Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 2: Organen en cellen\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Organen van dieren\",\r\n subtitle: \"Samenwerkende onderdelen in het lichaam\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-16_44_42.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"83\" data-end=\"108\">Wat zijn <strong data-start=\"96\" data-end=\"107\">organen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"109\" data-end=\"364\">Een <strong data-start=\"113\" data-end=\"123\">orgaan<\/strong> is een onderdeel van een organisme met een eigen vorm en een specifieke functie. Bij dieren bestaan organen uit verschillende soorten <strong data-start=\"258\" data-end=\"270\">weefsels<\/strong> die samenwerken om een bepaalde taak uit te voeren. Elk orgaan is aangepast aan zijn functie.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"366\" data-end=\"388\">Organen bij dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"389\" data-end=\"623\">Dieren hebben verschillende organen die samen zorgen dat het lichaam goed werkt. Voorbeelden van organen zijn het hart, de longen, de maag, de darmen en de spieren. Elk orgaan heeft een eigen taak, maar geen enkel orgaan werkt alleen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"625\" data-end=\"647\"><strong data-start=\"629\" data-end=\"647\">Orgaanstelsels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"648\" data-end=\"782\">Meerdere organen die samenwerken vormen samen een <strong data-start=\"698\" data-end=\"715\">orgaanstelsel<\/strong>. Elk orgaanstelsel heeft een belangrijke functie voor het lichaam.<\/p>\r\n<p data-start=\"784\" data-end=\"826\">Voorbeelden van orgaanstelsels bij dieren:<\/p>\r\n<ul data-start=\"827\" data-end=\"1151\">\r\n<li data-start=\"827\" data-end=\"922\">\r\n<p data-start=\"829\" data-end=\"922\">Het <strong data-start=\"833\" data-end=\"855\">ademhalingsstelsel<\/strong> – zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"923\" data-end=\"1010\">\r\n<p data-start=\"925\" data-end=\"1010\">Het <strong data-start=\"929\" data-end=\"950\">verteringsstelsel<\/strong> – zorgt voor het verteren en opnemen van voedingsstoffen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1011\" data-end=\"1097\">\r\n<p data-start=\"1013\" data-end=\"1097\">Het <strong data-start=\"1017\" data-end=\"1038\">bloedvatenstelsel<\/strong> – vervoert zuurstof en voedingsstoffen door het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1098\" data-end=\"1151\">\r\n<p data-start=\"1100\" data-end=\"1151\">Het <strong data-start=\"1104\" data-end=\"1124\">bewegingsstelsel<\/strong> – maakt beweging mogelijk.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1153\" data-end=\"1184\">Samenwerking tussen organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1185\" data-end=\"1452\">Organen werken altijd samen. Zo heeft een dier zuurstof nodig om energie vrij te maken. De longen nemen zuurstof op, het hart pompt het bloed en de bloedvaten vervoeren de zuurstof naar alle delen van het lichaam. Zonder deze samenwerking kan een dier niet overleven.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1454\" data-end=\"1483\">Verschillen tussen dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"1484\" data-end=\"1725\">Niet alle dieren hebben dezelfde organen of orgaanstelsels. De bouw van organen hangt samen met de leefwijze van het dier. Zo hebben vissen kieuwen om zuurstof uit water op te nemen, terwijl zoogdieren longen hebben om te ademen in de lucht.<\/p>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Orgaan \u2013 onderdeel van een organisme met een eigen functie\",\r\n \"Weefsels \u2013 groepen gelijksoortige cellen met dezelfde functie\",\r\n \"Orgaanstelsel \u2013 groep organen die samenwerken\",\r\n \"Ademhalingsstelsel \u2013 orgaanstelsel voor gaswisseling\",\r\n \"Verteringsstelsel \u2013 orgaanstelsel voor het verteren van voedsel\",\r\n \"Bloedvatenstelsel \u2013 orgaanstelsel voor transport van stoffen\",\r\n \"Bewegingsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat beweging mogelijk maakt\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Dieren hebben organen met elk een eigen functie. Meerdere organen die samenwerken vormen een orgaanstelsel. Samen zorgen deze orgaanstelsels ervoor dat het dier kan ademen, bewegen, voedsel kan opnemen en in leven blijft. De bouw van organen verschilt per dier en is aangepast aan de manier waarop het dier leeft.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Organen van planten\",\r\n subtitle: \"Elk deel met een eigen taak\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-14_05_54.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"72\" data-end=\"109\">Wat zijn <strong data-start=\"85\" data-end=\"96\">organen<\/strong> bij planten?<\/h3>\r\n<p data-start=\"110\" data-end=\"337\">Planten bestaan, net als dieren, uit verschillende <strong data-start=\"161\" data-end=\"172\">organen<\/strong>. Elk orgaan heeft een eigen functie en is aangepast aan die taak. Samen zorgen de organen ervoor dat de plant kan groeien, zich kan voortplanten en in leven blijft.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"339\" data-end=\"379\">De belangrijkste organen van planten<\/h3>\r\n<p data-start=\"380\" data-end=\"469\">Planten hebben vier hoofdorganen: <strong data-start=\"414\" data-end=\"425\">wortels<\/strong>, <strong data-start=\"427\" data-end=\"439\">stengels<\/strong>, <strong data-start=\"441\" data-end=\"453\">bladeren<\/strong> en <strong data-start=\"457\" data-end=\"468\">bloemen<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"471\" data-end=\"486\"><strong data-start=\"475\" data-end=\"486\">Wortels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"487\" data-end=\"524\"><strong data-start=\"487\" data-end=\"498\">Wortels<\/strong> hebben meerdere functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"525\" data-end=\"688\">\r\n<li data-start=\"525\" data-end=\"573\">\r\n<p data-start=\"527\" data-end=\"573\">Ze nemen water en mineralen op uit de bodem.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"574\" data-end=\"633\">\r\n<p data-start=\"576\" data-end=\"633\">Ze zorgen ervoor dat de plant stevig in de grond staat.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"634\" data-end=\"688\">\r\n<p data-start=\"636\" data-end=\"688\">Bij sommige planten slaan wortels reservevoedsel op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"690\" data-end=\"706\"><strong data-start=\"694\" data-end=\"706\">Stengels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"707\" data-end=\"801\">De <strong data-start=\"710\" data-end=\"721\">stengel<\/strong> verbindt de wortels met de bladeren en bloemen.<br data-start=\"769\" data-end=\"772\" \/> Functies van de stengel zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"802\" data-end=\"968\">\r\n<li data-start=\"802\" data-end=\"859\">\r\n<p data-start=\"804\" data-end=\"859\">Transport van water en voedingsstoffen door de plant.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"860\" data-end=\"934\">\r\n<p data-start=\"862\" data-end=\"934\">Stevigheid geven aan de plant, zodat bladeren en bloemen omhoog staan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"935\" data-end=\"968\">\r\n<p data-start=\"937\" data-end=\"968\">Soms opslag van reservevoedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"970\" data-end=\"986\"><strong data-start=\"974\" data-end=\"986\">Bladeren<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"987\" data-end=\"1021\"><strong data-start=\"987\" data-end=\"999\">Bladeren<\/strong> zijn belangrijk voor:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1022\" data-end=\"1202\">\r\n<li data-start=\"1022\" data-end=\"1066\">\r\n<p data-start=\"1024\" data-end=\"1066\"><strong data-start=\"1024\" data-end=\"1040\">Fotosynthese<\/strong>: het maken van voedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1067\" data-end=\"1137\">\r\n<p data-start=\"1069\" data-end=\"1137\">Gaswisseling: opnemen van koolstofdioxide en afgeven van zuurstof.