dankzij het zenuwstelsel kun je snel en gericht reageren op prikkels.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"890\" data-end=\"927\">Onderdelen van het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"928\" data-end=\"978\">Het zenuwstelsel bestaat uit twee hoofdonderdelen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"980\" data-end=\"1045\">\r\n<li data-start=\"980\" data-end=\"1013\">\r\n<p data-start=\"982\" data-end=\"1013\">Het <strong data-start=\"986\" data-end=\"1011\">centrale zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1014\" data-end=\"1045\">\r\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1045\">Het <strong data-start=\"1020\" data-end=\"1045\">perifere zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1047\" data-end=\"1097\">Samen zorgen zij voor communicatie in het lichaam.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1099\" data-end=\"1130\">Het centrale zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1131\" data-end=\"1173\">Het <strong data-start=\"1135\" data-end=\"1160\">centrale zenuwstelsel<\/strong> bestaat uit:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1175\" data-end=\"1215\">\r\n<li data-start=\"1175\" data-end=\"1194\">\r\n<p data-start=\"1177\" data-end=\"1194\">de <strong data-start=\"1180\" data-end=\"1192\">hersenen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1195\" data-end=\"1215\">\r\n<p data-start=\"1197\" data-end=\"1215\">het <strong data-start=\"1201\" data-end=\"1215\">ruggenmerg<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1217\" data-end=\"1361\">De hersenen verwerken informatie en nemen beslissingen.<br data-start=\"1272\" data-end=\"1275\" \/> Het ruggenmerg geleidt impulsen van en naar de hersenen en zorgt voor snelle reacties.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1363\" data-end=\"1394\">Het perifere zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1395\" data-end=\"1481\">Het <strong data-start=\"1399\" data-end=\"1424\">perifere zenuwstelsel<\/strong> bestaat uit alle <strong data-start=\"1442\" data-end=\"1453\">zenuwen<\/strong> die door het lichaam lopen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1483\" data-end=\"1661\">\r\n<li data-start=\"1483\" data-end=\"1514\">\r\n<p data-start=\"1485\" data-end=\"1514\">Zenuwen vervoeren impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1515\" data-end=\"1592\">\r\n<p data-start=\"1517\" data-end=\"1592\">Ze verbinden zintuigen, spieren en organen met het centrale zenuwstelsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1593\" data-end=\"1661\">\r\n<p data-start=\"1595\" data-end=\"1661\">Zonder perifere zenuwen kunnen impulsen de hersenen niet bereiken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1663\" data-end=\"1677\">Impulsen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1678\" data-end=\"1743\">In het zenuwstelsel worden signalen doorgegeven als <strong data-start=\"1730\" data-end=\"1742\">impulsen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1745\" data-end=\"1871\">\r\n<li data-start=\"1745\" data-end=\"1784\">\r\n<p data-start=\"1747\" data-end=\"1784\">Impulsen zijn elektrische signalen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1785\" data-end=\"1827\">\r\n<p data-start=\"1787\" data-end=\"1827\">Ze lopen via zenuwen door het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1828\" data-end=\"1871\">\r\n<p data-start=\"1830\" data-end=\"1871\">Impulsen zorgen voor snelle communicatie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1873\" data-end=\"1910\">Reageren met spieren en klieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"1911\" data-end=\"1956\">Na verwerking van impulsen volgt een reactie.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1958\" data-end=\"2097\">\r\n<li data-start=\"1958\" data-end=\"1995\">\r\n<p data-start=\"1960\" data-end=\"1995\"><strong data-start=\"1960\" data-end=\"1971\">Spieren<\/strong> zorgen voor beweging.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1996\" data-end=\"2055\">\r\n<p data-start=\"1998\" data-end=\"2055\"><strong data-start=\"1998\" data-end=\"2009\">Klieren<\/strong> maken stoffen aan, zoals zweet of hormonen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2056\" data-end=\"2097\">\r\n<p data-start=\"2058\" data-end=\"2097\">De reactie kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"2099\" data-end=\"2113\">Reflexen<\/h3>\r\n<p data-start=\"2114\" data-end=\"2166\">Sommige reacties verlopen extra snel en automatisch.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2168\" data-end=\"2323\">\r\n<li data-start=\"2168\" data-end=\"2199\">\r\n<p data-start=\"2170\" data-end=\"2199\">Dit noem je een <strong data-start=\"2186\" data-end=\"2196\">reflex<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2200\" data-end=\"2259\">\r\n<p data-start=\"2202\" data-end=\"2259\">Bij een reflex loopt de impuls vaak via het ruggenmerg.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2260\" data-end=\"2323\">\r\n<p data-start=\"2262\" data-end=\"2323\">Hierdoor reageert je lichaam snel, zonder eerst na te denken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2325\" data-end=\"2370\">Een reflex beschermt je lichaam tegen gevaar.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Zenuwstelsel \u2013 systeem dat prikkels verwerkt en reacties regelt\",\r\n \"Centraal zenuwstelsel \u2013 hersenen en ruggenmerg\",\r\n \"Perifeer zenuwstelsel \u2013 alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel\",\r\n \"Zenuwen \u2013 banen die impulsen vervoeren\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen in het zenuwstelsel\",\r\n \"Spieren \u2013 zorgen voor beweging als reactie\",\r\n \"Klieren \u2013 maken stoffen aan als reactie\",\r\n \"Reflex \u2013 snelle, onbewuste reactie op een prikkel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Het zenuwstelsel zorgt voor snelle communicatie in het lichaam. Prikkels worden via zenuwen als impulsen naar het centrale zenuwstelsel geleid, daar verwerkt en omgezet in een reactie. Spieren en klieren voeren deze reactie uit. Dankzij reflexen kan het lichaam extra snel reageren op gevaar.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"Gedrag\",\r\n subtitle: \"Alles wat je doet, bewust en onbewust\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-21_14_57.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"356\" data-end=\"545\">Alles wat een mens of dier doet, noem je <strong data-start=\"397\" data-end=\"407\">gedrag<\/strong>. Gedrag ontstaat doordat een organisme prikkels uit de omgeving waarneemt en hierop reageert. Gedrag kan bewust of onbewust plaatsvinden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"547\" data-end=\"566\">Wat is gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"567\" data-end=\"610\"><strong data-start=\"567\" data-end=\"577\">Gedrag<\/strong> is alles wat een organisme doet.<\/p>\r\n<ul data-start=\"612\" data-end=\"816\">\r\n<li data-start=\"612\" data-end=\"665\">\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"665\">Gedrag kan zichtbaar zijn, zoals lopen of praten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"666\" data-end=\"726\">\r\n<p data-start=\"668\" data-end=\"726\">Gedrag kan ook onzichtbaar zijn, zoals zweten of blozen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"727\" data-end=\"816\">\r\n<p data-start=\"729\" data-end=\"816\">Gedrag ontstaat door samenwerking tussen zintuigen, zenuwstelsel en spieren of klieren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"818\" data-end=\"841\">Aangeboren gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"842\" data-end=\"905\"><strong data-start=\"842\" data-end=\"863\">Aangeboren gedrag<\/strong> is gedrag dat je al bij de geboorte hebt.