{"id":833,"date":"2025-01-27T11:15:02","date_gmt":"2025-01-27T11:15:02","guid":{"rendered":"https:\/\/biologiehuis.com\/?page_id=833"},"modified":"2025-12-27T13:58:12","modified_gmt":"2025-12-27T13:58:12","slug":"hoofdstuk-2-4","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/biologiehuis.com\/?page_id=833","title":{"rendered":"Hoofdstuk 2"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\r\n\r\n\r\n \r\n \r\n Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n <!-- boek-icoon -->\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n <!-- Dynamische inhoud -->\r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n <!-- ========= NIEUW: afbeelding boven begrippen ========= -->\r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n <!-- ==================================================== -->\r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 2: Voeding en vertering\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Voedingsmiddelen en voedingsstoffen\",\r\n subtitle: \"Wat je eet en wat je lichaam ermee doet\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_09_52.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"132\" data-end=\"166\">Wat zijn <strong data-start=\"145\" data-end=\"165\">voedingsmiddelen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"167\" data-end=\"412\">Alles wat je eet en drinkt noem je <strong data-start=\"202\" data-end=\"222\">voedingsmiddelen<\/strong>. Voorbeelden zijn brood, fruit, groente, melk en vlees. Voedingsmiddelen zijn belangrijk omdat ze stoffen bevatten die je lichaam nodig heeft om te groeien, te bewegen en gezond te blijven.<\/p>\r\n<p data-start=\"414\" data-end=\"536\">In voedingsmiddelen zitten <strong data-start=\"441\" data-end=\"460\">voedingsstoffen<\/strong>. Dit zijn stoffen die in je lichaam worden opgenomen en een functie hebben.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"538\" data-end=\"571\">Wat zijn <strong data-start=\"551\" data-end=\"570\">voedingsstoffen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"572\" data-end=\"737\"><strong data-start=\"572\" data-end=\"591\">Voedingsstoffen<\/strong> zijn stoffen die energie leveren, dienen als bouwstof of helpen bij het regelen van processen in je lichaam. Er zijn zes groepen voedingsstoffen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"738\" data-end=\"838\">\r\n<li data-start=\"738\" data-end=\"758\">\r\n<p data-start=\"740\" data-end=\"758\"><strong data-start=\"740\" data-end=\"756\">koolhydraten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"759\" data-end=\"773\">\r\n<p data-start=\"761\" data-end=\"773\"><strong data-start=\"761\" data-end=\"771\">vetten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"774\" data-end=\"790\">\r\n<p data-start=\"776\" data-end=\"790\"><strong data-start=\"776\" data-end=\"788\">eiwitten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"791\" data-end=\"808\">\r\n<p data-start=\"793\" data-end=\"808\"><strong data-start=\"793\" data-end=\"806\">vitamines<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"809\" data-end=\"826\">\r\n<p data-start=\"811\" data-end=\"826\"><strong data-start=\"811\" data-end=\"824\">mineralen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"827\" data-end=\"838\">\r\n<p data-start=\"829\" data-end=\"838\"><strong data-start=\"829\" data-end=\"838\">water<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"840\" data-end=\"897\">Elke voedingsstof heeft een eigen functie in het lichaam.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"899\" data-end=\"931\">Energierijke voedingsstoffen<\/h3>\r\n<p data-start=\"932\" data-end=\"1033\">Sommige voedingsstoffen leveren <strong data-start=\"964\" data-end=\"975\">energie<\/strong>. Deze energie is nodig voor <strong data-start=\"1004\" data-end=\"1019\">verbranding<\/strong> in de cellen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1035\" data-end=\"1069\">Energierijke voedingsstoffen zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1070\" data-end=\"1120\">\r\n<li data-start=\"1070\" data-end=\"1090\">\r\n<p data-start=\"1072\" data-end=\"1090\"><strong data-start=\"1072\" data-end=\"1088\">koolhydraten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1091\" data-end=\"1105\">\r\n<p data-start=\"1093\" data-end=\"1105\"><strong data-start=\"1093\" data-end=\"1103\">vetten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1106\" data-end=\"1120\">\r\n<p data-start=\"1108\" data-end=\"1120\"><strong data-start=\"1108\" data-end=\"1120\">eiwitten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1122\" data-end=\"1278\">Koolhydraten en vetten zijn de belangrijkste energiebronnen. Eiwitten worden vooral gebruikt als bouwstof, maar kunnen ook energie leveren als dat nodig is.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1280\" data-end=\"1295\">Bouwstoffen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1296\" data-end=\"1379\">Bouwstoffen zijn nodig voor groei, herstel en het vervangen van cellen en weefsels.<\/p>\r\n<p data-start=\"1381\" data-end=\"1410\">Belangrijke bouwstoffen zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1411\" data-end=\"1457\">\r\n<li data-start=\"1411\" data-end=\"1427\">\r\n<p data-start=\"1413\" data-end=\"1427\"><strong data-start=\"1413\" data-end=\"1425\">eiwitten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1428\" data-end=\"1441\">\r\n<p data-start=\"1430\" data-end=\"1441\"><strong data-start=\"1430\" data-end=\"1439\">water<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1442\" data-end=\"1457\">\r\n<p data-start=\"1444\" data-end=\"1457\"><strong data-start=\"1444\" data-end=\"1457\">mineralen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1459\" data-end=\"1471\">Voorbeelden:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1472\" data-end=\"1577\">\r\n<li data-start=\"1472\" data-end=\"1519\">\r\n<p data-start=\"1474\" data-end=\"1519\">eiwitten zijn nodig voor spieren en