Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 1: Verbranding en ademhaling\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Stofwisseling\",\r\n subtitle: \"Hoe planten energie opslaan en cellen die energie weer gebruiken\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_48_52.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"127\" data-end=\"156\">Wat is <strong data-start=\"138\" data-end=\"155\">stofwisseling<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"157\" data-end=\"536\">In alle levende organismen vinden voortdurend chemische processen plaats. Deze processen samen noem je de <strong data-start=\"263\" data-end=\"280\">stofwisseling<\/strong>. Bij stofwisseling worden stoffen omgezet in andere stoffen. Dat is noodzakelijk om energie vrij te maken, om nieuwe stoffen op te bouwen en om het organisme in leven te houden. Zonder stofwisseling kunnen cellen niet functioneren en sterft een organisme.<\/p>\r\n<p data-start=\"538\" data-end=\"735\">Stofwisseling vindt plaats in alle cellen en gaat continu door, zowel overdag als ’s nachts. Het zorgt ervoor dat je kunt bewegen, groeien, herstellen en je lichaamstemperatuur op peil kunt houden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"737\" data-end=\"777\"><strong data-start=\"741\" data-end=\"757\">Fotosynthese<\/strong>: energie vastleggen<\/h3>\r\n<p data-start=\"778\" data-end=\"1008\">Planten maken zelf voedsel door <strong data-start=\"810\" data-end=\"826\">fotosynthese<\/strong>. Dit proces vindt plaats in de groene delen van planten, in de <strong data-start=\"890\" data-end=\"910\">bladgroenkorrels<\/strong> van de plantencellen. Bladgroenkorrels bevatten bladgroen, waarmee lichtenergie wordt opgevangen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1010\" data-end=\"1045\">Bij fotosynthese gebruiken planten:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1046\" data-end=\"1136\">\r\n<li data-start=\"1046\" data-end=\"1082\">\r\n<p data-start=\"1048\" data-end=\"1082\"><strong data-start=\"1048\" data-end=\"1067\">koolstofdioxide<\/strong> uit de lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1083\" data-end=\"1109\">\r\n<p data-start=\"1085\" data-end=\"1109\"><strong data-start=\"1085\" data-end=\"1094\">water<\/strong> uit de bodem<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1110\" data-end=\"1136\">\r\n<p data-start=\"1112\" data-end=\"1136\">energie uit <strong data-start=\"1124\" data-end=\"1136\">zonlicht<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1138\" data-end=\"1391\">Met behulp van lichtenergie worden koolstofdioxide en water omgezet in <strong data-start=\"1209\" data-end=\"1220\">glucose<\/strong>. In glucose ligt veel energie opgeslagen. Naast glucose ontstaat ook <strong data-start=\"1290\" data-end=\"1302\">zuurstof<\/strong>, die de plant afgeeft aan de omgeving. Deze zuurstof is onmisbaar voor dieren en mensen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1393\" data-end=\"1461\">De glucose die bij fotosynthese wordt gevormd, gebruikt de plant om:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1462\" data-end=\"1561\">\r\n<li data-start=\"1462\" data-end=\"1485\">\r\n<p data-start=\"1464\" data-end=\"1485\">energie op te slaan<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1486\" data-end=\"1513\">\r\n<p data-start=\"1488\" data-end=\"1513\">nieuwe stoffen te maken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1514\" data-end=\"1561\">\r\n<p data-start=\"1516\" data-end=\"1561\">te groeien en nieuwe plantendelen te vormen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1563\" data-end=\"1609\"><strong data-start=\"1567\" data-end=\"1590\">Afbraak van glucose<\/strong>: energie vrijmaken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1610\" data-end=\"1806\">Alle organismen hebben energie nodig. Die energie komt vrij bij de afbraak van glucose. Deze afbraak gebeurt in de <strong data-start=\"1725\" data-end=\"1742\">mitochondriën<\/strong> van de cel. Mitochondriën zijn de energiefabriekjes van de cel.