<\/p>\r\n<ul data-start=\"907\" data-end=\"1037\">\r\n<li data-start=\"907\" data-end=\"945\">\r\n<p data-start=\"909\" data-end=\"945\">Je hoeft dit gedrag niet te leren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"946\" data-end=\"986\">\r\n<p data-start=\"948\" data-end=\"986\">Het zit vast in je erfelijke aanleg.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"987\" data-end=\"1037\">\r\n<p data-start=\"989\" data-end=\"1037\">Voorbeelden zijn reflexen en instinctief gedrag.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1039\" data-end=\"1092\">Aangeboren gedrag is vaak belangrijk voor overleving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1094\" data-end=\"1117\">Aangeleerd gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"1118\" data-end=\"1172\"><strong data-start=\"1118\" data-end=\"1139\">Aangeleerd gedrag<\/strong> ontstaat door ervaring en leren.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1174\" data-end=\"1315\">\r\n<li data-start=\"1174\" data-end=\"1219\">\r\n<p data-start=\"1176\" data-end=\"1219\">Dit gedrag ontwikkel je tijdens je leven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1220\" data-end=\"1267\">\r\n<p data-start=\"1222\" data-end=\"1267\">Oefening en herhaling spelen een grote rol.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1268\" data-end=\"1315\">\r\n<p data-start=\"1270\" data-end=\"1315\">Voorbeelden zijn fietsen, lezen en schrijven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1317\" data-end=\"1357\">Aangeleerd gedrag verschilt per persoon.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1359\" data-end=\"1385\">Prikkels en reacties<\/h3>\r\n<p data-start=\"1386\" data-end=\"1427\">Gedrag ontstaat altijd door <strong data-start=\"1414\" data-end=\"1426\">prikkels<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1429\" data-end=\"1574\">\r\n<li data-start=\"1429\" data-end=\"1475\">\r\n<p data-start=\"1431\" data-end=\"1475\">Prikkels worden waargenomen met zintuigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1476\" data-end=\"1529\">\r\n<p data-start=\"1478\" data-end=\"1529\">Via het zenuwstelsel worden impulsen doorgegeven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1530\" data-end=\"1574\">\r\n<p data-start=\"1532\" data-end=\"1574\">Spieren of klieren zorgen voor de reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1576\" data-end=\"1612\">Zonder prikkel ontstaat geen gedrag.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1614\" data-end=\"1645\">Bewust en onbewust gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"1646\" data-end=\"1681\">Gedrag kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1683\" data-end=\"1814\">\r\n<li data-start=\"1683\" data-end=\"1747\">\r\n<p data-start=\"1685\" data-end=\"1747\"><strong data-start=\"1685\" data-end=\"1702\">Bewust gedrag<\/strong> kun je zelf sturen, zoals praten of lopen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1748\" data-end=\"1814\">\r\n<p data-start=\"1750\" data-end=\"1814\"><strong data-start=\"1750\" data-end=\"1769\">Onbewust gedrag<\/strong> gaat automatisch, zoals knipperen of zweten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1816\" data-end=\"1883\">Beide vormen zijn belangrijk voor het functioneren van het lichaam.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Gedrag \u2013 alles wat een organisme doet\",\r\n \"Aangeboren gedrag \u2013 gedrag dat niet geleerd is\",\r\n \"Aangeleerd gedrag \u2013 gedrag dat door ervaring ontstaat\",\r\n \"Prikkel \u2013 invloed uit de omgeving die gedrag veroorzaakt\",\r\n \"Reactie \u2013 wat het organisme doet na een prikkel\",\r\n \"Bewust gedrag \u2013 gedrag dat je zelf kunt sturen\",\r\n \"Onbewust gedrag \u2013 automatisch gedrag\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Gedrag is alles wat een organisme doet als reactie op prikkels. Sommige gedragingen zijn aangeboren en andere worden aangeleerd. Gedrag kan bewust of onbewust plaatsvinden en ontstaat door samenwerking tussen zintuigen, zenuwstelsel en spieren of klieren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Regeling\",\r\n subtitle: \"Het lichaam in balans houden\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_03.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"353\" data-end=\"611\">Je lichaam moet voortdurend worden aangepast aan veranderingen, zowel van buiten als van binnen. Dit noem je <strong data-start=\"462\" data-end=\"474\">regeling<\/strong>. Dankzij regeling blijven processen in je lichaam goed verlopen, zoals lichaamstemperatuur, hartslag en hoeveelheid water in je lichaam.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"613\" data-end=\"634\">Wat is regeling<\/h3>\r\n<p data-start=\"635\" data-end=\"704\"><strong data-start=\"635\" data-end=\"647\">Regeling<\/strong> is het sturen en aanpassen van processen in het lichaam.<\/p>\r\n<ul data-start=\"706\" data-end=\"862\">\r\n<li data-start=\"706\" data-end=\"768\">\r\n<p data-start=\"708\" data-end=\"768\">Regeling zorgt ervoor dat het lichaam in evenwicht blijft.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"769\" data-end=\"810\">\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"810\">Dit evenwicht noem je <strong data-start=\"793\" data-end=\"807\">homeostase<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"811\" data-end=\"862\">\r\n<p data-start=\"813\" data-end=\"862\">Regeling gebeurt automatisch en meestal onbewust.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"864\" data-end=\"888\">Twee regelsystemen<\/h3>\r\n<p data-start=\"889\" data-end=\"940\">In het lichaam zijn twee belangrijke regelsystemen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"942\" data-end=\"991\">\r\n<li data-start=\"942\" data-end=\"966\">\r\n<p data-start=\"944\" data-end=\"966\">het <strong data-start=\"948\" data-end=\"964\">zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"967\" data-end=\"991\">\r\n<p data-start=\"969\" data-end=\"991\">het <strong data-start=\"973\" data-end=\"991\">hormoonstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"993\" data-end=\"1025\">Deze systemen werken vaak samen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1027\" data-end=\"1063\">Regeling door het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1064\" data-end=\"1112\">Het <strong data-start=\"1068\" data-end=\"1084\">zenuwstelsel<\/strong> zorgt voor snelle regeling.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1114\" data-end=\"1258\">\r\n<li data-start=\"1114\" data-end=\"1163\">\r\n<p data-start=\"1116\" data-end=\"1163\">Impulsen worden snel doorgegeven via zenuwen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1164\" data-end=\"1203\">\r\n<p data-start=\"1166\" data-end=\"1203\">Reacties zijn direct en kortdurend.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1204\" data-end=\"1258\">\r\n<p data-start=\"1206\" data-end=\"1258\">Voorbeelden zijn reflexen en snelle spierbewegingen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1260\" data-end=\"1323\">Het zenuwstelsel is vooral belangrijk bij snelle veranderingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1325\" data-end=\"1363\">Regeling door het hormoonstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1364\" data-end=\"1418\">Het <strong data-start=\"1368\" data-end=\"1386\">hormoonstelsel<\/strong> zorgt voor langzamere regeling.