organen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1520\" data-end=\"1577\">\r\n<p data-start=\"1522\" data-end=\"1577\">calcium (een mineraal) is nodig voor botten en tanden<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1579\" data-end=\"1616\">Beschermende en regelende stoffen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1617\" data-end=\"1697\">Sommige voedingsstoffen zorgen ervoor dat processen in je lichaam goed verlopen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1699\" data-end=\"1708\">Dit zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1709\" data-end=\"1756\">\r\n<li data-start=\"1709\" data-end=\"1726\">\r\n<p data-start=\"1711\" data-end=\"1726\"><strong data-start=\"1711\" data-end=\"1724\">vitamines<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1727\" data-end=\"1744\">\r\n<p data-start=\"1729\" data-end=\"1744\"><strong data-start=\"1729\" data-end=\"1742\">mineralen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1745\" data-end=\"1756\">\r\n<p data-start=\"1747\" data-end=\"1756\"><strong data-start=\"1747\" data-end=\"1756\">water<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1758\" data-end=\"1889\">Deze stoffen leveren geen energie, maar zijn wel onmisbaar voor een goede gezondheid. Een tekort kan leiden tot ziekte of klachten.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1891\" data-end=\"1900\">Water<\/h3>\r\n<p data-start=\"1901\" data-end=\"1948\"><strong data-start=\"1901\" data-end=\"1910\">Water<\/strong> is een heel belangrijke voedingsstof.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1949\" data-end=\"2086\">\r\n<li data-start=\"1949\" data-end=\"1994\">\r\n<p data-start=\"1951\" data-end=\"1994\">het is nodig voor het vervoer van stoffen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1995\" data-end=\"2051\">\r\n<p data-start=\"1997\" data-end=\"2051\">het helpt bij het regelen van de lichaamstemperatuur<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2052\" data-end=\"2086\">\r\n<p data-start=\"2054\" data-end=\"2086\">het is een bouwstof van cellen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2088\" data-end=\"2181\">Je lichaam bestaat voor een groot deel uit water, daarom moet je dagelijks voldoende drinken.<\/p>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Voedingsmiddelen \u2013 alles wat je eet en drinkt\",\r\n \"Voedingsstoffen \u2013 stoffen in voedingsmiddelen die door het lichaam worden gebruikt\",\r\n \"Koolhydraten \u2013 voedingsstoffen die vooral energie leveren\",\r\n \"Vetten \u2013 energierijke voedingsstoffen die ook dienen als reservestof\",\r\n \"Eiwitten \u2013 voedingsstoffen die vooral dienen als bouwstof\",\r\n \"Vitamines \u2013 stoffen die nodig zijn voor een goede werking van het lichaam\",\r\n \"Mineralen \u2013 stoffen zoals calcium en ijzer die belangrijk zijn voor opbouw en regeling\",\r\n \"Water \u2013 voedingsstof die nodig is voor vervoer, bouw en temperatuurregeling\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Voedingsmiddelen bevatten voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft. Koolhydraten, vetten en eiwitten leveren energie, terwijl eiwitten, water en mineralen belangrijk zijn als bouwstof. Vitamines, mineralen en water zorgen ervoor dat processen in je lichaam goed verlopen. Een gevarieerd eetpatroon zorgt ervoor dat je van alle voedingsstoffen genoeg binnenkrijgt.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Het verteringsstelsel\",\r\n subtitle: \"Hoe je lichaam voedingsstoffen opneemt en afval afvoert\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_10_07.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"132\" data-end=\"169\">Wat is het <strong data-start=\"147\" data-end=\"168\">verteringsstelsel<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"170\" data-end=\"478\">Het <strong data-start=\"174\" data-end=\"195\">verteringsstelsel<\/strong> zorgt ervoor dat <strong data-start=\"213\" data-end=\"233\">voedingsmiddelen<\/strong> worden afgebroken tot kleine deeltjes die in het bloed kunnen worden opgenomen. Deze kleine deeltjes zijn <strong data-start=\"340\" data-end=\"359\">voedingsstoffen<\/strong> die je lichaam nodig heeft voor energie, groei en herstel. Alles wat niet bruikbaar is, verlaat het lichaam als afval.<\/p>\r\n<p data-start=\"480\" data-end=\"578\">Het verteringsstelsel bestaat uit organen die samen zorgen voor vertering, opname en uitscheiding.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"580\" data-end=\"620\">Onderdelen van het verteringsstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"621\" data-end=\"655\">Het verteringsstelsel bestaat uit:<\/p>\r\n<ul data-start=\"656\" data-end=\"823\">\r\n<li data-start=\"656\" data-end=\"676\">\r\n<p data-start=\"658\" data-end=\"676\">de <strong data-start=\"661\" data-end=\"674\">mondholte<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"677\" data-end=\"696\">\r\n<p data-start=\"679\" data-end=\"696\">de <strong data-start=\"682\" data-end=\"694\">slokdarm<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"697\" data-end=\"712\">\r\n<p data-start=\"699\" data-end=\"712\">de <strong data-start=\"702\" data-end=\"710\">maag<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"713\" data-end=\"744\">\r\n<p data-start=\"715\" data-end=\"744\">de <strong data-start=\"718\" data-end=\"742\">twaalfvingerige darm<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"745\" data-end=\"766\">\r\n<p data-start=\"747\" data-end=\"766\">de <strong data-start=\"750\" data-end=\"764\">dunne darm<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"767\" data-end=\"788\">\r\n<p data-start=\"769\" data-end=\"788\">de <strong data-start=\"772\" data-end=\"786\">dikke darm<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"789\" data-end=\"809\">\r\n<p data-start=\"791\" data-end=\"809\">de <strong data-start=\"794\" data-end=\"807\">endeldarm<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"810\" data-end=\"823\">\r\n<p data-start=\"812\" data-end=\"823\">de <strong data-start=\"815\" data-end=\"823\">anus<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"825\" data-end=\"942\">Daarnaast horen ook <strong data-start=\"845\" data-end=\"866\">verteringsklieren<\/strong> bij het verteringsstelsel, zoals de speekselklieren, lever en alvleesklier.