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1138\" data-end=\"1202\">\r\n<p data-start=\"1140\" data-end=\"1202\">Verdamping van water, wat helpt bij het transport van stoffen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1204\" data-end=\"1219\"><strong data-start=\"1208\" data-end=\"1219\">Bloemen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1220\" data-end=\"1419\"><strong data-start=\"1220\" data-end=\"1231\">Bloemen<\/strong> zijn de voortplantingsorganen van planten.<br data-start=\"1274\" data-end=\"1277\" \/> In bloemen worden zaden gevormd. Na bevruchting kunnen uit bloemen <strong data-start=\"1344\" data-end=\"1356\">vruchten<\/strong> met <strong data-start=\"1361\" data-end=\"1370\">zaden<\/strong> ontstaan, waaruit nieuwe planten kunnen groeien.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1421\" data-end=\"1452\">Samenwerking tussen organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1453\" data-end=\"1648\">Alle organen van een plant werken samen. Wortels nemen water op, stengels vervoeren dit water en bladeren gebruiken het bij <strong data-start=\"1577\" data-end=\"1593\">fotosynthese<\/strong>. Zonder deze samenwerking kan de plant niet overleven.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Organen \u2013 delen van een organisme met een eigen functie\",\r\n \"Wortels \u2013 nemen water en mineralen op en zorgen voor stevigheid\",\r\n \"Stengel \u2013 zorgt voor transport en stevigheid\",\r\n \"Bladeren \u2013 zorgen voor fotosynthese en gaswisseling\",\r\n \"Bloemen \u2013 organen voor voortplanting\",\r\n \"Fotosynthese \u2013 proces waarbij planten voedsel maken\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Planten bestaan uit verschillende organen met elk een eigen functie. Wortels, stengels, bladeren en bloemen werken samen om water op te nemen, voedsel te maken en zich voort te planten. Door deze samenwerking kan een plant groeien en in leven blijven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Weefsels\",\r\n subtitle: \"Van cellen naar organen\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_30_08.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"57\" data-end=\"83\">Wat zijn <strong data-start=\"70\" data-end=\"82\">weefsels<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"84\" data-end=\"286\">Een <strong data-start=\"88\" data-end=\"99\">weefsel<\/strong> is een groep gelijksoortige cellen die samen dezelfde functie hebben. In het lichaam van planten en dieren werken cellen samen in weefsels. Meerdere weefsels samen vormen een <strong data-start=\"275\" data-end=\"285\">orgaan<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"288\" data-end=\"311\">Weefsels bij dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"312\" data-end=\"393\">Bij dieren komen verschillende soorten <strong data-start=\"351\" data-end=\"363\">weefsels<\/strong> voor, elk met een eigen taak:<\/p>\r\n<ul data-start=\"395\" data-end=\"671\">\r\n<li data-start=\"395\" data-end=\"470\">\r\n<p data-start=\"397\" data-end=\"470\"><strong data-start=\"397\" data-end=\"411\">Dekweefsel<\/strong> – bedekt en beschermt het lichaam, bijvoorbeeld de huid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"471\" data-end=\"534\">\r\n<p data-start=\"473\" data-end=\"534\"><strong data-start=\"473\" data-end=\"489\">Spierweefsel<\/strong> – kan samentrekken en zorgt voor beweging.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"535\" data-end=\"608\">\r\n<p data-start=\"537\" data-end=\"608\"><strong data-start=\"537\" data-end=\"553\">Zenuwweefsel<\/strong> – zorgt voor het doorgeven van impulsen en signalen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"609\" data-end=\"671\">\r\n<p data-start=\"611\" data-end=\"671\"><strong data-start=\"611\" data-end=\"627\">Steunweefsel<\/strong> – geeft stevigheid, zoals bot en kraakbeen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"673\" data-end=\"697\">Weefsels bij planten<\/h3>\r\n<p data-start=\"698\" data-end=\"744\">Ook planten hebben verschillende <strong data-start=\"731\" data-end=\"743\">weefsels<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"746\" data-end=\"1071\">\r\n<li data-start=\"746\" data-end=\"824\">\r\n<p data-start=\"748\" data-end=\"824\"><strong data-start=\"748\" data-end=\"763\">Huidweefsel<\/strong> – beschermt de plant en regelt gaswisseling en verdamping.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"825\" data-end=\"911\">\r\n<p data-start=\"827\" data-end=\"911\"><strong data-start=\"827\" data-end=\"847\">Transportweefsel<\/strong> – vervoert water, mineralen en voedingsstoffen door de plant.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"912\" data-end=\"982\">\r\n<p data-start=\"914\" data-end=\"982\"><strong data-start=\"914\" data-end=\"930\">Steunweefsel<\/strong> – zorgt ervoor dat de plant rechtop blijft staan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"983\" data-end=\"1071\">\r\n<p data-start=\"985\" data-end=\"1071\"><strong data-start=\"985\" data-end=\"1014\">Weefsel voor fotosynthese<\/strong> – cellen die bladgroenkorrels bevatten en voedsel maken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1073\" data-end=\"1102\">Van weefsels naar organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1103\" data-end=\"1358\">Een <strong data-start=\"1107\" data-end=\"1117\">orgaan<\/strong> bestaat uit meerdere soorten weefsels die samenwerken.<br data-start=\"1172\" data-end=\"1175\" \/> Bijvoorbeeld: een blad bestaat uit huidweefsel, transportweefsel, steunweefsel en weefsel voor <strong data-start=\"1270\" data-end=\"1286\">fotosynthese<\/strong>. Elk weefsel heeft zijn eigen functie, maar samen vormen ze één orgaan.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1360\" data-end=\"1387\">Belang van samenwerking<\/h3>\r\n<p data-start=\"1388\" data-end=\"1553\">Zonder samenwerking tussen <strong data-start=\"1415\" data-end=\"1427\">weefsels<\/strong> kunnen organen niet goed functioneren. Pas wanneer alle weefsels hun taak uitvoeren, kan het organisme goed leven en groeien.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Weefsel \u2013 groep gelijksoortige cellen met dezelfde functie\",\r\n \"Cel \u2013 kleinste levende bouwsteen van een organisme\",\r\n \"Orgaan \u2013 deel van een organisme dat uit meerdere weefsels bestaat\",\r\n \"Dekweefsel \u2013 beschermend weefsel bij dieren\",\r\n \"Spierweefsel \u2013 weefsel dat beweging mogelijk maakt\",\r\n \"Zenuwweefsel \u2013 weefsel voor het doorgeven van signalen\",\r\n \"Transportweefsel \u2013 weefsel voor vervoer van stoffen in planten\",\r\n \"Steunweefsel \u2013 weefsel dat stevigheid geeft\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Een weefsel bestaat uit gelijksoortige cellen die samen \u00e9\u00e9n functie uitvoeren. Bij dieren en planten komen verschillende soorten weefsels voor. Meerdere weefsels samen vormen een orgaan. Door de samenwerking van weefsels kunnen organen hun taak uitvoeren en blijft het organisme in leven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Cellen\",\r\n subtitle: \"De kleinste bouwstenen van het leven\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_33_26.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"68\" data-end=\"92\">Wat zijn <strong data-start=\"81\" data-end=\"91\">cellen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"93\" data-end=\"343\">Een <strong data-start=\"97\" data-end=\"104\">cel<\/strong> is de kleinste levende bouwsteen van een organisme. Alle organismen bestaan uit één of meerdere cellen. Sommige organismen, zoals bacteriën, bestaan uit maar één cel. Mensen, dieren en planten bestaan uit heel veel cellen die samenwerken.