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1420\" data-end=\"1592\">\r\n<li data-start=\"1420\" data-end=\"1493\">\r\n<p data-start=\"1422\" data-end=\"1493\"><strong data-start=\"1422\" data-end=\"1434\">Hormonen<\/strong> zijn stoffen die door <strong data-start=\"1457\" data-end=\"1475\">hormoonklieren<\/strong> worden gemaakt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1494\" data-end=\"1547\">\r\n<p data-start=\"1496\" data-end=\"1547\">Hormonen komen via het bloed bij organen terecht.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1548\" data-end=\"1592\">\r\n<p data-start=\"1550\" data-end=\"1592\">De werking van hormonen is vaak langdurig.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1594\" data-end=\"1661\">Hormonen regelen onder andere groei, ontwikkeling en stofwisseling.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1663\" data-end=\"1708\">Samenwerking tussen zenuwen en hormonen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1709\" data-end=\"1761\">Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel werken samen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1763\" data-end=\"1931\">\r\n<li data-start=\"1763\" data-end=\"1813\">\r\n<p data-start=\"1765\" data-end=\"1813\">Het zenuwstelsel kan hormoonklieren aansturen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1814\" data-end=\"1871\">\r\n<p data-start=\"1816\" data-end=\"1871\">Hormonen kunnen invloed hebben op gedrag en reacties.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1872\" data-end=\"1931\">\r\n<p data-start=\"1874\" data-end=\"1931\">Samen zorgen ze voor een goede afstemming in het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1933\" data-end=\"1963\">Voorbeelden van regeling<\/h3>\r\n<p data-start=\"1964\" data-end=\"2001\">Regeling is nodig bij veel processen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2003\" data-end=\"2151\">\r\n<li data-start=\"2003\" data-end=\"2053\">\r\n<p data-start=\"2005\" data-end=\"2053\">Het op peil houden van de lichaamstemperatuur.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2054\" data-end=\"2086\">\r\n<p data-start=\"2056\" data-end=\"2086\">Het regelen van de hartslag.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2087\" data-end=\"2151\">\r\n<p data-start=\"2089\" data-end=\"2151\">Het regelen van de hoeveelheid water en zouten in het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2153\" data-end=\"2201\">Zonder regeling zouden deze processen ontsporen.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Regeling \u2013 het aanpassen en sturen van processen in het lichaam\",\r\n \"Homeostase \u2013 evenwicht in het lichaam\",\r\n \"Zenuwstelsel \u2013 regelsysteem voor snelle en korte reacties\",\r\n \"Hormoonstelsel \u2013 regelsysteem voor langzame en langdurige reacties\",\r\n \"Hormonen \u2013 stoffen die processen in het lichaam regelen\",\r\n \"Hormoonklieren \u2013 organen die hormonen maken\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen in het zenuwstelsel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Regeling zorgt ervoor dat het lichaam in evenwicht blijft. Dit gebeurt met behulp van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Het zenuwstelsel zorgt voor snelle reacties, terwijl het hormoonstelsel langzamer maar langdurig werkt. Samen houden deze regelsystemen processen in het lichaam goed afgestemd.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[28],"class_list":["post-851","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=851"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3278,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions\/3278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\r\n\r\n\r\n \r\n \r\n Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 5: Waarneming, gedrag en regeling\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Je omgeving waarnemen\",\r\n subtitle: \"Informatie opnemen om goed te kunnen reageren\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-17_34_01-1.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"394\" data-end=\"569\">Om te kunnen overleven moet je weten wat er in je omgeving gebeurt. Dat doe je door <strong data-start=\"478\" data-end=\"491\">waarnemen<\/strong>. Met waarnemen neem je prikkels uit je omgeving op en kun je hierop reageren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"571\" data-end=\"593\">Wat is waarnemen<\/h3>\r\n<p data-start=\"594\" data-end=\"655\"><strong data-start=\"594\" data-end=\"607\">Waarnemen<\/strong> is het opvangen van informatie uit de omgeving.<\/p>\r\n<ul data-start=\"657\" data-end=\"845\">\r\n<li data-start=\"657\" data-end=\"709\">\r\n<p data-start=\"659\" data-end=\"709\">Informatie uit de omgeving noem je <strong data-start=\"694\" data-end=\"706\">prikkels<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"710\" data-end=\"788\">\r\n<p data-start=\"712\" data-end=\"788\">Prikkels kunnen bijvoorbeeld licht, geluid, geur, smaak of aanraking zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"789\" data-end=\"845\">\r\n<p data-start=\"791\" data-end=\"845\">Waarnemen gebeurt met speciale organen: <strong data-start=\"831\" data-end=\"844\">zintuigen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"847\" data-end=\"862\">Zintuigen<\/h3>\r\n<p data-start=\"863\" data-end=\"925\"><strong data-start=\"863\" data-end=\"876\">Zintuigen<\/strong> zijn organen waarmee je prikkels kunt waarnemen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"927\" data-end=\"1099\">\r\n<li data-start=\"927\" data-end=\"956\">\r\n<p data-start=\"929\" data-end=\"956\">Je ogen nemen licht waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"957\" data-end=\"987\">\r\n<p data-start=\"959\" data-end=\"987\">Je oren nemen geluid waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"988\" data-end=\"1016\">\r\n<p data-start=\"990\" data-end=\"1016\">Je neus neemt geur waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1017\" data-end=\"1046\">\r\n<p data-start=\"1019\" data-end=\"1046\">Je tong neemt smaak waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1047\" data-end=\"1099\">\r\n<p data-start=\"1049\" data-end=\"1099\">Je huid neemt aanraking, temperatuur en pijn waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1101\" data-end=\"1153\">Elk zintuig is gespecialiseerd in één soort prikkel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1155\" data-end=\"1174\">Zintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1175\" data-end=\"1213\">In zintuigen zitten <strong data-start=\"1195\" data-end=\"1212\">zintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1215\" data-end=\"1388\">\r\n<li data-start=\"1215\" data-end=\"1280\">\r\n<p data-start=\"1217\" data-end=\"1280\"><strong data-start=\"1217\" data-end=\"1234\">Zintuigcellen<\/strong> zijn speciale cellen die prikkels opvangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1281\" data-end=\"1336\">\r\n<p data-start=\"1283\" data-end=\"1336\">Elke zintuigcel is gevoelig voor één soort prikkel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1337\" data-end=\"1388\">\r\n<p data-start=\"1339\" data-end=\"1388\">Zintuigcellen zetten prikkels om in <strong data-start=\"1375\" data-end=\"1387\">impulsen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1390\" data-end=\"1404\">Impulsen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1405\" data-end=\"1446\">Een <strong data-start=\"1409\" data-end=\"1419\">impuls<\/strong> is een elektrisch signaal.