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"944\" data-end=\"976\">Vertering in de mond en maag<\/h3>\r\n<p data-start=\"977\" data-end=\"1020\">De vertering begint al in de <strong data-start=\"1006\" data-end=\"1019\">mondholte<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1021\" data-end=\"1162\">\r\n<li data-start=\"1021\" data-end=\"1067\">\r\n<p data-start=\"1023\" data-end=\"1067\">tanden en kiezen maken het voedsel kleiner<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1068\" data-end=\"1112\">\r\n<p data-start=\"1070\" data-end=\"1112\"><strong data-start=\"1070\" data-end=\"1082\">speeksel<\/strong> maakt het voedsel glibberig<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1113\" data-end=\"1162\">\r\n<p data-start=\"1115\" data-end=\"1162\">enzymen in speeksel beginnen met de vertering<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1164\" data-end=\"1228\">Via de <strong data-start=\"1171\" data-end=\"1183\">slokdarm<\/strong> komt het voedsel in de <strong data-start=\"1207\" data-end=\"1215\">maag<\/strong>. In de maag:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1229\" data-end=\"1315\">\r\n<li data-start=\"1229\" data-end=\"1258\">\r\n<p data-start=\"1231\" data-end=\"1258\">wordt het voedsel gekneed<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1259\" data-end=\"1287\">\r\n<p data-start=\"1261\" data-end=\"1287\">wordt maagsap toegevoegd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1288\" data-end=\"1315\">\r\n<p data-start=\"1290\" data-end=\"1315\">worden bacteriën gedood<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1317\" data-end=\"1362\">Het voedsel verandert in een vloeibare massa.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1364\" data-end=\"1400\">Vertering en opname in de darmen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1401\" data-end=\"1543\">In de <strong data-start=\"1407\" data-end=\"1431\">twaalfvingerige darm<\/strong> komen verteringssappen bij het voedsel. Deze sappen zorgen ervoor dat voedingsstoffen verder worden afgebroken.<\/p>\r\n<p data-start=\"1545\" data-end=\"1566\">In de <strong data-start=\"1551\" data-end=\"1565\">dunne darm<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1567\" data-end=\"1648\">\r\n<li data-start=\"1567\" data-end=\"1598\">\r\n<p data-start=\"1569\" data-end=\"1598\">wordt de vertering voltooid<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1599\" data-end=\"1648\">\r\n<p data-start=\"1601\" data-end=\"1648\">worden voedingsstoffen opgenomen in het bloed<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1650\" data-end=\"1755\">De dunne darm heeft plooien en darmvlokken, waardoor het oppervlak groot is en opname efficiënt verloopt.<\/p>\r\n<p data-start=\"1757\" data-end=\"1778\">In de <strong data-start=\"1763\" data-end=\"1777\">dikke darm<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1779\" data-end=\"1856\">\r\n<li data-start=\"1779\" data-end=\"1826\">\r\n<p data-start=\"1781\" data-end=\"1826\">wordt water aan de voedselresten onttrokken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1827\" data-end=\"1856\">\r\n<p data-start=\"1829\" data-end=\"1856\">ontstaan vaste ontlasting<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1858\" data-end=\"1874\">Uitscheiding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1875\" data-end=\"2047\">De ontlasting wordt opgeslagen in de <strong data-start=\"1912\" data-end=\"1925\">endeldarm<\/strong> en verlaat het lichaam via de <strong data-start=\"1956\" data-end=\"1964\">anus<\/strong>. Dit proces noem je uitscheiding. Zo raken onverteerbare resten het lichaam kwijt.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Verteringsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat voedsel afbreekt en voedingsstoffen opneemt\",\r\n \"Vertering \u2013 het kleiner maken van voedingsmiddelen tot voedingsstoffen\",\r\n \"Mondholte \u2013 begin van het verteringsstelsel waar de vertering start\",\r\n \"Maag \u2013 orgaan waar voedsel wordt gekneed en gemengd met maagsap\",\r\n \"Dunne darm \u2013 darm waar voedingsstoffen in het bloed worden opgenomen\",\r\n \"Dikke darm \u2013 darm waar water wordt onttrokken aan voedselresten\",\r\n \"Ontlasting \u2013 onverteerbare resten die het lichaam verlaten\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Het verteringsstelsel breekt voedingsmiddelen af tot voedingsstoffen die in het bloed worden opgenomen. De vertering begint in de mond, gaat verder in de maag en wordt afgerond in de dunne darm. In de dikke darm wordt water onttrokken en ontstaan vaste resten. Zo zorgt het verteringsstelsel ervoor dat je lichaam voedingsstoffen kan gebruiken en afvalstoffen kan afvoeren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"De organen voor vertering\",\r\n subtitle: \"Hoe verteringsorganen en verteringssappen voedingsstoffen vrijmaken\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_10_03.