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"345\" data-end=\"370\">Cellen en hun functie<\/h3>\r\n<p data-start=\"371\" data-end=\"654\">Elke <strong data-start=\"376\" data-end=\"383\">cel<\/strong> voert levensprocessen uit, zoals ademhalen, voeden, uitscheiden en groeien. In meercellige organismen zijn cellen vaak gespecialiseerd. Dat betekent dat verschillende cellen verschillende taken hebben. Door deze specialisatie kunnen organismen groot en ingewikkeld zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"656\" data-end=\"707\">Verschil tussen <strong data-start=\"676\" data-end=\"689\">eencellig<\/strong> en <strong data-start=\"693\" data-end=\"707\">meercellig<\/strong><\/h3>\r\n<ul data-start=\"708\" data-end=\"963\">\r\n<li data-start=\"708\" data-end=\"814\">\r\n<p data-start=\"710\" data-end=\"814\"><strong data-start=\"710\" data-end=\"723\">Eencellig<\/strong>: een organisme dat uit één cel bestaat. Die ene cel voert alle levenskenmerken zelf uit.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"815\" data-end=\"963\">\r\n<p data-start=\"817\" data-end=\"963\"><strong data-start=\"817\" data-end=\"831\">Meercellig<\/strong>: een organisme dat uit veel cellen bestaat. De cellen hebben verschillende functies en werken samen in <strong data-start=\"935\" data-end=\"947\">weefsels<\/strong> en <strong data-start=\"951\" data-end=\"962\">organen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"965\" data-end=\"999\">Bouw van een <strong data-start=\"982\" data-end=\"999\">dierlijke cel<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1000\" data-end=\"1082\">Een dierlijke cel bestaat uit verschillende onderdelen, elk met een eigen functie:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1083\" data-end=\"1321\">\r\n<li data-start=\"1083\" data-end=\"1167\">\r\n<p data-start=\"1085\" data-end=\"1167\"><strong data-start=\"1085\" data-end=\"1100\">Celmembraan<\/strong> – begrenst de cel en regelt welke stoffen de cel in en uit gaan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1168\" data-end=\"1242\">\r\n<p data-start=\"1170\" data-end=\"1242\"><strong data-start=\"1170\" data-end=\"1184\">Cytoplasma<\/strong> – de vloeistof in de cel waarin processen plaatsvinden.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1243\" data-end=\"1321\">\r\n<p data-start=\"1245\" data-end=\"1321\"><strong data-start=\"1245\" data-end=\"1256\">Celkern<\/strong> – regelt de activiteiten van de cel en bevat erfelijk materiaal.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1323\" data-end=\"1360\">Bouw van een <strong data-start=\"1340\" data-end=\"1360\">plantaardige cel<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1361\" data-end=\"1457\">Een plantaardige cel heeft dezelfde onderdelen als een dierlijke cel, maar ook extra onderdelen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1458\" data-end=\"1657\">\r\n<li data-start=\"1458\" data-end=\"1513\">\r\n<p data-start=\"1460\" data-end=\"1513\"><strong data-start=\"1460\" data-end=\"1471\">Celwand<\/strong> – zorgt voor stevigheid en bescherming.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1514\" data-end=\"1578\">\r\n<p data-start=\"1516\" data-end=\"1578\"><strong data-start=\"1516\" data-end=\"1536\">Bladgroenkorrels<\/strong> – hierin vindt <strong data-start=\"1552\" data-end=\"1568\">fotosynthese<\/strong> plaats.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1579\" data-end=\"1657\">\r\n<p data-start=\"1581\" data-end=\"1657\"><strong data-start=\"1581\" data-end=\"1592\">Vacuole<\/strong> – opslagruimte voor water en stoffen; zorgt ook voor stevigheid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1659\" data-end=\"1692\">Overeenkomsten en verschillen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1693\" data-end=\"1899\">Dierlijke en plantaardige cellen lijken op elkaar, maar verschillen in bouw en functie. Die verschillen hebben te maken met de manier van leven. Planten maken zelf voedsel met <strong data-start=\"1869\" data-end=\"1885\">fotosynthese<\/strong>, dieren niet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1901\" data-end=\"1931\">Van cellen naar organismen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1932\" data-end=\"2113\">In meercellige organismen werken cellen samen:<br \/> <strong data-start=\"1979\" data-end=\"2039\">cellen → weefsels → organen → orgaanstelsels → organisme<\/strong><br data-start=\"2039\" data-end=\"2042\" \/> Deze samenwerking zorgt ervoor dat het hele organisme kan functioneren.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Cel \u2013 kleinste levende bouwsteen van een organisme\",\r\n \"Eencellig \u2013 organisme dat uit \u00e9\u00e9n cel bestaat\",\r\n \"Meercellig \u2013 organisme dat uit meerdere cellen bestaat\",\r\n \"Celmembraan \u2013 begrenst de cel en regelt transport van stoffen\",\r\n \"Cytoplasma \u2013 vloeistof in de cel waarin processen plaatsvinden\",\r\n \"Celkern \u2013 regelt de cel en bevat erfelijk materiaal\",\r\n \"Celwand \u2013 stevige buitenlaag van plantaardige cellen\",\r\n \"Bladgroenkorrels \u2013 celonderdelen waarin fotosynthese plaatsvindt\",\r\n \"Vacuole \u2013 opslagruimte in de plantaardige cel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Alle organismen bestaan uit cellen. Een cel is de kleinste levende eenheid en voert alle levensprocessen uit. Sommige organismen zijn eencellig, maar de meeste planten en dieren zijn meercellig. Hun cellen zijn gespecialiseerd en werken samen in weefsels en organen. Plantaardige cellen verschillen van dierlijke cellen doordat ze onder andere bladgroenkorrels, een celwand en een vacuole hebben. Door de samenwerking van cellen kan een organisme goed functioneren en in leven blijven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"De celkern\",\r\n subtitle: \"Het regelcentrum van de cel\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_37.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"63\" data-end=\"89\">Wat is de <strong data-start=\"77\" data-end=\"88\">celkern<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"90\" data-end=\"328\">De <strong data-start=\"93\" data-end=\"104\">celkern<\/strong> is een belangrijk onderdeel van de cel. De celkern regelt alles wat er in de cel gebeurt. In de celkern ligt het erfelijk materiaal opgeslagen. Dit erfelijk materiaal bepaalt hoe de cel werkt en hoe het organisme eruitziet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"330\" data-end=\"360\">Functie van de <strong data-start=\"349\" data-end=\"360\">celkern<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"361\" data-end=\"408\">De <strong data-start=\"364\" data-end=\"375\">celkern<\/strong> heeft twee belangrijke functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"409\" data-end=\"553\">\r\n<li data-start=\"409\" data-end=\"497\">\r\n<p data-start=\"411\" data-end=\"497\">Het regelen van de activiteiten van de cel, zoals groei, stofwisseling en celdeling.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"498\" data-end=\"553\">\r\n<p data-start=\"500\" data-end=\"553\">Het opslaan en beschermen van het erfelijk materiaal.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"555\" data-end=\"618\">Zonder een goed werkende celkern kan een cel niet functioneren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"620\" data-end=\"656\">Erfelijk materiaal in de celkern<\/h3>\r\n<p data-start=\"657\" data-end=\"903\">In de celkern zit <strong data-start=\"675\" data-end=\"682\">DNA<\/strong>. Dit DNA bevat informatie over eigenschappen van een organisme, zoals oogkleur bij mensen of de vorm van bladeren bij planten. Het DNA geeft ook instructies voor het maken van stoffen die de cel nodig heeft om te werken.