<\/p>\r\n<p data-start=\"1808\" data-end=\"1835\">Bij de afbraak van glucose:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1836\" data-end=\"1955\">\r\n<li data-start=\"1836\" data-end=\"1892\">\r\n<p data-start=\"1838\" data-end=\"1892\">komt <strong data-start=\"1843\" data-end=\"1854\">energie<\/strong> vrij voor beweging, groei en warmte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1893\" data-end=\"1955\">\r\n<p data-start=\"1895\" data-end=\"1955\">ontstaan <strong data-start=\"1904\" data-end=\"1913\">water<\/strong> en <strong data-start=\"1917\" data-end=\"1936\">koolstofdioxide<\/strong> als afvalstoffen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1957\" data-end=\"2150\">Cellen die veel energie nodig hebben, zoals spiercellen, bevatten extra veel mitochondriën. Hoe actiever een cel is, hoe meer energie hij nodig heeft en hoe meer mitochondriën er aanwezig zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2152\" data-end=\"2199\">Stofwisseling bij planten, dieren en mensen<\/h3>\r\n<ul data-start=\"2200\" data-end=\"2441\">\r\n<li data-start=\"2200\" data-end=\"2287\">\r\n<p data-start=\"2202\" data-end=\"2287\">Planten maken glucose bij fotosynthese en breken glucose ook weer af in hun cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2288\" data-end=\"2377\">\r\n<p data-start=\"2290\" data-end=\"2377\">Dieren en mensen kunnen geen fotosynthese doen en krijgen glucose binnen via voedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2378\" data-end=\"2441\">\r\n<p data-start=\"2380\" data-end=\"2441\">In alle organismen vindt dag en nacht stofwisseling plaats.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2443\" data-end=\"2545\">Dankzij stofwisseling blijven alle levensprocessen doorgaan en kan een organisme blijven functioneren.<\/p>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Stofwisseling \u2013 alle chemische processen in een organisme waarbij stoffen worden omgezet\",\r\n \"Fotosynthese \u2013 proces waarbij planten met behulp van zonlicht glucose maken uit koolstofdioxide en water\",\r\n \"Bladgroenkorrels \u2013 celorganellen in plantencellen waar fotosynthese plaatsvindt\",\r\n \"Glucose \u2013 energierijke stof waarin energie wordt opgeslagen\",\r\n \"Mitochondri\u00ebn \u2013 celorganellen waar glucose wordt afgebroken en energie vrijkomt\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat ontstaat bij fotosynthese en nodig is voor de afbraak van glucose\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 gas dat nodig is voor fotosynthese en ontstaat bij de afbraak van glucose\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"De stofwisseling bestaat uit alle processen waarbij stoffen in cellen worden omgezet. Planten leggen energie vast in glucose door fotosynthese in de bladgroenkorrels. In alle organismen wordt glucose vervolgens afgebroken in de mitochondri\u00ebn, waarbij energie vrijkomt. Deze energie is noodzakelijk voor groei, beweging, herstel en het in stand houden van het leven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Verbranding\",\r\n subtitle: \"Hoe cellen glucose gebruiken voor beweging, warmte en activiteit\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_03.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"123\" data-end=\"150\">Wat is <strong data-start=\"134\" data-end=\"149\">verbranding<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"151\" data-end=\"472\">In je lichaam vindt voortdurend <strong data-start=\"183\" data-end=\"198\">verbranding<\/strong> plaats. Verbranding is de afbraak van <strong data-start=\"237\" data-end=\"248\">glucose<\/strong> in cellen waarbij <strong data-start=\"267\" data-end=\"278\">energie<\/strong> vrijkomt. Deze energie is nodig voor alles wat je doet: bewegen, groeien, denken en het op temperatuur houden van je lichaam. Zonder verbranding kunnen cellen niet functioneren en gaan ze dood.<\/p>\r\n<p data-start=\"474\" data-end=\"581\">Verbranding gebeurt in <strong data-start=\"497\" data-end=\"505\">alle<\/strong> cellen van je lichaam en gaat dag en nacht door, ook als je slaapt of rust.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"583\" data-end=\"608\">Glucose als brandstof<\/h3>\r\n<p data-start=\"609\" data-end=\"823\">Bij verbranding gebruiken cellen <strong data-start=\"642\" data-end=\"653\">glucose<\/strong> als brandstof. Glucose krijg je binnen via voedsel. In planten wordt glucose gemaakt bij fotosynthese, maar dieren en mensen moeten glucose eten om aan energie te komen.