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"146\" data-end=\"186\">Wat zijn <strong data-start=\"159\" data-end=\"185\">organen voor vertering<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"187\" data-end=\"486\">De <strong data-start=\"190\" data-end=\"216\">organen voor vertering<\/strong> zijn alle organen die meewerken aan het afbreken van <strong data-start=\"270\" data-end=\"290\">voedingsmiddelen<\/strong> tot <strong data-start=\"295\" data-end=\"314\">voedingsstoffen<\/strong>. Sommige organen zorgen voor het transport en kneden van voedsel, andere maken <strong data-start=\"394\" data-end=\"414\">verteringssappen<\/strong> die helpen bij de vertering. Samen vormen ze het <strong data-start=\"464\" data-end=\"485\">verteringsstelsel<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"488\" data-end=\"531\">De <strong data-start=\"495\" data-end=\"508\">mondholte<\/strong> en <strong data-start=\"512\" data-end=\"531\">speekselklieren<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"532\" data-end=\"572\">De vertering begint in de <strong data-start=\"558\" data-end=\"571\">mondholte<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"573\" data-end=\"762\">\r\n<li data-start=\"573\" data-end=\"617\">\r\n<p data-start=\"575\" data-end=\"617\">tanden en kiezen kauwen het voedsel fijn<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"618\" data-end=\"663\">\r\n<p data-start=\"620\" data-end=\"663\">de <strong data-start=\"623\" data-end=\"642\">speekselklieren<\/strong> maken <strong data-start=\"649\" data-end=\"661\">speeksel<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"664\" data-end=\"700\">\r\n<p data-start=\"666\" data-end=\"700\">speeksel maakt voedsel glibberig<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"701\" data-end=\"762\">\r\n<p data-start=\"703\" data-end=\"762\">enzymen in speeksel starten de vertering van koolhydraten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"764\" data-end=\"820\">Door goed kauwen wordt het voedsel makkelijker verteerd.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"822\" data-end=\"841\">De <strong data-start=\"829\" data-end=\"841\">slokdarm<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"842\" data-end=\"904\">De <strong data-start=\"845\" data-end=\"857\">slokdarm<\/strong> vervoert het voedsel van de mond naar de maag.<\/p>\r\n<ul data-start=\"905\" data-end=\"998\">\r\n<li data-start=\"905\" data-end=\"955\">\r\n<p data-start=\"907\" data-end=\"955\">dit gebeurt door <strong data-start=\"924\" data-end=\"953\">peristaltische bewegingen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"956\" data-end=\"998\">\r\n<p data-start=\"958\" data-end=\"998\">de slokdarm verteert zelf geen voedsel<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1000\" data-end=\"1015\">De <strong data-start=\"1007\" data-end=\"1015\">maag<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1090\">De <strong data-start=\"1019\" data-end=\"1027\">maag<\/strong> is een gespierd orgaan dat voedsel opslaat en verder verteert.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1091\" data-end=\"1219\">\r\n<li data-start=\"1091\" data-end=\"1121\">\r\n<p data-start=\"1093\" data-end=\"1121\">de maag kneedt het voedsel<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1122\" data-end=\"1157\">\r\n<p data-start=\"1124\" data-end=\"1157\">er wordt <strong data-start=\"1133\" data-end=\"1144\">maagsap<\/strong> toegevoegd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1158\" data-end=\"1191\">\r\n<p data-start=\"1160\" data-end=\"1191\">maagsap bevat zuur en enzymen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1192\" data-end=\"1219\">\r\n<p data-start=\"1194\" data-end=\"1219\">bacteriën worden gedood<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1221\" data-end=\"1266\">Het voedsel verandert in een vloeibare massa.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1268\" data-end=\"1300\">De <strong data-start=\"1275\" data-end=\"1284\">lever<\/strong> en <strong data-start=\"1288\" data-end=\"1300\">galblaas<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1301\" data-end=\"1332\">De <strong data-start=\"1304\" data-end=\"1313\">lever<\/strong> maakt <strong data-start=\"1320\" data-end=\"1327\">gal<\/strong> aan.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1333\" data-end=\"1462\">\r\n<li data-start=\"1333\" data-end=\"1376\">\r\n<p data-start=\"1335\" data-end=\"1376\">gal wordt opgeslagen in de <strong data-start=\"1362\" data-end=\"1374\">galblaas<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1377\" data-end=\"1422\">\r\n<p data-start=\"1379\" data-end=\"1422\">gal helpt bij de vertering van <strong data-start=\"1410\" data-end=\"1420\">vetten<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1423\" data-end=\"1462\">\r\n<p data-start=\"1425\" data-end=\"1462\">gal maakt vetten in kleine druppels<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1464\" data-end=\"1504\">Zo kunnen enzymen vetten beter afbreken.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1506\" data-end=\"1529\">De <strong data-start=\"1513\" data-end=\"1529\">alvleesklier<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1530\" data-end=\"1571\">De <strong data-start=\"1533\" data-end=\"1549\">alvleesklier<\/strong> maakt <strong data-start=\"1556\" data-end=\"1570\">alvleessap<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1572\" data-end=\"1718\">\r\n<li data-start=\"1572\" data-end=\"1600\">\r\n<p data-start=\"1574\" data-end=\"1600\">alvleessap bevat enzymen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1601\" data-end=\"1659\">\r\n<p data-start=\"1603\" data-end=\"1659\">deze enzymen verteren koolhydraten, vetten en eiwitten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1660\" data-end=\"1718\">\r\n<p data-start=\"1662\" data-end=\"1718\">alvleessap komt in de <strong data-start=\"1684\" data-end=\"1708\">twaalfvingerige darm<\/strong> terecht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1720\" data-end=\"1741\">De <strong data-start=\"1727\" data-end=\"1741\">dunne darm<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1742\" data-end=\"1763\">In de <strong data-start=\"1748\" data-end=\"1762\">dunne darm<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1764\" data-end=\"1846\">\r\n<li data-start=\"1764\" data-end=\"1796\">\r\n<p data-start=\"1766\" data-end=\"1796\">wordt de vertering afgemaakt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1797\" data-end=\"1846\">\r\n<p data-start=\"1799\" data-end=\"1846\">worden voedingsstoffen opgenomen in het bloed<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1848\" data-end=\"1958\">De wand van de dunne darm heeft <strong data-start=\"1880\" data-end=\"1895\">darmvlokken<\/strong>, waardoor het oppervlak groot is en opname efficiënt verloopt.