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"905\" data-end=\"924\"><strong data-start=\"909\" data-end=\"924\">Chromosomen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"925\" data-end=\"1140\">Het DNA in de celkern is opgerold tot <strong data-start=\"963\" data-end=\"978\">chromosomen<\/strong>. Chromosomen zorgen ervoor dat het DNA netjes is opgeborgen en goed verdeeld kan worden wanneer een cel zich deelt. Elke soort heeft een vast aantal chromosomen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1142\" data-end=\"1190\">Verschil tussen cellen met en zonder celkern<\/h3>\r\n<p data-start=\"1191\" data-end=\"1381\">De meeste cellen van planten en dieren hebben een <strong data-start=\"1241\" data-end=\"1252\">celkern<\/strong>.<br data-start=\"1253\" data-end=\"1256\" \/> Sommige organismen, zoals bacteriën, hebben geen celkern. Hun DNA ligt los in de cel. Deze cellen zijn eenvoudiger opgebouwd.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1383\" data-end=\"1430\">De celkern en samenwerking in het organisme<\/h3>\r\n<p data-start=\"1431\" data-end=\"1636\">Alle cellen in een organisme bevatten dezelfde informatie in hun celkern. Toch werken cellen verschillend, omdat niet alle informatie overal wordt gebruikt. Zo kunnen cellen zich specialiseren in hun taak.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Celkern \u2013 onderdeel van de cel dat de activiteiten regelt\",\r\n \"DNA \u2013 erfelijk materiaal met informatie over eigenschappen\",\r\n \"Chromosomen \u2013 opgerold DNA in de celkern\",\r\n \"Erfelijk materiaal \u2013 informatie die eigenschappen bepaalt\",\r\n \"Celdeling \u2013 proces waarbij een cel zich splitst in twee nieuwe cellen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"De celkern is het regelcentrum van de cel. In de celkern ligt het DNA, het erfelijk materiaal dat bepaalt hoe een cel werkt en welke eigenschappen een organisme heeft. Het DNA is verpakt in chromosomen. Dankzij de celkern kunnen cellen groeien, zich delen en zich specialiseren, waardoor het hele organisme goed kan functioneren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Celdeling\",\r\n subtitle: \"Hoe nieuwe cellen ontstaan\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-14_20_06.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"61\" data-end=\"86\">Wat is <strong data-start=\"72\" data-end=\"85\">celdeling<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"87\" data-end=\"354\"><strong data-start=\"87\" data-end=\"100\">Celdeling<\/strong> is het proces waarbij één cel zich splitst in twee nieuwe cellen. Dit is belangrijk voor <strong data-start=\"190\" data-end=\"199\">groei<\/strong>, <strong data-start=\"201\" data-end=\"212\">herstel<\/strong> en <strong data-start=\"216\" data-end=\"230\">vervanging<\/strong> van cellen. Bij meercellige organismen vindt voortdurend celdeling plaats, bijvoorbeeld om beschadigde cellen te vervangen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"356\" data-end=\"390\">Waarom is <strong data-start=\"370\" data-end=\"383\">celdeling<\/strong> nodig?<\/h3>\r\n<p data-start=\"391\" data-end=\"429\"><strong data-start=\"391\" data-end=\"404\">Celdeling<\/strong> heeft meerdere functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"430\" data-end=\"736\">\r\n<li data-start=\"430\" data-end=\"506\">\r\n<p data-start=\"432\" data-end=\"506\"><strong data-start=\"432\" data-end=\"441\">Groei<\/strong> – organismen worden groter doordat het aantal cellen toeneemt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"507\" data-end=\"569\">\r\n<p data-start=\"509\" data-end=\"569\"><strong data-start=\"509\" data-end=\"520\">Herstel<\/strong> – beschadigde of dode cellen worden vervangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"570\" data-end=\"646\">\r\n<p data-start=\"572\" data-end=\"646\"><strong data-start=\"572\" data-end=\"586\">Vervanging<\/strong> – oude cellen, zoals huidcellen, worden steeds vernieuwd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"647\" data-end=\"736\">\r\n<p data-start=\"649\" data-end=\"736\"><strong data-start=\"649\" data-end=\"666\">Voortplanting<\/strong> – bij eencellige organismen is celdeling een manier van voortplanten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"738\" data-end=\"770\">Verloop van de <strong data-start=\"757\" data-end=\"770\">celdeling<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"823\">Bij <strong data-start=\"775\" data-end=\"788\">celdeling<\/strong> gebeuren twee belangrijke stappen:<\/p>\r\n<ol data-start=\"824\" data-end=\"975\">\r\n<li data-start=\"824\" data-end=\"922\">\r\n<p data-start=\"827\" data-end=\"922\">De <strong data-start=\"830\" data-end=\"841\">celkern<\/strong> deelt zich eerst. Het erfelijk materiaal wordt gekopieerd en eerlijk verdeeld.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"923\" data-end=\"975\">\r\n<p data-start=\"926\" data-end=\"975\">Daarna splitst de cel zich in twee nieuwe cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p data-start=\"977\" data-end=\"1050\">De twee nieuwe cellen zijn genetisch identiek aan de oorspronkelijke cel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1052\" data-end=\"1092\">Erfelijk materiaal bij <strong data-start=\"1079\" data-end=\"1092\">celdeling<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1093\" data-end=\"1294\">Voorafgaand aan de <strong data-start=\"1112\" data-end=\"1125\">celdeling<\/strong> wordt het <strong data-start=\"1136\" data-end=\"1143\">DNA<\/strong> verdubbeld. Zo krijgt elke nieuwe cel dezelfde informatie. Dit is belangrijk, omdat elke cel dezelfde instructies nodig heeft om goed te functioneren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1296\" data-end=\"1334\"><strong data-start=\"1300\" data-end=\"1313\">Celdeling<\/strong> bij groei en herstel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1335\" data-end=\"1526\">Bij groei vinden veel celdelingen plaats, bijvoorbeeld bij jonge organismen.<br data-start=\"1411\" data-end=\"1414\" \/> Ook bij herstel is <strong data-start=\"1433\" data-end=\"1446\">celdeling<\/strong> belangrijk. Een wond geneest doordat cellen zich delen en nieuw weefsel vormen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1528\" data-end=\"1562\"><strong data-start=\"1532\" data-end=\"1545\">Celdeling<\/strong> en specialisatie<\/h3>\r\n<p data-start=\"1563\" data-end=\"1785\">Na <strong data-start=\"1566\" data-end=\"1579\">celdeling<\/strong> kunnen cellen zich specialiseren. Dat betekent dat ze een bepaalde functie krijgen, zoals spiercel, zenuwcel of huidcel. Ondanks deze verschillen bevatten alle cellen dezelfde informatie in de <strong data-start=\"1773\" data-end=\"1784\">celkern<\/strong>.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Celdeling \u2013 proces waarbij \u00e9\u00e9n cel zich splitst in twee nieuwe cellen\",\r\n \"Groei \u2013 groter worden door toename van het aantal cellen\",\r\n \"Herstel \u2013 vervangen van beschadigde of dode cellen\",\r\n \"DNA \u2013 erfelijk materiaal dat wordt doorgegeven bij celdeling\",\r\n \"Celkern \u2013 onderdeel van de cel dat zich als eerste deelt\",\r\n \"Specialisatie \u2013 proces waarbij cellen een specifieke functie krijgen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Celdeling zorgt ervoor dat organismen kunnen groeien, herstellen en cellen kunnen vervangen. Eerst deelt de celkern, daarna splitst de hele cel. Het DNA wordt daarbij verdubbeld, zodat beide nieuwe cellen dezelfde erfelijke informatie hebben. Door celdeling en specialisatie ontstaan verschillende soorten cellen die samen weefsels en organen vormen.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[28],"class_list":["post-845","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=845"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3269,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions\/3269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\r\n\r\n\r\n \r\n \r\n Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 2: Organen en cellen\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Organen van dieren\",\r\n subtitle: \"Samenwerkende onderdelen in het lichaam\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-16_44_42.