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1448\" data-end=\"1587\">\r\n<li data-start=\"1448\" data-end=\"1487\">\r\n<p data-start=\"1450\" data-end=\"1487\">Impulsen ontstaan in zintuigcellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1488\" data-end=\"1540\">\r\n<p data-start=\"1490\" data-end=\"1540\">Ze worden via zenuwen naar de hersenen gestuurd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1541\" data-end=\"1587\">\r\n<p data-start=\"1543\" data-end=\"1587\">In de hersenen wordt de informatie verwerkt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1589\" data-end=\"1637\">Pas in de hersenen ontstaat de echte waarneming.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1639\" data-end=\"1665\">Reageren op prikkels<\/h3>\r\n<p data-start=\"1666\" data-end=\"1707\">Na het waarnemen kan je lichaam reageren.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1709\" data-end=\"1857\">\r\n<li data-start=\"1709\" data-end=\"1756\">\r\n<p data-start=\"1711\" data-end=\"1756\">Spieren en klieren zorgen voor een reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1757\" data-end=\"1801\">\r\n<p data-start=\"1759\" data-end=\"1801\">Een reactie kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1802\" data-end=\"1857\">\r\n<p data-start=\"1804\" data-end=\"1857\">Snelle reacties zijn vaak belangrijk voor veiligheid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1859\" data-end=\"1892\">Samenwerking in het lichaam<\/h3>\r\n<p data-start=\"1893\" data-end=\"1945\">Bij waarnemen werken verschillende onderdelen samen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1947\" data-end=\"2112\">\r\n<li data-start=\"1947\" data-end=\"1984\">\r\n<p data-start=\"1949\" data-end=\"1984\"><strong data-start=\"1949\" data-end=\"1962\">Zintuigen<\/strong> vangen prikkels op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1985\" data-end=\"2020\">\r\n<p data-start=\"1987\" data-end=\"2020\"><strong data-start=\"1987\" data-end=\"1998\">Zenuwen<\/strong> vervoeren impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2021\" data-end=\"2062\">\r\n<p data-start=\"2023\" data-end=\"2062\"><strong data-start=\"2023\" data-end=\"2035\">Hersenen<\/strong> verwerken de informatie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2063\" data-end=\"2112\">\r\n<p data-start=\"2065\" data-end=\"2112\"><strong data-start=\"2065\" data-end=\"2087\">Spieren of klieren<\/strong> zorgen voor een reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Waarnemen \u2013 het opvangen van informatie uit de omgeving\",\r\n \"Prikkel \u2013 invloed uit de omgeving, zoals licht of geluid\",\r\n \"Zintuigen \u2013 organen waarmee prikkels worden waargenomen\",\r\n \"Zintuigcellen \u2013 cellen die prikkels opvangen\",\r\n \"Impuls \u2013 elektrisch signaal dat informatie doorgeeft\",\r\n \"Zenuwen \u2013 banen die impulsen vervoeren\",\r\n \"Reactie \u2013 wat het lichaam doet na het waarnemen van een prikkel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Waarnemen is het opnemen van prikkels uit de omgeving met zintuigen. Zintuigcellen zetten deze prikkels om in impulsen die via zenuwen naar de hersenen gaan. Daar wordt de informatie verwerkt, waarna het lichaam kan reageren. Zo kun je veilig en goed functioneren in je omgeving.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Voelen, ruiken en proeven\",\r\n subtitle: \"Met je lichaam ontdekken wat veilig, lekker of gevaarlijk is\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_10_09.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"401\" data-end=\"616\">Met voelen, ruiken en proeven krijg je veel informatie over je omgeving. Deze zintuigen helpen je om te bepalen of iets warm, koud, lekker, gevaarlijk of bedorven is. Zo kun je goed reageren op situaties om je heen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"618\" data-end=\"630\">Voelen<\/h3>\r\n<p data-start=\"631\" data-end=\"661\">Met je huid kun je <strong data-start=\"650\" data-end=\"660\">voelen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"663\" data-end=\"891\">\r\n<li data-start=\"663\" data-end=\"745\">\r\n<p data-start=\"665\" data-end=\"745\">In de huid zitten <strong data-start=\"683\" data-end=\"700\">zintuigcellen<\/strong> voor aanraking, druk, temperatuur en pijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"746\" data-end=\"789\">\r\n<p data-start=\"748\" data-end=\"789\">Je kunt voelen of iets warm of koud is.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"790\" data-end=\"848\">\r\n<p data-start=\"792\" data-end=\"848\">Je kunt voelen of iets hard, zacht, scherp of glad is.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"849\" data-end=\"891\">\r\n<p data-start=\"851\" data-end=\"891\">Pijnprikkels waarschuwen je voor gevaar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"893\" data-end=\"943\">De huid is dus een belangrijk beschermend zintuig.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"945\" data-end=\"964\">Tastzintuigen<\/h3>\r\n<p data-start=\"965\" data-end=\"1019\">De zintuigcellen in de huid noem je <strong data-start=\"1001\" data-end=\"1018\">tastzintuigen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1021\" data-end=\"1188\">\r\n<li data-start=\"1021\" data-end=\"1081\">\r\n<p data-start=\"1023\" data-end=\"1081\">Tastzintuigen nemen verschillende soorten prikkels waar.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1082\" data-end=\"1139\">\r\n<p data-start=\"1084\" data-end=\"1139\">Niet overal in de huid zitten evenveel tastzintuigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1140\" data-end=\"1188\">\r\n<p data-start=\"1142\" data-end=\"1188\">Je vingertoppen en lippen zijn extra gevoelig.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1190\" data-end=\"1257\">Na het waarnemen sturen de tastzintuigen impulsen naar de hersenen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1259\" data-end=\"1271\">Ruiken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1272\" data-end=\"1302\">Met je neus kun je <strong data-start=\"1291\" data-end=\"1301\">ruiken<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1304\" data-end=\"1471\">\r\n<li data-start=\"1304\" data-end=\"1353\">\r\n<p data-start=\"1306\" data-end=\"1353\">In de neusholte zitten <strong data-start=\"1329\" data-end=\"1350\">reukzintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1354\" data-end=\"1416\">\r\n<p data-start=\"1356\" data-end=\"1416\">Deze cellen nemen geurstoffen waar die in de lucht zitten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1417\" data-end=\"1471\">\r\n<p data-start=\"1419\" data-end=\"1471\">Geurstoffen lossen op in het slijmvlies van de neus.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1473\" data-end=\"1555\">De reukzintuigcellen zetten geurprikkels om in impulsen die naar de hersenen gaan.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1557\" data-end=\"1581\">Geur en veiligheid<\/h3>\r\n<p data-start=\"1582\" data-end=\"1619\">Ruiken is belangrijk voor veiligheid.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1621\" data-end=\"1747\">\r\n<li data-start=\"1621\" data-end=\"1657\">\r\n<p data-start=\"1623\" data-end=\"1657\">Je kunt bedorven voedsel ruiken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1658\" data-end=\"1692\">\r\n<p data-start=\"1660\" data-end=\"1692\">Je kunt rook of gas waarnemen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1693\" data-end=\"1747\">\r\n<p data-start=\"1695\" data-end=\"1747\">Geuren kunnen ook herinneringen of emoties oproepen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1749\" data-end=\"1762\">Proeven<\/h3>\r\n<p data-start=\"1763\" data-end=\"1794\">Met je tong kun je <strong data-start=\"1782\" data-end=\"1793\">proeven<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1796\" data-end=\"1948\">\r\n<li data-start=\"1796\" data-end=\"1841\">\r\n<p data-start=\"1798\" data-end=\"1841\">Op de tong zitten <strong data-start=\"1816\" data-end=\"1838\">smaakzintuigcellen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1842\" data-end=\"1893\">\r\n<p data-start=\"1844\" data-end=\"1893\">Deze zintuigcellen liggen in <strong data-start=\"1873\" data-end=\"1890\">smaakpapillen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1894\" data-end=\"1948\">\r\n<p data-start=\"1896\" data-end=\"1948\">Ze nemen stoffen waar die zijn opgelost in speeksel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1950\" data-end=\"2018\">Er zijn verschillende basissmaken, zoals zoet, zuur, zout en bitter.