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1960\" data-end=\"1981\">De <strong data-start=\"1967\" data-end=\"1981\">dikke darm<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1982\" data-end=\"2000\">De <strong data-start=\"1985\" data-end=\"1999\">dikke darm<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2001\" data-end=\"2090\">\r\n<li data-start=\"2001\" data-end=\"2040\">\r\n<p data-start=\"2003\" data-end=\"2040\">onttrekt water aan de voedselresten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2041\" data-end=\"2090\">\r\n<p data-start=\"2043\" data-end=\"2090\">zorgt ervoor dat de ontlasting steviger wordt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"2092\" data-end=\"2124\">De <strong data-start=\"2099\" data-end=\"2112\">endeldarm<\/strong> en <strong data-start=\"2116\" data-end=\"2124\">anus<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"2125\" data-end=\"2225\">De <strong data-start=\"2128\" data-end=\"2141\">endeldarm<\/strong> slaat ontlasting tijdelijk op.<br data-start=\"2172\" data-end=\"2175\" \/> Via de <strong data-start=\"2182\" data-end=\"2190\">anus<\/strong> verlaat de ontlasting het lichaam.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Organen voor vertering \u2013 organen die helpen bij het afbreken en opnemen van voedsel\",\r\n \"Speekselklieren \u2013 klieren die speeksel maken\",\r\n \"Maag \u2013 orgaan dat voedsel kneedt en mengt met maagsap\",\r\n \"Lever \u2013 orgaan dat gal produceert\",\r\n \"Gal \u2013 vloeistof die helpt bij de vertering van vetten\",\r\n \"Alvleesklier \u2013 orgaan dat alvleessap maakt met verteringsenzymen\",\r\n \"Dunne darm \u2013 darm waar voedingsstoffen worden opgenomen\",\r\n \"Dikke darm \u2013 darm waar water wordt onttrokken aan voedselresten\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"De organen voor vertering werken nauw samen om voedsel te verwerken. In de mond begint de vertering, in de maag wordt het voedsel gekneed en in de dunne darm wordt de vertering afgerond en worden voedingsstoffen opgenomen. De lever, galblaas en alvleesklier leveren verteringssappen die hierbij helpen. In de dikke darm wordt water onttrokken en via de endeldarm en anus verlaten afvalstoffen het lichaam.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Gezonde voeding\",\r\n subtitle: \"Hoe je met de juiste voeding gezond blijft en goed kunt functioneren\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_17_29.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"134\" data-end=\"165\">Wat is <strong data-start=\"145\" data-end=\"164\">gezonde voeding<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"166\" data-end=\"485\"><strong data-start=\"166\" data-end=\"185\">Gezonde voeding<\/strong> betekent dat je alle <strong data-start=\"207\" data-end=\"226\">voedingsstoffen<\/strong> binnenkrijgt die je lichaam nodig heeft, in de juiste hoeveelheden. Je lichaam gebruikt deze stoffen voor <strong data-start=\"333\" data-end=\"348\">verbranding<\/strong>, groei, herstel en het goed laten werken van organen. Gezonde voeding helpt om ziekten te voorkomen en zorgt ervoor dat je je fit voelt.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"487\" data-end=\"506\">Gevarieerd eten<\/h3>\r\n<p data-start=\"507\" data-end=\"679\">Gezond eten begint met <strong data-start=\"530\" data-end=\"544\">gevarieerd<\/strong> eten. Geen enkel voedingsmiddel bevat alle voedingsstoffen die je nodig hebt. Door af te wisselen, krijgt je lichaam van alles genoeg.<\/p>\r\n<p data-start=\"681\" data-end=\"701\">Bij gevarieerd eten:<\/p>\r\n<ul data-start=\"702\" data-end=\"816\">\r\n<li data-start=\"702\" data-end=\"751\">\r\n<p data-start=\"704\" data-end=\"751\">eet je verschillende soorten voedingsmiddelen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"752\" data-end=\"792\">\r\n<p data-start=\"754\" data-end=\"792\">krijg je alle voedingsstoffen binnen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"793\" data-end=\"816\">\r\n<p data-start=\"795\" data-end=\"816\">voorkom je tekorten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"818\" data-end=\"844\">De <strong data-start=\"825\" data-end=\"844\">Schijf van Vijf<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"845\" data-end=\"928\">De <strong data-start=\"848\" data-end=\"867\">Schijf van Vijf<\/strong> helpt bij het maken van gezonde keuzes. De vijf vakken zijn:<\/p>\r\n<ul data-start=\"929\" data-end=\"1082\">\r\n<li data-start=\"929\" data-end=\"949\">\r\n<p data-start=\"931\" data-end=\"949\">groente en fruit<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"950\" data-end=\"990\">\r\n<p data-start=\"952\" data-end=\"990\">brood, graanproducten en aardappelen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"991\" data-end=\"1040\">\r\n<p data-start=\"993\" data-end=\"1040\">zuivel, noten, vis, peulvruchten, vlees en ei<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1041\" data-end=\"1070\">\r\n<p data-start=\"1043\" data-end=\"1070\">smeer en bereidingsvetten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1071\" data-end=\"1082\">\r\n<p data-start=\"1073\" data-end=\"1082\">dranken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1084\" data-end=\"1168\">Door dagelijks uit alle vakken te eten, krijg je belangrijke voedingsstoffen binnen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1170\" data-end=\"1198\">Energie en energiebalans<\/h3>\r\n<p data-start=\"1199\" data-end=\"1297\">Je lichaam heeft energie nodig. Die energie komt uit <strong data-start=\"1252\" data-end=\"1268\">koolhydraten<\/strong>, <strong data-start=\"1270\" data-end=\"1280\">vetten<\/strong> en <strong data-start=\"1284\" data-end=\"1296\">eiwitten<\/strong>.