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"83\" data-end=\"108\">Wat zijn <strong data-start=\"96\" data-end=\"107\">organen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"109\" data-end=\"364\">Een <strong data-start=\"113\" data-end=\"123\">orgaan<\/strong> is een onderdeel van een organisme met een eigen vorm en een specifieke functie. Bij dieren bestaan organen uit verschillende soorten <strong data-start=\"258\" data-end=\"270\">weefsels<\/strong> die samenwerken om een bepaalde taak uit te voeren. Elk orgaan is aangepast aan zijn functie.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"366\" data-end=\"388\">Organen bij dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"389\" data-end=\"623\">Dieren hebben verschillende organen die samen zorgen dat het lichaam goed werkt. Voorbeelden van organen zijn het hart, de longen, de maag, de darmen en de spieren. Elk orgaan heeft een eigen taak, maar geen enkel orgaan werkt alleen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"625\" data-end=\"647\"><strong data-start=\"629\" data-end=\"647\">Orgaanstelsels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"648\" data-end=\"782\">Meerdere organen die samenwerken vormen samen een <strong data-start=\"698\" data-end=\"715\">orgaanstelsel<\/strong>. Elk orgaanstelsel heeft een belangrijke functie voor het lichaam.<\/p>\r\n<p data-start=\"784\" data-end=\"826\">Voorbeelden van orgaanstelsels bij dieren:<\/p>\r\n<ul data-start=\"827\" data-end=\"1151\">\r\n<li data-start=\"827\" data-end=\"922\">\r\n<p data-start=\"829\" data-end=\"922\">Het <strong data-start=\"833\" data-end=\"855\">ademhalingsstelsel<\/strong> – zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"923\" data-end=\"1010\">\r\n<p data-start=\"925\" data-end=\"1010\">Het <strong data-start=\"929\" data-end=\"950\">verteringsstelsel<\/strong> – zorgt voor het verteren en opnemen van voedingsstoffen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1011\" data-end=\"1097\">\r\n<p data-start=\"1013\" data-end=\"1097\">Het <strong data-start=\"1017\" data-end=\"1038\">bloedvatenstelsel<\/strong> – vervoert zuurstof en voedingsstoffen door het lichaam.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1098\" data-end=\"1151\">\r\n<p data-start=\"1100\" data-end=\"1151\">Het <strong data-start=\"1104\" data-end=\"1124\">bewegingsstelsel<\/strong> – maakt beweging mogelijk.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1153\" data-end=\"1184\">Samenwerking tussen organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1185\" data-end=\"1452\">Organen werken altijd samen. Zo heeft een dier zuurstof nodig om energie vrij te maken. De longen nemen zuurstof op, het hart pompt het bloed en de bloedvaten vervoeren de zuurstof naar alle delen van het lichaam. Zonder deze samenwerking kan een dier niet overleven.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1454\" data-end=\"1483\">Verschillen tussen dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"1484\" data-end=\"1725\">Niet alle dieren hebben dezelfde organen of orgaanstelsels. De bouw van organen hangt samen met de leefwijze van het dier. Zo hebben vissen kieuwen om zuurstof uit water op te nemen, terwijl zoogdieren longen hebben om te ademen in de lucht.<\/p>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Orgaan \u2013 onderdeel van een organisme met een eigen functie\",\r\n \"Weefsels \u2013 groepen gelijksoortige cellen met dezelfde functie\",\r\n \"Orgaanstelsel \u2013 groep organen die samenwerken\",\r\n \"Ademhalingsstelsel \u2013 orgaanstelsel voor gaswisseling\",\r\n \"Verteringsstelsel \u2013 orgaanstelsel voor het verteren van voedsel\",\r\n \"Bloedvatenstelsel \u2013 orgaanstelsel voor transport van stoffen\",\r\n \"Bewegingsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat beweging mogelijk maakt\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Dieren hebben organen met elk een eigen functie. Meerdere organen die samenwerken vormen een orgaanstelsel. Samen zorgen deze orgaanstelsels ervoor dat het dier kan ademen, bewegen, voedsel kan opnemen en in leven blijft. De bouw van organen verschilt per dier en is aangepast aan de manier waarop het dier leeft.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Organen van planten\",\r\n subtitle: \"Elk deel met een eigen taak\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-14_05_54.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"72\" data-end=\"109\">Wat zijn <strong data-start=\"85\" data-end=\"96\">organen<\/strong> bij planten?<\/h3>\r\n<p data-start=\"110\" data-end=\"337\">Planten bestaan, net als dieren, uit verschillende <strong data-start=\"161\" data-end=\"172\">organen<\/strong>. Elk orgaan heeft een eigen functie en is aangepast aan die taak. Samen zorgen de organen ervoor dat de plant kan groeien, zich kan voortplanten en in leven blijft.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"339\" data-end=\"379\">De belangrijkste organen van planten<\/h3>\r\n<p data-start=\"380\" data-end=\"469\">Planten hebben vier hoofdorganen: <strong data-start=\"414\" data-end=\"425\">wortels<\/strong>, <strong data-start=\"427\" data-end=\"439\">stengels<\/strong>, <strong data-start=\"441\" data-end=\"453\">bladeren<\/strong> en <strong data-start=\"457\" data-end=\"468\">bloemen<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"471\" data-end=\"486\"><strong data-start=\"475\" data-end=\"486\">Wortels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"487\" data-end=\"524\"><strong data-start=\"487\" data-end=\"498\">Wortels<\/strong> hebben meerdere functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"525\" data-end=\"688\">\r\n<li data-start=\"525\" data-end=\"573\">\r\n<p data-start=\"527\" data-end=\"573\">Ze nemen water en mineralen op uit de bodem.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"574\" data-end=\"633\">\r\n<p data-start=\"576\" data-end=\"633\">Ze zorgen ervoor dat de plant stevig in de grond staat.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"634\" data-end=\"688\">\r\n<p data-start=\"636\" data-end=\"688\">Bij sommige planten slaan wortels reservevoedsel op.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"690\" data-end=\"706\"><strong data-start=\"694\" data-end=\"706\">Stengels<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"707\" data-end=\"801\">De <strong data-start=\"710\" data-end=\"721\">stengel<\/strong> verbindt de wortels met de bladeren en bloemen.<br data-start=\"769\" data-end=\"772\" \/> Functies van de stengel zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"802\" data-end=\"968\">\r\n<li data-start=\"802\" data-end=\"859\">\r\n<p data-start=\"804\" data-end=\"859\">Transport van water en voedingsstoffen door de plant.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"860\" data-end=\"934\">\r\n<p data-start=\"862\" data-end=\"934\">Stevigheid geven aan de plant, zodat bladeren en bloemen omhoog staan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"935\" data-end=\"968\">\r\n<p data-start=\"937\" data-end=\"968\">Soms opslag van reservevoedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"970\" data-end=\"986\"><strong data-start=\"974\" data-end=\"986\">Bladeren<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"987\" data-end=\"1021\"><strong data-start=\"987\" data-end=\"999\">Bladeren<\/strong> zijn belangrijk voor:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1022\" data-end=\"1202\">\r\n<li data-start=\"1022\" data-end=\"1066\">\r\n<p data-start=\"1024\" data-end=\"1066\"><strong data-start=\"1024\" data-end=\"1040\">Fotosynthese<\/strong>: het maken van voedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1067\" data-end=\"1137\">\r\n<p data-start=\"1069\" data-end=\"1137\">Gaswisseling: opnemen van koolstofdioxide en afgeven van zuurstof.