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2020\" data-end=\"2063\">Samenwerking tussen ruiken en proeven<\/h3>\r\n<p data-start=\"2064\" data-end=\"2100\">Ruiken en proeven werken nauw samen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2102\" data-end=\"2261\">\r\n<li data-start=\"2102\" data-end=\"2168\">\r\n<p data-start=\"2104\" data-end=\"2168\">De smaak van eten wordt voor een groot deel bepaald door geur.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2169\" data-end=\"2217\">\r\n<p data-start=\"2171\" data-end=\"2217\">Als je verkouden bent, proef je minder goed.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2218\" data-end=\"2261\">\r\n<p data-start=\"2220\" data-end=\"2261\">Zonder reuk is proeven veel minder sterk.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Voelen \u2013 waarnemen met de huid\",\r\n \"Tastzintuigen \u2013 zintuigcellen in de huid voor aanraking, temperatuur en pijn\",\r\n \"Ruiken \u2013 waarnemen van geurstoffen met de neus\",\r\n \"Reukzintuigcellen \u2013 zintuigcellen in de neus die geur waarnemen\",\r\n \"Proeven \u2013 waarnemen van smaak met de tong\",\r\n \"Smaakzintuigcellen \u2013 zintuigcellen op de tong die smaak waarnemen\",\r\n \"Smaakpapillen \u2013 structuren op de tong waarin smaakzintuigcellen liggen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Met voelen, ruiken en proeven neem je belangrijke prikkels uit je omgeving waar. Tastzintuigen in de huid nemen aanraking, temperatuur en pijn waar. Reukzintuigcellen in de neus nemen geurstoffen op en smaakzintuigcellen op de tong nemen smaken waar. Samen zorgen deze zintuigen ervoor dat je veilig kunt handelen en van eten kunt genieten.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Horen en zien\",\r\n subtitle: \"Twee zintuigen om je omgeving op afstand waar te nemen\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_43_18.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"387\" data-end=\"582\">Met <strong data-start=\"391\" data-end=\"400\">horen<\/strong> en <strong data-start=\"404\" data-end=\"412\">zien<\/strong> kun je prikkels uit je omgeving waarnemen zonder ze aan te raken. Deze zintuigen zijn belangrijk om gevaar te herkennen, te communiceren en je goed te kunnen oriënteren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"584\" data-end=\"595\">Horen<\/h3>\r\n<p data-start=\"596\" data-end=\"625\">Met je oren kun je <strong data-start=\"615\" data-end=\"624\">horen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"627\" data-end=\"800\">\r\n<li data-start=\"627\" data-end=\"663\">\r\n<p data-start=\"629\" data-end=\"663\">Geluid ontstaat door trillingen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"664\" data-end=\"737\">\r\n<p data-start=\"666\" data-end=\"737\">Deze trillingen verplaatsen zich als <strong data-start=\"703\" data-end=\"720\">geluidsgolven<\/strong> door de lucht.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"738\" data-end=\"800\">\r\n<p data-start=\"740\" data-end=\"800\">Je oor vangt deze geluidsgolven op en zet ze om in impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"802\" data-end=\"880\">Horen helpt je bij communicatie en het herkennen van geluiden uit je omgeving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"882\" data-end=\"904\">Bouw van het oor<\/h3>\r\n<p data-start=\"905\" data-end=\"936\">Het oor bestaat uit drie delen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"938\" data-end=\"1102\">\r\n<li data-start=\"938\" data-end=\"980\">\r\n<p data-start=\"940\" data-end=\"980\"><strong data-start=\"940\" data-end=\"953\">Buitenoor<\/strong>: vangt geluidsgolven op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"981\" data-end=\"1054\">\r\n<p data-start=\"983\" data-end=\"1054\"><strong data-start=\"983\" data-end=\"996\">Middenoor<\/strong>: versterkt de trillingen met behulp van gehoorbeentjes.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1055\" data-end=\"1102\">\r\n<p data-start=\"1057\" data-end=\"1102\"><strong data-start=\"1057\" data-end=\"1070\">Binnenoor<\/strong>: zet trillingen om in impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1104\" data-end=\"1186\">In het binnenoor zitten <strong data-start=\"1128\" data-end=\"1151\">gehoorzintuigcellen<\/strong> die gevoelig zijn voor trillingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1188\" data-end=\"1213\">Gehoorzintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1214\" data-end=\"1278\"><strong data-start=\"1214\" data-end=\"1237\">Gehoorzintuigcellen<\/strong> zetten geluidstrillingen om in impulsen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1280\" data-end=\"1459\">\r\n<li data-start=\"1280\" data-end=\"1348\">\r\n<p data-start=\"1282\" data-end=\"1348\">De impulsen worden via de gehoorzenuw naar de hersenen gestuurd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1349\" data-end=\"1405\">\r\n<p data-start=\"1351\" data-end=\"1405\">In de hersenen wordt het geluid herkend en verwerkt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1406\" data-end=\"1459\">\r\n<p data-start=\"1408\" data-end=\"1459\">Te hard geluid kan gehoorzintuigcellen beschadigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1461\" data-end=\"1509\">Beschadigde gehoorzintuigcellen herstellen niet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1511\" data-end=\"1521\">Zien<\/h3>\r\n<p data-start=\"1522\" data-end=\"1550\">Met je ogen kun je <strong data-start=\"1541\" data-end=\"1549\">zien<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1552\" data-end=\"1687\">\r\n<li data-start=\"1552\" data-end=\"1591\">\r\n<p data-start=\"1554\" data-end=\"1591\">Licht komt via het oog naar binnen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1592\" data-end=\"1627\">\r\n<p data-start=\"1594\" data-end=\"1627\">Het licht valt op het netvlies.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1628\" data-end=\"1687\">\r\n<p data-start=\"1630\" data-end=\"1687\">In het netvlies zitten zintuigcellen die licht waarnemen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1689\" data-end=\"1754\">Zien is belangrijk om vormen, kleuren en bewegingen te herkennen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1756\" data-end=\"1787\">Netvlies en zintuigcellen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1788\" data-end=\"1842\">In het <strong data-start=\"1795\" data-end=\"1807\">netvlies<\/strong> zitten twee soorten zintuigcellen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1844\" data-end=\"1972\">\r\n<li data-start=\"1844\" data-end=\"1923\">\r\n<p data-start=\"1846\" data-end=\"1923\"><strong data-start=\"1846\" data-end=\"1858\">Staafjes<\/strong>: gevoelig voor weinig licht, belangrijk bij schemer en donker.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1924\" data-end=\"1972\">\r\n<p data-start=\"1926\" data-end=\"1972\"><strong data-start=\"1926\" data-end=\"1939\">Kegeltjes<\/strong>: gevoelig voor kleur en details.