<\/p>\r\n<p data-start=\"1299\" data-end=\"1343\">De <strong data-start=\"1302\" data-end=\"1319\">energiebalans<\/strong> is het verschil tussen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1344\" data-end=\"1451\">\r\n<li data-start=\"1344\" data-end=\"1390\">\r\n<p data-start=\"1346\" data-end=\"1390\">de energie die je binnenkrijgt via voeding<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1391\" data-end=\"1451\">\r\n<p data-start=\"1393\" data-end=\"1451\">de energie die je verbruikt door verbranding en beweging<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1453\" data-end=\"1481\">Bij een goede energiebalans:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1482\" data-end=\"1518\">\r\n<li data-start=\"1482\" data-end=\"1518\">\r\n<p data-start=\"1484\" data-end=\"1518\">blijft je lichaamsgewicht gelijk<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1520\" data-end=\"1570\">Als je meer energie binnenkrijgt dan je verbruikt:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1571\" data-end=\"1585\">\r\n<li data-start=\"1571\" data-end=\"1585\">\r\n<p data-start=\"1573\" data-end=\"1585\">kom je aan<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1587\" data-end=\"1639\">Als je minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1640\" data-end=\"1653\">\r\n<li data-start=\"1640\" data-end=\"1653\">\r\n<p data-start=\"1642\" data-end=\"1653\">val je af<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1655\" data-end=\"1698\">Te veel, te weinig en ongezonde voeding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1699\" data-end=\"1761\">Te veel of te weinig van bepaalde voedingsstoffen is ongezond.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1762\" data-end=\"1891\">\r\n<li data-start=\"1762\" data-end=\"1819\">\r\n<p data-start=\"1764\" data-end=\"1819\">te veel vet en suiker vergroot de kans op overgewicht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1820\" data-end=\"1891\">\r\n<p data-start=\"1822\" data-end=\"1891\">te weinig vitamines en mineralen kan leiden tot gezondheidsklachten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1893\" data-end=\"1964\">Ook voldoende <strong data-start=\"1907\" data-end=\"1916\">water<\/strong> drinken is belangrijk voor een gezonde voeding.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1966\" data-end=\"1990\">Gezonde keuzes maken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1991\" data-end=\"2039\">Je kunt zelf bijdragen aan gezonde voeding door:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2040\" data-end=\"2146\">\r\n<li data-start=\"2040\" data-end=\"2062\">\r\n<p data-start=\"2042\" data-end=\"2062\">regelmatig te eten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2063\" data-end=\"2090\">\r\n<p data-start=\"2065\" data-end=\"2090\">niet te veel te snacken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2091\" data-end=\"2115\">\r\n<p data-start=\"2093\" data-end=\"2115\">voldoende te drinken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2116\" data-end=\"2146\">\r\n<p data-start=\"2118\" data-end=\"2146\">te letten op portiegrootte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Gezonde voeding \u2013 voeding die alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat in de juiste hoeveelheden\",\r\n \"Gevarieerd eten \u2013 afwisseling in voedingsmiddelen om alle voedingsstoffen binnen te krijgen\",\r\n \"Schijf van Vijf \u2013 hulpmiddel voor gezonde voeding met vijf vakken voedingsmiddelen\",\r\n \"Energiebalans \u2013 verhouding tussen energie-inname en energieverbruik\",\r\n \"Overgewicht \u2013 ontstaan bij een langdurig positieve energiebalans\",\r\n \"Ondergewicht \u2013 ontstaan bij een langdurig negatieve energiebalans\",\r\n \"Water \u2013 belangrijke voedingsstof voor vervoer en temperatuurregeling\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Gezonde voeding betekent gevarieerd eten volgens de Schijf van Vijf en zorgen voor een goede energiebalans. Door voldoende en gevarieerd te eten en genoeg water te drinken, krijgt je lichaam alle voedingsstoffen die nodig zijn voor verbranding, groei en herstel. Zo blijf je gezond en voel je je fit.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"Voedselbederf\",\r\n subtitle: \"Hoe voedsel kan bederven en hoe je dit kunt voorkomen\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-27-dec-2025-14_26_43.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"117\" data-end=\"146\">Wat is <strong data-start=\"128\" data-end=\"145\">voedselbederf<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"147\" data-end=\"420\"><strong data-start=\"147\" data-end=\"164\">Voedselbederf<\/strong> betekent dat voedsel niet meer goed of veilig is om te eten. Dit gebeurt doordat <strong data-start=\"246\" data-end=\"259\">bacteriën<\/strong> en <strong data-start=\"263\" data-end=\"276\">schimmels<\/strong> zich vermenigvuldigen in voedsel. Deze micro organismen gebruiken het voedsel als voedingsbron en veranderen de geur, smaak en structuur ervan.<\/p>\r\n<p data-start=\"422\" data-end=\"496\">Bedorven voedsel kan je ziek maken en mag daarom niet meer gegeten worden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"498\" data-end=\"528\">Oorzaken van voedselbederf<\/h3>\r\n<p data-start=\"529\" data-end=\"564\">Voedselbederf ontstaat vooral door:<\/p>\r\n<ul data-start=\"565\" data-end=\"600\">\r\n<li data-start=\"565\" data-end=\"582\">\r\n<p data-start=\"567\" data-end=\"582\"><strong data-start=\"567\" data-end=\"580\">bacteriën<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"583\" data-end=\"600\">\r\n<p data-start=\"585\" data-end=\"600\"><strong data-start=\"585\" data-end=\"598\">schimmels<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"602\" data-end=\"668\">Deze organismen groeien snel onder gunstige omstandigheden, zoals:<\/p>\r\n<ul data-start=\"669\" data-end=\"702\">\r\n<li data-start=\"669\" data-end=\"679\">\r\n<p