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1138\" data-end=\"1202\">\r\n<p data-start=\"1140\" data-end=\"1202\">Verdamping van water, wat helpt bij het transport van stoffen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1204\" data-end=\"1219\"><strong data-start=\"1208\" data-end=\"1219\">Bloemen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1220\" data-end=\"1419\"><strong data-start=\"1220\" data-end=\"1231\">Bloemen<\/strong> zijn de voortplantingsorganen van planten.<br data-start=\"1274\" data-end=\"1277\" \/> In bloemen worden zaden gevormd. Na bevruchting kunnen uit bloemen <strong data-start=\"1344\" data-end=\"1356\">vruchten<\/strong> met <strong data-start=\"1361\" data-end=\"1370\">zaden<\/strong> ontstaan, waaruit nieuwe planten kunnen groeien.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1421\" data-end=\"1452\">Samenwerking tussen organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1453\" data-end=\"1648\">Alle organen van een plant werken samen. Wortels nemen water op, stengels vervoeren dit water en bladeren gebruiken het bij <strong data-start=\"1577\" data-end=\"1593\">fotosynthese<\/strong>. Zonder deze samenwerking kan de plant niet overleven.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Organen \u2013 delen van een organisme met een eigen functie\",\r\n \"Wortels \u2013 nemen water en mineralen op en zorgen voor stevigheid\",\r\n \"Stengel \u2013 zorgt voor transport en stevigheid\",\r\n \"Bladeren \u2013 zorgen voor fotosynthese en gaswisseling\",\r\n \"Bloemen \u2013 organen voor voortplanting\",\r\n \"Fotosynthese \u2013 proces waarbij planten voedsel maken\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Planten bestaan uit verschillende organen met elk een eigen functie. Wortels, stengels, bladeren en bloemen werken samen om water op te nemen, voedsel te maken en zich voort te planten. Door deze samenwerking kan een plant groeien en in leven blijven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Weefsels\",\r\n subtitle: \"Van cellen naar organen\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_30_08.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"57\" data-end=\"83\">Wat zijn <strong data-start=\"70\" data-end=\"82\">weefsels<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"84\" data-end=\"286\">Een <strong data-start=\"88\" data-end=\"99\">weefsel<\/strong> is een groep gelijksoortige cellen die samen dezelfde functie hebben. In het lichaam van planten en dieren werken cellen samen in weefsels. Meerdere weefsels samen vormen een <strong data-start=\"275\" data-end=\"285\">orgaan<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"288\" data-end=\"311\">Weefsels bij dieren<\/h3>\r\n<p data-start=\"312\" data-end=\"393\">Bij dieren komen verschillende soorten <strong data-start=\"351\" data-end=\"363\">weefsels<\/strong> voor, elk met een eigen taak:<\/p>\r\n<ul data-start=\"395\" data-end=\"671\">\r\n<li data-start=\"395\" data-end=\"470\">\r\n<p data-start=\"397\" data-end=\"470\"><strong data-start=\"397\" data-end=\"411\">Dekweefsel<\/strong> – bedekt en beschermt het lichaam, bijvoorbeeld de huid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"471\" data-end=\"534\">\r\n<p data-start=\"473\" data-end=\"534\"><strong data-start=\"473\" data-end=\"489\">Spierweefsel<\/strong> – kan samentrekken en zorgt voor beweging.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"535\" data-end=\"608\">\r\n<p data-start=\"537\" data-end=\"608\"><strong data-start=\"537\" data-end=\"553\">Zenuwweefsel<\/strong> – zorgt voor het doorgeven van impulsen en signalen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"609\" data-end=\"671\">\r\n<p data-start=\"611\" data-end=\"671\"><strong data-start=\"611\" data-end=\"627\">Steunweefsel<\/strong> – geeft stevigheid, zoals bot en kraakbeen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"673\" data-end=\"697\">Weefsels bij planten<\/h3>\r\n<p data-start=\"698\" data-end=\"744\">Ook planten hebben verschillende <strong data-start=\"731\" data-end=\"743\">weefsels<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"746\" data-end=\"1071\">\r\n<li data-start=\"746\" data-end=\"824\">\r\n<p data-start=\"748\" data-end=\"824\"><strong data-start=\"748\" data-end=\"763\">Huidweefsel<\/strong> – beschermt de plant en regelt gaswisseling en verdamping.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"825\" data-end=\"911\">\r\n<p data-start=\"827\" data-end=\"911\"><strong data-start=\"827\" data-end=\"847\">Transportweefsel<\/strong> – vervoert water, mineralen en voedingsstoffen door de plant.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"912\" data-end=\"982\">\r\n<p data-start=\"914\" data-end=\"982\"><strong data-start=\"914\" data-end=\"930\">Steunweefsel<\/strong> – zorgt ervoor dat de plant rechtop blijft staan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"983\" data-end=\"1071\">\r\n<p data-start=\"985\" data-end=\"1071\"><strong data-start=\"985\" data-end=\"1014\">Weefsel voor fotosynthese<\/strong> – cellen die bladgroenkorrels bevatten en voedsel maken.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1073\" data-end=\"1102\">Van weefsels naar organen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1103\" data-end=\"1358\">Een <strong data-start=\"1107\" data-end=\"1117\">orgaan<\/strong> bestaat uit meerdere soorten weefsels die samenwerken.<br data-start=\"1172\" data-end=\"1175\" \/> Bijvoorbeeld: een blad bestaat uit huidweefsel, transportweefsel, steunweefsel en weefsel voor <strong data-start=\"1270\" data-end=\"1286\">fotosynthese<\/strong>. Elk weefsel heeft zijn eigen functie, maar samen vormen ze één orgaan.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1360\" data-end=\"1387\">Belang van samenwerking<\/h3>\r\n<p data-start=\"1388\" data-end=\"1553\">Zonder samenwerking tussen <strong data-start=\"1415\" data-end=\"1427\">weefsels<\/strong> kunnen organen niet goed functioneren. Pas wanneer alle weefsels hun taak uitvoeren, kan het organisme goed leven en groeien.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Weefsel \u2013 groep gelijksoortige cellen met dezelfde functie\",\r\n \"Cel \u2013 kleinste levende bouwsteen van een organisme\",\r\n \"Orgaan \u2013 deel van een organisme dat uit meerdere weefsels bestaat\",\r\n \"Dekweefsel \u2013 beschermend weefsel bij dieren\",\r\n \"Spierweefsel \u2013 weefsel dat beweging mogelijk maakt\",\r\n \"Zenuwweefsel \u2013 weefsel voor het doorgeven van signalen\",\r\n \"Transportweefsel \u2013 weefsel voor vervoer van stoffen in planten\",\r\n \"Steunweefsel \u2013 weefsel dat stevigheid geeft\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Een weefsel bestaat uit gelijksoortige cellen die samen \u00e9\u00e9n functie uitvoeren. Bij dieren en planten komen verschillende soorten weefsels voor. Meerdere weefsels samen vormen een orgaan. Door de samenwerking van weefsels kunnen organen hun taak uitvoeren en blijft het organisme in leven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Cellen\",\r\n subtitle: \"De kleinste bouwstenen van het leven\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_33_26.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"68\" data-end=\"92\">Wat zijn <strong data-start=\"81\" data-end=\"91\">cellen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"93\" data-end=\"343\">Een <strong data-start=\"97\" data-end=\"104\">cel<\/strong> is de kleinste levende bouwsteen van een organisme. Alle organismen bestaan uit één of meerdere cellen. Sommige organismen, zoals bacteriën, bestaan uit maar één cel. Mensen, dieren en planten bestaan uit heel veel cellen die samenwerken.