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1974\" data-end=\"2020\">Samen zorgen ze voor scherp en kleurrijk zien.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2022\" data-end=\"2053\">Impulsen naar de hersenen<\/h3>\r\n<p data-start=\"2054\" data-end=\"2112\">Zintuigcellen in het netvlies zetten licht om in impulsen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2114\" data-end=\"2272\">\r\n<li data-start=\"2114\" data-end=\"2170\">\r\n<p data-start=\"2116\" data-end=\"2170\">Deze impulsen gaan via de oogzenuw naar de hersenen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2171\" data-end=\"2221\">\r\n<p data-start=\"2173\" data-end=\"2221\">In de hersenen ontstaat het beeld dat je ziet.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2222\" data-end=\"2272\">\r\n<p data-start=\"2224\" data-end=\"2272\">Pas in de hersenen wordt de waarneming compleet.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"2274\" data-end=\"2308\">Bescherming van ogen en oren<\/h3>\r\n<p data-start=\"2309\" data-end=\"2337\">Ogen en oren zijn kwetsbaar.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2339\" data-end=\"2477\">\r\n<li data-start=\"2339\" data-end=\"2382\">\r\n<p data-start=\"2341\" data-end=\"2382\">Oogleden en wimpers beschermen de ogen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2383\" data-end=\"2420\">\r\n<p data-start=\"2385\" data-end=\"2420\">Oorsmeer beschermt de gehoorgang.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2421\" data-end=\"2477\">\r\n<p data-start=\"2423\" data-end=\"2477\">Te fel licht en hard geluid kunnen schade veroorzaken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Horen \u2013 waarnemen van geluid met de oren\",\r\n \"Geluidsgolven \u2013 trillingen die zich door de lucht verplaatsen\",\r\n \"Gehoorzintuigcellen \u2013 zintuigcellen die geluidstrillingen waarnemen\",\r\n \"Zien \u2013 waarnemen van licht met de ogen\",\r\n \"Netvlies \u2013 laag in het oog met zintuigcellen\",\r\n \"Staafjes \u2013 zintuigcellen voor zien bij weinig licht\",\r\n \"Kegeltjes \u2013 zintuigcellen voor kleur en scherp zien\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen naar de hersenen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Met horen en zien neem je prikkels uit je omgeving op afstand waar. Het oor zet geluidsgolven om in impulsen en het oog zet licht om in impulsen. Deze impulsen gaan naar de hersenen, waar ze worden verwerkt tot geluiden en beelden. Zo kun je je omgeving goed waarnemen en erop reageren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Het zenuwstelsel\",\r\n subtitle: \"Snelle informatieverwerking en directe reacties\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-22-sep-2025-20_20_37.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"386\" data-end=\"580\">Het <strong data-start=\"390\" data-end=\"406\">zenuwstelsel<\/strong> zorgt ervoor dat prikkels uit de omgeving snel worden verwerkt en dat je lichaam hierop kan reageren. Het zenuwstelsel werkt nauw samen met de zintuigen, spieren en klieren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"582\" data-end=\"613\">Wat doet het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"660\">Het zenuwstelsel heeft drie belangrijke taken:<\/p>\r\n<ul data-start=\"662\" data-end=\"817\">\r\n<li data-start=\"662\" data-end=\"716\">\r\n<p data-start=\"664\" data-end=\"716\"><strong data-start=\"664\" data-end=\"677\">Waarnemen<\/strong>: informatie uit zintuigen ontvangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"717\" data-end=\"771\">\r\n<p data-start=\"719\" data-end=\"771\"><strong data-start=\"719\" data-end=\"732\">Verwerken<\/strong>: informatie begrijpen en combineren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"772\" data-end=\"817\">\r\n<p data-start=\"774\" data-end=\"817\"><strong data-start=\"774\" data-end=\"786\">Reageren<\/strong>: spieren of klieren aansturen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"819\" data-end=\"888\">Dankzij het zenuwstelsel kun je snel en gericht reageren op prikkels.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"890\" data-end=\"927\">Onderdelen van het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"928\" data-end=\"978\">Het zenuwstelsel bestaat uit twee hoofdonderdelen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"980\" data-end=\"1045\">\r\n<li data-start=\"980\" data-end=\"1013\">\r\n<p data-start=\"982\" data-end=\"1013\">Het <strong data-start=\"986\" data-end=\"1011\">centrale zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1014\" data-end=\"1045\">\r\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1045\">Het <strong data-start=\"1020\" data-end=\"1045\">perifere zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1047\" data-end=\"1097\">Samen zorgen zij voor communicatie in het lichaam.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1099\" data-end=\"1130\">Het centrale zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1131\" data-end=\"1173\">Het <strong data-start=\"1135\" data-end=\"1160\">centrale zenuwstelsel<\/strong> bestaat uit:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1175\" data-end=\"1215\">\r\n<li data-start=\"1175\" data-end=\"1194\">\r\n<p data-start=\"1177\" data-end=\"1194\">de <strong data-start=\"1180\" data-end=\"1192\">hersenen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1195\" data-end=\"1215\">\r\n<p data-start=\"1197\" data-end=\"1215\">het <strong data-start=\"1201\" data-end=\"1215\">ruggenmerg<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1217\" data-end=\"1361\">De hersenen verwerken informatie en nemen beslissingen.<br data-start=\"1272\" data-end=\"1275\" \/> Het ruggenmerg geleidt impulsen van en naar de hersenen en zorgt voor snelle reacties.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1363\" data-end=\"1394\">Het perifere zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1395\" data-end=\"1481\">Het <strong data-start=\"1399\" data-end=\"1424\">perifere zenuwstelsel<\/strong> bestaat uit alle <strong data-start=\"1442\" data-end=\"1453\">zenuwen<\/strong> die door het lichaam lopen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1483\" data-end=\"1661\">\r\n<li data-start=\"1483\" data-end=\"1514\">\r\n<p data-start=\"1485\" data-end=\"1514\">Zenuwen vervoeren impulsen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1515\" data-end=\"1592\">\r\n<p data-start=\"1517\" data-end=\"1592\">Ze verbinden zintuigen, spieren en organen met het centrale zenuwstelsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1593\" data-end=\"1661\">\r\n<p data-start=\"1595\" data-end=\"1661\">Zonder perifere zenuwen kunnen impulsen de hersenen niet bereiken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1663\" data-end=\"1677\">Impulsen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1678\" data-end=\"1743\">In het zenuwstelsel worden signalen doorgegeven als <strong data-start=\"1730\" data-end=\"1742\">impulsen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1745\" data-end=\"1871\">\r\n<li data-start=\"1745\" data-end=\"1784\">\r\n<p data-start=\"1747\" data-end=\"1784\">Impulsen zijn elektrische signalen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1785\" data-end=\"1827\">\r\n<p data-start=\"1787\" data-end=\"1827\">Ze lopen via zenuwen door het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1828\" data-end=\"1871\">\r\n<p data-start=\"1830\" data-end=\"1871\">Impulsen zorgen voor snelle communicatie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1873\" data-end=\"1910\">Reageren met spieren en klieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"1911\" data-end=\"1956\">Na verwerking van impulsen volgt een reactie.