data-start=\"671\" data-end=\"679\">warmte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"680\" data-end=\"689\">\r\n<p data-start=\"682\" data-end=\"689\">vocht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"690\" data-end=\"702\">\r\n<p data-start=\"692\" data-end=\"702\">zuurstof<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"704\" data-end=\"780\">Hoe warmer het is, hoe sneller bacteriën en schimmels zich vermenigvuldigen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"782\" data-end=\"812\">Gevolgen van voedselbederf<\/h3>\r\n<p data-start=\"813\" data-end=\"831\">Bij voedselbederf:<\/p>\r\n<ul data-start=\"832\" data-end=\"947\">\r\n<li data-start=\"832\" data-end=\"857\">\r\n<p data-start=\"834\" data-end=\"857\">verandert de <strong data-start=\"847\" data-end=\"855\">geur<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"858\" data-end=\"884\">\r\n<p data-start=\"860\" data-end=\"884\">verandert de <strong data-start=\"873\" data-end=\"882\">smaak<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"885\" data-end=\"947\">\r\n<p data-start=\"887\" data-end=\"947\">verandert het <strong data-start=\"901\" data-end=\"914\">uiterlijk<\/strong> (bijvoorbeeld schimmelplekken)<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"949\" data-end=\"1100\">Soms zie of ruik je niet meteen dat voedsel bedorven is, maar kan het toch al schadelijk zijn. Daarom is het belangrijk om goed met voedsel om te gaan.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1102\" data-end=\"1135\">Voedsel langer houdbaar maken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1136\" data-end=\"1213\">Om voedselbederf te vertragen, kun je bacteriën en schimmels remmen of doden.<\/p>\r\n<p data-start=\"1215\" data-end=\"1260\">Manieren om voedsel langer houdbaar te maken:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1261\" data-end=\"1521\">\r\n<li data-start=\"1261\" data-end=\"1304\">\r\n<p data-start=\"1263\" data-end=\"1304\"><strong data-start=\"1263\" data-end=\"1273\">koelen<\/strong>: bacteriën groeien langzamer<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1305\" data-end=\"1359\">\r\n<p data-start=\"1307\" data-end=\"1359\"><strong data-start=\"1307\" data-end=\"1320\">invriezen<\/strong>: bacteriën worden tijdelijk inactief<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1360\" data-end=\"1402\">\r\n<p data-start=\"1362\" data-end=\"1402\"><strong data-start=\"1362\" data-end=\"1375\">verhitten<\/strong>: bacteriën worden gedood<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1403\" data-end=\"1447\">\r\n<p data-start=\"1405\" data-end=\"1447\"><strong data-start=\"1405\" data-end=\"1415\">drogen<\/strong>: bacteriën hebben vocht nodig<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1448\" data-end=\"1521\">\r\n<p data-start=\"1450\" data-end=\"1521\"><strong data-start=\"1450\" data-end=\"1461\">inmaken<\/strong> of <strong data-start=\"1465\" data-end=\"1475\">zouten<\/strong>: bacteriën kunnen slecht tegen zout en zuur<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1523\" data-end=\"1594\">Deze methoden worden gebruikt bij het bewaren en verwerken van voedsel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1596\" data-end=\"1628\">Hygiëne en voedselveiligheid<\/h3>\r\n<p data-start=\"1629\" data-end=\"1679\">Goede hygiëne helpt om voedselbederf te voorkomen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1680\" data-end=\"1819\">\r\n<li data-start=\"1680\" data-end=\"1712\">\r\n<p data-start=\"1682\" data-end=\"1712\">handen wassen voor het koken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1713\" data-end=\"1757\">\r\n<p data-start=\"1715\" data-end=\"1757\">rauw en bereid voedsel gescheiden houden<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1758\" data-end=\"1784\">\r\n<p data-start=\"1760\" data-end=\"1784\">voedsel goed afsluiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1785\" data-end=\"1819\">\r\n<p data-start=\"1787\" data-end=\"1819\">houdbaarheidsdatum controleren<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1821\" data-end=\"1867\">Zo verklein je de kans op voedselvergiftiging.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Voedselbederf \u2013 het proces waarbij voedsel niet meer veilig is om te eten\",\r\n \"Bacteri\u00ebn \u2013 micro-organismen die voedsel kunnen laten bederven\",\r\n \"Schimmels \u2013 micro-organismen die op voedsel kunnen groeien\",\r\n \"Koelen \u2013 methode om groei van bacteri\u00ebn te vertragen\",\r\n \"Invriezen \u2013 methode om bacteri\u00ebn tijdelijk inactief te maken\",\r\n \"Verhitten \u2013 methode om bacteri\u00ebn te doden\",\r\n \"Hygi\u00ebne \u2013 schoon werken om voedselbederf te voorkomen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Voedselbederf ontstaat door bacteri\u00ebn en schimmels die zich in voedsel vermenigvuldigen. Warmte, vocht en zuurstof bevorderen dit proces. Door koelen, invriezen, verhitten en goede hygi\u00ebne kun je voedsel langer houdbaar en veilig houden. Zo voorkom je dat je ziek wordt van bedorven voedsel.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Voeding en vertering bij zoogdieren\",\r\n subtitle: \"Hoe planteneters, vleeseters en alleseters hun voedsel verwerken\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-23-sep-2025-18_41_10.