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"345\" data-end=\"370\">Cellen en hun functie<\/h3>\r\n<p data-start=\"371\" data-end=\"654\">Elke <strong data-start=\"376\" data-end=\"383\">cel<\/strong> voert levensprocessen uit, zoals ademhalen, voeden, uitscheiden en groeien. In meercellige organismen zijn cellen vaak gespecialiseerd. Dat betekent dat verschillende cellen verschillende taken hebben. Door deze specialisatie kunnen organismen groot en ingewikkeld zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"656\" data-end=\"707\">Verschil tussen <strong data-start=\"676\" data-end=\"689\">eencellig<\/strong> en <strong data-start=\"693\" data-end=\"707\">meercellig<\/strong><\/h3>\r\n<ul data-start=\"708\" data-end=\"963\">\r\n<li data-start=\"708\" data-end=\"814\">\r\n<p data-start=\"710\" data-end=\"814\"><strong data-start=\"710\" data-end=\"723\">Eencellig<\/strong>: een organisme dat uit één cel bestaat. Die ene cel voert alle levenskenmerken zelf uit.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"815\" data-end=\"963\">\r\n<p data-start=\"817\" data-end=\"963\"><strong data-start=\"817\" data-end=\"831\">Meercellig<\/strong>: een organisme dat uit veel cellen bestaat. De cellen hebben verschillende functies en werken samen in <strong data-start=\"935\" data-end=\"947\">weefsels<\/strong> en <strong data-start=\"951\" data-end=\"962\">organen<\/strong>.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"965\" data-end=\"999\">Bouw van een <strong data-start=\"982\" data-end=\"999\">dierlijke cel<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1000\" data-end=\"1082\">Een dierlijke cel bestaat uit verschillende onderdelen, elk met een eigen functie:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1083\" data-end=\"1321\">\r\n<li data-start=\"1083\" data-end=\"1167\">\r\n<p data-start=\"1085\" data-end=\"1167\"><strong data-start=\"1085\" data-end=\"1100\">Celmembraan<\/strong> – begrenst de cel en regelt welke stoffen de cel in en uit gaan.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1168\" data-end=\"1242\">\r\n<p data-start=\"1170\" data-end=\"1242\"><strong data-start=\"1170\" data-end=\"1184\">Cytoplasma<\/strong> – de vloeistof in de cel waarin processen plaatsvinden.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1243\" data-end=\"1321\">\r\n<p data-start=\"1245\" data-end=\"1321\"><strong data-start=\"1245\" data-end=\"1256\">Celkern<\/strong> – regelt de activiteiten van de cel en bevat erfelijk materiaal.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1323\" data-end=\"1360\">Bouw van een <strong data-start=\"1340\" data-end=\"1360\">plantaardige cel<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1361\" data-end=\"1457\">Een plantaardige cel heeft dezelfde onderdelen als een dierlijke cel, maar ook extra onderdelen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1458\" data-end=\"1657\">\r\n<li data-start=\"1458\" data-end=\"1513\">\r\n<p data-start=\"1460\" data-end=\"1513\"><strong data-start=\"1460\" data-end=\"1471\">Celwand<\/strong> – zorgt voor stevigheid en bescherming.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1514\" data-end=\"1578\">\r\n<p data-start=\"1516\" data-end=\"1578\"><strong data-start=\"1516\" data-end=\"1536\">Bladgroenkorrels<\/strong> – hierin vindt <strong data-start=\"1552\" data-end=\"1568\">fotosynthese<\/strong> plaats.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1579\" data-end=\"1657\">\r\n<p data-start=\"1581\" data-end=\"1657\"><strong data-start=\"1581\" data-end=\"1592\">Vacuole<\/strong> – opslagruimte voor water en stoffen; zorgt ook voor stevigheid.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1659\" data-end=\"1692\">Overeenkomsten en verschillen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1693\" data-end=\"1899\">Dierlijke en plantaardige cellen lijken op elkaar, maar verschillen in bouw en functie. Die verschillen hebben te maken met de manier van leven. Planten maken zelf voedsel met <strong data-start=\"1869\" data-end=\"1885\">fotosynthese<\/strong>, dieren niet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1901\" data-end=\"1931\">Van cellen naar organismen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1932\" data-end=\"2113\">In meercellige organismen werken cellen samen:<br \/> <strong data-start=\"1979\" data-end=\"2039\">cellen → weefsels → organen → orgaanstelsels → organisme<\/strong><br data-start=\"2039\" data-end=\"2042\" \/> Deze samenwerking zorgt ervoor dat het hele organisme kan functioneren.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Cel \u2013 kleinste levende bouwsteen van een organisme\",\r\n \"Eencellig \u2013 organisme dat uit \u00e9\u00e9n cel bestaat\",\r\n \"Meercellig \u2013 organisme dat uit meerdere cellen bestaat\",\r\n \"Celmembraan \u2013 begrenst de cel en regelt transport van stoffen\",\r\n \"Cytoplasma \u2013 vloeistof in de cel waarin processen plaatsvinden\",\r\n \"Celkern \u2013 regelt de cel en bevat erfelijk materiaal\",\r\n \"Celwand \u2013 stevige buitenlaag van plantaardige cellen\",\r\n \"Bladgroenkorrels \u2013 celonderdelen waarin fotosynthese plaatsvindt\",\r\n \"Vacuole \u2013 opslagruimte in de plantaardige cel\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Alle organismen bestaan uit cellen. Een cel is de kleinste levende eenheid en voert alle levensprocessen uit. Sommige organismen zijn eencellig, maar de meeste planten en dieren zijn meercellig. Hun cellen zijn gespecialiseerd en werken samen in weefsels en organen. Plantaardige cellen verschillen van dierlijke cellen doordat ze onder andere bladgroenkorrels, een celwand en een vacuole hebben. Door de samenwerking van cellen kan een organisme goed functioneren en in leven blijven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"De celkern\",\r\n subtitle: \"Het regelcentrum van de cel\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_37.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"63\" data-end=\"89\">Wat is de <strong data-start=\"77\" data-end=\"88\">celkern<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"90\" data-end=\"328\">De <strong data-start=\"93\" data-end=\"104\">celkern<\/strong> is een belangrijk onderdeel van de cel. De celkern regelt alles wat er in de cel gebeurt. In de celkern ligt het erfelijk materiaal opgeslagen. Dit erfelijk materiaal bepaalt hoe de cel werkt en hoe het organisme eruitziet.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"330\" data-end=\"360\">Functie van de <strong data-start=\"349\" data-end=\"360\">celkern<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"361\" data-end=\"408\">De <strong data-start=\"364\" data-end=\"375\">celkern<\/strong> heeft twee belangrijke functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"409\" data-end=\"553\">\r\n<li data-start=\"409\" data-end=\"497\">\r\n<p data-start=\"411\" data-end=\"497\">Het regelen van de activiteiten van de cel, zoals groei, stofwisseling en celdeling.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"498\" data-end=\"553\">\r\n<p data-start=\"500\" data-end=\"553\">Het opslaan en beschermen van het erfelijk materiaal.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"555\" data-end=\"618\">Zonder een goed werkende celkern kan een cel niet functioneren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"620\" data-end=\"656\">Erfelijk materiaal in de celkern<\/h3>\r\n<p data-start=\"657\" data-end=\"903\">In de celkern zit <strong data-start=\"675\" data-end=\"682\">DNA<\/strong>. Dit DNA bevat informatie over eigenschappen van een organisme, zoals oogkleur bij mensen of de vorm van bladeren bij planten. Het DNA geeft ook instructies voor het maken van stoffen die de cel nodig heeft om te werken.