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1958\" data-end=\"2097\">\r\n<li data-start=\"1958\" data-end=\"1995\">\r\n<p data-start=\"1960\" data-end=\"1995\"><strong data-start=\"1960\" data-end=\"1971\">Spieren<\/strong> zorgen voor beweging.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1996\" data-end=\"2055\">\r\n<p data-start=\"1998\" data-end=\"2055\"><strong data-start=\"1998\" data-end=\"2009\">Klieren<\/strong> maken stoffen aan, zoals zweet of hormonen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2056\" data-end=\"2097\">\r\n<p data-start=\"2058\" data-end=\"2097\">De reactie kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"2099\" data-end=\"2113\">Reflexen<\/h3>\r\n<p data-start=\"2114\" data-end=\"2166\">Sommige reacties verlopen extra snel en automatisch.<\/p>\r\n<ul data-start=\"2168\" data-end=\"2323\">\r\n<li data-start=\"2168\" data-end=\"2199\">\r\n<p data-start=\"2170\" data-end=\"2199\">Dit noem je een <strong data-start=\"2186\" data-end=\"2196\">reflex<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2200\" data-end=\"2259\">\r\n<p data-start=\"2202\" data-end=\"2259\">Bij een reflex loopt de impuls vaak via het ruggenmerg.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2260\" data-end=\"2323\">\r\n<p data-start=\"2262\" data-end=\"2323\">Hierdoor reageert je lichaam snel, zonder eerst na te denken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2325\" data-end=\"2370\">Een reflex beschermt je lichaam tegen gevaar.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Zenuwstelsel \u2013 systeem dat prikkels verwerkt en reacties regelt\",\r\n \"Centraal zenuwstelsel \u2013 hersenen en ruggenmerg\",\r\n \"Perifeer zenuwstelsel \u2013 alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel\",\r\n \"Zenuwen \u2013 banen die impulsen vervoeren\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen in het zenuwstelsel\",\r\n \"Spieren \u2013 zorgen voor beweging als reactie\",\r\n \"Klieren \u2013 maken stoffen aan als reactie\",\r\n \"Reflex \u2013 snelle, onbewuste reactie op een prikkel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Het zenuwstelsel zorgt voor snelle communicatie in het lichaam. Prikkels worden via zenuwen als impulsen naar het centrale zenuwstelsel geleid, daar verwerkt en omgezet in een reactie. Spieren en klieren voeren deze reactie uit. Dankzij reflexen kan het lichaam extra snel reageren op gevaar.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"Gedrag\",\r\n subtitle: \"Alles wat je doet, bewust en onbewust\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-21_14_57.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"356\" data-end=\"545\">Alles wat een mens of dier doet, noem je <strong data-start=\"397\" data-end=\"407\">gedrag<\/strong>. Gedrag ontstaat doordat een organisme prikkels uit de omgeving waarneemt en hierop reageert. Gedrag kan bewust of onbewust plaatsvinden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"547\" data-end=\"566\">Wat is gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"567\" data-end=\"610\"><strong data-start=\"567\" data-end=\"577\">Gedrag<\/strong> is alles wat een organisme doet.<\/p>\r\n<ul data-start=\"612\" data-end=\"816\">\r\n<li data-start=\"612\" data-end=\"665\">\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"665\">Gedrag kan zichtbaar zijn, zoals lopen of praten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"666\" data-end=\"726\">\r\n<p data-start=\"668\" data-end=\"726\">Gedrag kan ook onzichtbaar zijn, zoals zweten of blozen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"727\" data-end=\"816\">\r\n<p data-start=\"729\" data-end=\"816\">Gedrag ontstaat door samenwerking tussen zintuigen, zenuwstelsel en spieren of klieren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"818\" data-end=\"841\">Aangeboren gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"842\" data-end=\"905\"><strong data-start=\"842\" data-end=\"863\">Aangeboren gedrag<\/strong> is gedrag dat je al bij de geboorte hebt.<\/p>\r\n<ul data-start=\"907\" data-end=\"1037\">\r\n<li data-start=\"907\" data-end=\"945\">\r\n<p data-start=\"909\" data-end=\"945\">Je hoeft dit gedrag niet te leren.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"946\" data-end=\"986\">\r\n<p data-start=\"948\" data-end=\"986\">Het zit vast in je erfelijke aanleg.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"987\" data-end=\"1037\">\r\n<p data-start=\"989\" data-end=\"1037\">Voorbeelden zijn reflexen en instinctief gedrag.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1039\" data-end=\"1092\">Aangeboren gedrag is vaak belangrijk voor overleving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1094\" data-end=\"1117\">Aangeleerd gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"1118\" data-end=\"1172\"><strong data-start=\"1118\" data-end=\"1139\">Aangeleerd gedrag<\/strong> ontstaat door ervaring en leren.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1174\" data-end=\"1315\">\r\n<li data-start=\"1174\" data-end=\"1219\">\r\n<p data-start=\"1176\" data-end=\"1219\">Dit gedrag ontwikkel je tijdens je leven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1220\" data-end=\"1267\">\r\n<p data-start=\"1222\" data-end=\"1267\">Oefening en herhaling spelen een grote rol.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1268\" data-end=\"1315\">\r\n<p data-start=\"1270\" data-end=\"1315\">Voorbeelden zijn fietsen, lezen en schrijven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1317\" data-end=\"1357\">Aangeleerd gedrag verschilt per persoon.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1359\" data-end=\"1385\">Prikkels en reacties<\/h3>\r\n<p data-start=\"1386\" data-end=\"1427\">Gedrag ontstaat altijd door <strong data-start=\"1414\" data-end=\"1426\">prikkels<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1429\" data-end=\"1574\">\r\n<li data-start=\"1429\" data-end=\"1475\">\r\n<p data-start=\"1431\" data-end=\"1475\">Prikkels worden waargenomen met zintuigen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1476\" data-end=\"1529\">\r\n<p data-start=\"1478\" data-end=\"1529\">Via het zenuwstelsel worden impulsen doorgegeven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1530\" data-end=\"1574\">\r\n<p data-start=\"1532\" data-end=\"1574\">Spieren of klieren zorgen voor de reactie.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1576\" data-end=\"1612\">Zonder prikkel ontstaat geen gedrag.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1614\" data-end=\"1645\">Bewust en onbewust gedrag<\/h3>\r\n<p data-start=\"1646\" data-end=\"1681\">Gedrag kan bewust of onbewust zijn.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1683\" data-end=\"1814\">\r\n<li data-start=\"1683\" data-end=\"1747\">\r\n<p data-start=\"1685\" data-end=\"1747\"><strong data-start=\"1685\" data-end=\"1702\">Bewust gedrag<\/strong> kun je zelf sturen, zoals praten of lopen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1748\" data-end=\"1814\">\r\n<p data-start=\"1750\" data-end=\"1814\"><strong data-start=\"1750\" data-end=\"1769\">Onbewust gedrag<\/strong> gaat automatisch, zoals knipperen of zweten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1816\" data-end=\"1883\">Beide vormen zijn belangrijk voor het functioneren van het lichaam.