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"149\" data-end=\"179\">Voeding bij <strong data-start=\"165\" data-end=\"179\">zoogdieren<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"180\" data-end=\"471\">Alle <strong data-start=\"185\" data-end=\"199\">zoogdieren<\/strong> hebben voedsel nodig voor <strong data-start=\"226\" data-end=\"237\">energie<\/strong>, groei en herstel. Toch eten niet alle zoogdieren hetzelfde. Het soort voedsel dat een zoogdier eet, bepaalt hoe het <strong data-start=\"355\" data-end=\"376\">verteringsstelsel<\/strong> is opgebouwd. De bouw van het gebit en de lengte van de darmen zijn aangepast aan het voedsel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"473\" data-end=\"490\">Soorten eters<\/h3>\r\n<p data-start=\"491\" data-end=\"533\">Zoogdieren kun je indelen in drie groepen:<\/p>\r\n<ul data-start=\"534\" data-end=\"590\">\r\n<li data-start=\"534\" data-end=\"554\">\r\n<p data-start=\"536\" data-end=\"554\"><strong data-start=\"536\" data-end=\"552\">planteneters<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"555\" data-end=\"573\">\r\n<p data-start=\"557\" data-end=\"573\"><strong data-start=\"557\" data-end=\"571\">vleeseters<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"574\" data-end=\"590\">\r\n<p data-start=\"576\" data-end=\"590\"><strong data-start=\"576\" data-end=\"590\">alleseters<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"592\" data-end=\"648\">Elke groep heeft een andere manier van eten en verteren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"650\" data-end=\"670\"><strong data-start=\"654\" data-end=\"670\">Planteneters<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"671\" data-end=\"732\"><strong data-start=\"671\" data-end=\"687\">Planteneters<\/strong> eten vooral planten, zoals gras en bladeren.<\/p>\r\n<ul data-start=\"733\" data-end=\"841\">\r\n<li data-start=\"733\" data-end=\"769\">\r\n<p data-start=\"735\" data-end=\"769\">hebben platte kiezen om te malen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"770\" data-end=\"793\">\r\n<p data-start=\"772\" data-end=\"793\">hebben lange darmen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"794\" data-end=\"841\">\r\n<p data-start=\"796\" data-end=\"841\">verteren cellulose met behulp van bacteriën<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"843\" data-end=\"984\">Veel planteneters, zoals koeien, hebben een <strong data-start=\"887\" data-end=\"906\">meerdelige maag<\/strong>. In de maag leven bacteriën die helpen bij het verteren van plantenmateriaal.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"986\" data-end=\"1004\"><strong data-start=\"990\" data-end=\"1004\">Vleeseters<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1005\" data-end=\"1038\"><strong data-start=\"1005\" data-end=\"1019\">Vleeseters<\/strong> eten vooral vlees.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1039\" data-end=\"1143\">\r\n<li data-start=\"1039\" data-end=\"1078\">\r\n<p data-start=\"1041\" data-end=\"1078\">hebben scherpe tanden en hoektanden<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1079\" data-end=\"1103\">\r\n<p data-start=\"1081\" data-end=\"1103\">scheuren hun voedsel<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1104\" data-end=\"1143\">\r\n<p data-start=\"1106\" data-end=\"1143\">hebben een korter verteringsstelsel<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1145\" data-end=\"1229\">Vlees is makkelijker te verteren dan planten, waardoor een lange darm niet nodig is.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1231\" data-end=\"1249\"><strong data-start=\"1235\" data-end=\"1249\">Alleseters<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1250\" data-end=\"1339\"><strong data-start=\"1250\" data-end=\"1264\">Alleseters<\/strong>, zoals de mens en het varken, eten zowel plantaardig als dierlijk voedsel.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1340\" data-end=\"1483\">\r\n<li data-start=\"1340\" data-end=\"1378\">\r\n<p data-start=\"1342\" data-end=\"1378\">hebben zowel snijtanden als kiezen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1379\" data-end=\"1433\">\r\n<p data-start=\"1381\" data-end=\"1433\">hebben een verteringsstelsel met gemiddelde lengte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1434\" data-end=\"1483\">\r\n<p data-start=\"1436\" data-end=\"1483\">kunnen verschillende soorten voedsel verteren<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1485\" data-end=\"1512\">Vertering en aanpassing<\/h3>\r\n<p data-start=\"1513\" data-end=\"1558\">De vertering bij zoogdieren is aangepast aan:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1559\" data-end=\"1623\">\r\n<li data-start=\"1559\" data-end=\"1580\">\r\n<p data-start=\"1561\" data-end=\"1580\">het soort voedsel<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1581\" data-end=\"1603\">\r\n<p data-start=\"1583\" data-end=\"1603\">de manier van eten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1604\" data-end=\"1623\">\r\n<p data-start=\"1606\" data-end=\"1623\">de leefomgeving<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1625\" data-end=\"1744\">Zoogdieren die planten eten, hebben meer tijd en ruimte nodig om hun voedsel te verteren dan zoogdieren die vlees eten.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Zoogdieren \u2013 dieren die hun jongen zogen met melk\",\r\n \"Planteneters \u2013 zoogdieren die vooral plantaardig voedsel eten\",\r\n \"Vleeseters \u2013 zoogdieren die vooral dierlijk voedsel eten\",\r\n \"Alleseters \u2013 zoogdieren die zowel plantaardig als dierlijk voedsel eten\",\r\n \"Verteringsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat voedsel afbreekt en voedingsstoffen opneemt\",\r\n \"Meerdelige maag \u2013 maag met meerdere compartimenten bij sommige planteneters\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Bij zoogdieren is de voeding en vertering aangepast aan het soort voedsel dat zij eten. Planteneters hebben lange darmen en soms een meerdelige maag, vleeseters hebben scherpe tanden en een korter verteringsstelsel en alleseters zitten daar tussenin. Dankzij deze aanpassingen kunnen zoogdieren hun voedsel effici\u00ebnt verteren en voldoende energie opnemen om te overleven.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[30],"class_list":["post-833","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=833"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3313,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/833\/revisions\/3313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}