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"905\" data-end=\"924\"><strong data-start=\"909\" data-end=\"924\">Chromosomen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"925\" data-end=\"1140\">Het DNA in de celkern is opgerold tot <strong data-start=\"963\" data-end=\"978\">chromosomen<\/strong>. Chromosomen zorgen ervoor dat het DNA netjes is opgeborgen en goed verdeeld kan worden wanneer een cel zich deelt. Elke soort heeft een vast aantal chromosomen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1142\" data-end=\"1190\">Verschil tussen cellen met en zonder celkern<\/h3>\r\n<p data-start=\"1191\" data-end=\"1381\">De meeste cellen van planten en dieren hebben een <strong data-start=\"1241\" data-end=\"1252\">celkern<\/strong>.<br data-start=\"1253\" data-end=\"1256\" \/> Sommige organismen, zoals bacteriën, hebben geen celkern. Hun DNA ligt los in de cel. Deze cellen zijn eenvoudiger opgebouwd.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1383\" data-end=\"1430\">De celkern en samenwerking in het organisme<\/h3>\r\n<p data-start=\"1431\" data-end=\"1636\">Alle cellen in een organisme bevatten dezelfde informatie in hun celkern. Toch werken cellen verschillend, omdat niet alle informatie overal wordt gebruikt. Zo kunnen cellen zich specialiseren in hun taak.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Celkern \u2013 onderdeel van de cel dat de activiteiten regelt\",\r\n \"DNA \u2013 erfelijk materiaal met informatie over eigenschappen\",\r\n \"Chromosomen \u2013 opgerold DNA in de celkern\",\r\n \"Erfelijk materiaal \u2013 informatie die eigenschappen bepaalt\",\r\n \"Celdeling \u2013 proces waarbij een cel zich splitst in twee nieuwe cellen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"De celkern is het regelcentrum van de cel. In de celkern ligt het DNA, het erfelijk materiaal dat bepaalt hoe een cel werkt en welke eigenschappen een organisme heeft. Het DNA is verpakt in chromosomen. Dankzij de celkern kunnen cellen groeien, zich delen en zich specialiseren, waardoor het hele organisme goed kan functioneren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Celdeling\",\r\n subtitle: \"Hoe nieuwe cellen ontstaan\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ChatGPT-Image-17-aug-2025-14_20_06.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"61\" data-end=\"86\">Wat is <strong data-start=\"72\" data-end=\"85\">celdeling<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"87\" data-end=\"354\"><strong data-start=\"87\" data-end=\"100\">Celdeling<\/strong> is het proces waarbij één cel zich splitst in twee nieuwe cellen. Dit is belangrijk voor <strong data-start=\"190\" data-end=\"199\">groei<\/strong>, <strong data-start=\"201\" data-end=\"212\">herstel<\/strong> en <strong data-start=\"216\" data-end=\"230\">vervanging<\/strong> van cellen. Bij meercellige organismen vindt voortdurend celdeling plaats, bijvoorbeeld om beschadigde cellen te vervangen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"356\" data-end=\"390\">Waarom is <strong data-start=\"370\" data-end=\"383\">celdeling<\/strong> nodig?<\/h3>\r\n<p data-start=\"391\" data-end=\"429\"><strong data-start=\"391\" data-end=\"404\">Celdeling<\/strong> heeft meerdere functies:<\/p>\r\n<ul data-start=\"430\" data-end=\"736\">\r\n<li data-start=\"430\" data-end=\"506\">\r\n<p data-start=\"432\" data-end=\"506\"><strong data-start=\"432\" data-end=\"441\">Groei<\/strong> – organismen worden groter doordat het aantal cellen toeneemt.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"507\" data-end=\"569\">\r\n<p data-start=\"509\" data-end=\"569\"><strong data-start=\"509\" data-end=\"520\">Herstel<\/strong> – beschadigde of dode cellen worden vervangen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"570\" data-end=\"646\">\r\n<p data-start=\"572\" data-end=\"646\"><strong data-start=\"572\" data-end=\"586\">Vervanging<\/strong> – oude cellen, zoals huidcellen, worden steeds vernieuwd.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"647\" data-end=\"736\">\r\n<p data-start=\"649\" data-end=\"736\"><strong data-start=\"649\" data-end=\"666\">Voortplanting<\/strong> – bij eencellige organismen is celdeling een manier van voortplanten.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"738\" data-end=\"770\">Verloop van de <strong data-start=\"757\" data-end=\"770\">celdeling<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"823\">Bij <strong data-start=\"775\" data-end=\"788\">celdeling<\/strong> gebeuren twee belangrijke stappen:<\/p>\r\n<ol data-start=\"824\" data-end=\"975\">\r\n<li data-start=\"824\" data-end=\"922\">\r\n<p data-start=\"827\" data-end=\"922\">De <strong data-start=\"830\" data-end=\"841\">celkern<\/strong> deelt zich eerst. Het erfelijk materiaal wordt gekopieerd en eerlijk verdeeld.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"923\" data-end=\"975\">\r\n<p data-start=\"926\" data-end=\"975\">Daarna splitst de cel zich in twee nieuwe cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p data-start=\"977\" data-end=\"1050\">De twee nieuwe cellen zijn genetisch identiek aan de oorspronkelijke cel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1052\" data-end=\"1092\">Erfelijk materiaal bij <strong data-start=\"1079\" data-end=\"1092\">celdeling<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1093\" data-end=\"1294\">Voorafgaand aan de <strong data-start=\"1112\" data-end=\"1125\">celdeling<\/strong> wordt het <strong data-start=\"1136\" data-end=\"1143\">DNA<\/strong> verdubbeld. Zo krijgt elke nieuwe cel dezelfde informatie. Dit is belangrijk, omdat elke cel dezelfde instructies nodig heeft om goed te functioneren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1296\" data-end=\"1334\"><strong data-start=\"1300\" data-end=\"1313\">Celdeling<\/strong> bij groei en herstel<\/h3>\r\n<p data-start=\"1335\" data-end=\"1526\">Bij groei vinden veel celdelingen plaats, bijvoorbeeld bij jonge organismen.<br data-start=\"1411\" data-end=\"1414\" \/> Ook bij herstel is <strong data-start=\"1433\" data-end=\"1446\">celdeling<\/strong> belangrijk. Een wond geneest doordat cellen zich delen en nieuw weefsel vormen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1528\" data-end=\"1562\"><strong data-start=\"1532\" data-end=\"1545\">Celdeling<\/strong> en specialisatie<\/h3>\r\n<p data-start=\"1563\" data-end=\"1785\">Na <strong data-start=\"1566\" data-end=\"1579\">celdeling<\/strong> kunnen cellen zich specialiseren. Dat betekent dat ze een bepaalde functie krijgen, zoals spiercel, zenuwcel of huidcel. Ondanks deze verschillen bevatten alle cellen dezelfde informatie in de <strong data-start=\"1773\" data-end=\"1784\">celkern<\/strong>.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Celdeling \u2013 proces waarbij \u00e9\u00e9n cel zich splitst in twee nieuwe cellen\",\r\n \"Groei \u2013 groter worden door toename van het aantal cellen\",\r\n \"Herstel \u2013 vervangen van beschadigde of dode cellen\",\r\n \"DNA \u2013 erfelijk materiaal dat wordt doorgegeven bij celdeling\",\r\n \"Celkern \u2013 onderdeel van de cel dat zich als eerste deelt\",\r\n \"Specialisatie \u2013 proces waarbij cellen een specifieke functie krijgen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Celdeling zorgt ervoor dat organismen kunnen groeien, herstellen en cellen kunnen vervangen. Eerst deelt de celkern, daarna splitst de hele cel. Het DNA wordt daarbij verdubbeld, zodat beide nieuwe cellen dezelfde erfelijke informatie hebben. Door celdeling en specialisatie ontstaan verschillende soorten cellen die samen weefsels en organen vormen.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[28],"class_list":["post-845","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=845"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3269,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions\/3269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}