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Gedrag \u2013 alles wat een organisme doet\",\r\n \"Aangeboren gedrag \u2013 gedrag dat niet geleerd is\",\r\n \"Aangeleerd gedrag \u2013 gedrag dat door ervaring ontstaat\",\r\n \"Prikkel \u2013 invloed uit de omgeving die gedrag veroorzaakt\",\r\n \"Reactie \u2013 wat het organisme doet na een prikkel\",\r\n \"Bewust gedrag \u2013 gedrag dat je zelf kunt sturen\",\r\n \"Onbewust gedrag \u2013 automatisch gedrag\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Gedrag is alles wat een organisme doet als reactie op prikkels. Sommige gedragingen zijn aangeboren en andere worden aangeleerd. Gedrag kan bewust of onbewust plaatsvinden en ontstaat door samenwerking tussen zintuigen, zenuwstelsel en spieren of klieren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Regeling\",\r\n subtitle: \"Het lichaam in balans houden\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_03.png\",\r\n summary: `\r\n<p data-start=\"353\" data-end=\"611\">Je lichaam moet voortdurend worden aangepast aan veranderingen, zowel van buiten als van binnen. Dit noem je <strong data-start=\"462\" data-end=\"474\">regeling<\/strong>. Dankzij regeling blijven processen in je lichaam goed verlopen, zoals lichaamstemperatuur, hartslag en hoeveelheid water in je lichaam.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"613\" data-end=\"634\">Wat is regeling<\/h3>\r\n<p data-start=\"635\" data-end=\"704\"><strong data-start=\"635\" data-end=\"647\">Regeling<\/strong> is het sturen en aanpassen van processen in het lichaam.<\/p>\r\n<ul data-start=\"706\" data-end=\"862\">\r\n<li data-start=\"706\" data-end=\"768\">\r\n<p data-start=\"708\" data-end=\"768\">Regeling zorgt ervoor dat het lichaam in evenwicht blijft.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"769\" data-end=\"810\">\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"810\">Dit evenwicht noem je <strong data-start=\"793\" data-end=\"807\">homeostase<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"811\" data-end=\"862\">\r\n<p data-start=\"813\" data-end=\"862\">Regeling gebeurt automatisch en meestal onbewust.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"864\" data-end=\"888\">Twee regelsystemen<\/h3>\r\n<p data-start=\"889\" data-end=\"940\">In het lichaam zijn twee belangrijke regelsystemen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"942\" data-end=\"991\">\r\n<li data-start=\"942\" data-end=\"966\">\r\n<p data-start=\"944\" data-end=\"966\">het <strong data-start=\"948\" data-end=\"964\">zenuwstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"967\" data-end=\"991\">\r\n<p data-start=\"969\" data-end=\"991\">het <strong data-start=\"973\" data-end=\"991\">hormoonstelsel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"993\" data-end=\"1025\">Deze systemen werken vaak samen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1027\" data-end=\"1063\">Regeling door het zenuwstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1064\" data-end=\"1112\">Het <strong data-start=\"1068\" data-end=\"1084\">zenuwstelsel<\/strong> zorgt voor snelle regeling.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1114\" data-end=\"1258\">\r\n<li data-start=\"1114\" data-end=\"1163\">\r\n<p data-start=\"1116\" data-end=\"1163\">Impulsen worden snel doorgegeven via zenuwen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1164\" data-end=\"1203\">\r\n<p data-start=\"1166\" data-end=\"1203\">Reacties zijn direct en kortdurend.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1204\" data-end=\"1258\">\r\n<p data-start=\"1206\" data-end=\"1258\">Voorbeelden zijn reflexen en snelle spierbewegingen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1260\" data-end=\"1323\">Het zenuwstelsel is vooral belangrijk bij snelle veranderingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1325\" data-end=\"1363\">Regeling door het hormoonstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1364\" data-end=\"1418\">Het <strong data-start=\"1368\" data-end=\"1386\">hormoonstelsel<\/strong> zorgt voor langzamere regeling.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1420\" data-end=\"1592\">\r\n<li data-start=\"1420\" data-end=\"1493\">\r\n<p data-start=\"1422\" data-end=\"1493\"><strong data-start=\"1422\" data-end=\"1434\">Hormonen<\/strong> zijn stoffen die door <strong data-start=\"1457\" data-end=\"1475\">hormoonklieren<\/strong> worden gemaakt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1494\" data-end=\"1547\">\r\n<p data-start=\"1496\" data-end=\"1547\">Hormonen komen via het bloed bij organen terecht.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1548\" data-end=\"1592\">\r\n<p data-start=\"1550\" data-end=\"1592\">De werking van hormonen is vaak langdurig.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1594\" data-end=\"1661\">Hormonen regelen onder andere groei, ontwikkeling en stofwisseling.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1663\" data-end=\"1708\">Samenwerking tussen zenuwen en hormonen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1709\" data-end=\"1761\">Het zenuwstelsel en het hormoonstelsel werken samen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1763\" data-end=\"1931\">\r\n<li data-start=\"1763\" data-end=\"1813\">\r\n<p data-start=\"1765\" data-end=\"1813\">Het zenuwstelsel kan hormoonklieren aansturen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1814\" data-end=\"1871\">\r\n<p data-start=\"1816\" data-end=\"1871\">Hormonen kunnen invloed hebben op gedrag en reacties.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1872\" data-end=\"1931\">\r\n<p data-start=\"1874\" data-end=\"1931\">Samen zorgen ze voor een goede afstemming in het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1933\" data-end=\"1963\">Voorbeelden van regeling<\/h3>\r\n<p data-start=\"1964\" data-end=\"2001\">Regeling is nodig bij veel processen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2003\" data-end=\"2151\">\r\n<li data-start=\"2003\" data-end=\"2053\">\r\n<p data-start=\"2005\" data-end=\"2053\">Het op peil houden van de lichaamstemperatuur.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2054\" data-end=\"2086\">\r\n<p data-start=\"2056\" data-end=\"2086\">Het regelen van de hartslag.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2087\" data-end=\"2151\">\r\n<p data-start=\"2089\" data-end=\"2151\">Het regelen van de hoeveelheid water en zouten in het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2153\" data-end=\"2201\">Zonder regeling zouden deze processen ontsporen.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Regeling \u2013 het aanpassen en sturen van processen in het lichaam\",\r\n \"Homeostase \u2013 evenwicht in het lichaam\",\r\n \"Zenuwstelsel \u2013 regelsysteem voor snelle en korte reacties\",\r\n \"Hormoonstelsel \u2013 regelsysteem voor langzame en langdurige reacties\",\r\n \"Hormonen \u2013 stoffen die processen in het lichaam regelen\",\r\n \"Hormoonklieren \u2013 organen die hormonen maken\",\r\n \"Impulsen \u2013 elektrische signalen in het zenuwstelsel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Regeling zorgt ervoor dat het lichaam in evenwicht blijft. Dit gebeurt met behulp van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Het zenuwstelsel zorgt voor snelle reacties, terwijl het hormoonstelsel langzamer maar langdurig werkt. Samen houden deze regelsystemen processen in het lichaam goed afgestemd.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[28],"class_list":["post-851","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=851"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3278,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/851\/revisions\/3278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}