<\/p>\r\n<p data-start=\"825\" data-end=\"984\">De afbraak van glucose vindt plaats in de <strong data-start=\"867\" data-end=\"884\">mitochondriën<\/strong> van de cel. Hier wordt de opgeslagen energie in glucose vrijgemaakt en direct gebruikt door de cel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"986\" data-end=\"1014\">Zuurstof bij verbranding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1015\" data-end=\"1245\">Voor verbranding is naast glucose ook <strong data-start=\"1053\" data-end=\"1065\">zuurstof<\/strong> nodig. Zonder zuurstof kan de afbraak van glucose niet plaatsvinden. Zuurstof neem je op uit de lucht via je longen. Het bloed vervoert de zuurstof naar alle cellen in je lichaam.<\/p>\r\n<p data-start=\"1247\" data-end=\"1263\">Bij verbranding:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1264\" data-end=\"1400\">\r\n<li data-start=\"1264\" data-end=\"1295\">\r\n<p data-start=\"1266\" data-end=\"1295\">wordt <strong data-start=\"1272\" data-end=\"1283\">glucose<\/strong> verbruikt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1296\" data-end=\"1328\">\r\n<p data-start=\"1298\" data-end=\"1328\">wordt <strong data-start=\"1304\" data-end=\"1316\">zuurstof<\/strong> verbruikt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1329\" data-end=\"1374\">\r\n<p data-start=\"1331\" data-end=\"1374\">ontstaan <strong data-start=\"1340\" data-end=\"1359\">koolstofdioxide<\/strong> en <strong data-start=\"1363\" data-end=\"1372\">water<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1375\" data-end=\"1400\">\r\n<p data-start=\"1377\" data-end=\"1400\">komt <strong data-start=\"1382\" data-end=\"1393\">energie<\/strong> vrij<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1402\" data-end=\"1525\">De vrijgekomen energie wordt gebruikt voor beweging en om warmte te produceren. De warmte geef je deels af aan de omgeving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1527\" data-end=\"1556\">Verbranding en activiteit<\/h3>\r\n<p data-start=\"1557\" data-end=\"1626\">Hoe actiever je bent, hoe meer energie je nodig hebt. Bij inspanning:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1627\" data-end=\"1724\">\r\n<li data-start=\"1627\" data-end=\"1663\">\r\n<p data-start=\"1629\" data-end=\"1663\">vindt er meer verbranding plaats<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1664\" data-end=\"1697\">\r\n<p data-start=\"1666\" data-end=\"1697\">wordt meer glucose afgebroken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1698\" data-end=\"1724\">\r\n<p data-start=\"1700\" data-end=\"1724\">is meer zuurstof nodig<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1726\" data-end=\"1908\">Daarom gaan bij lichamelijke inspanning je hart en ademhaling sneller werken. Zo worden glucose en zuurstof sneller aangevoerd en worden afvalstoffen zoals koolstofdioxide afgevoerd.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1910\" data-end=\"1955\">Verbranding bij planten, dieren en mensen<\/h3>\r\n<ul data-start=\"1956\" data-end=\"2186\">\r\n<li data-start=\"1956\" data-end=\"2042\">\r\n<p data-start=\"1958\" data-end=\"2042\">In <strong data-start=\"1961\" data-end=\"1972\">planten<\/strong> vindt verbranding plaats in de cellen, zowel overdag als ’s nachts.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2043\" data-end=\"2119\">\r\n<p data-start=\"2045\" data-end=\"2119\">In <strong data-start=\"2048\" data-end=\"2068\">dieren en mensen<\/strong> vindt verbranding continu plaats in alle cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2120\" data-end=\"2186\">\r\n<p data-start=\"2122\" data-end=\"2186\">Zonder verbranding is geen enkel organisme in staat om te leven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Verbranding \u2013 de afbraak van glucose in cellen waarbij energie vrijkomt\",\r\n \"Glucose \u2013 brandstof die bij verbranding wordt afgebroken\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Water \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Mitochondri\u00ebn \u2013 celorganellen waarin verbranding plaatsvindt\",\r\n \"Energie \u2013 komt vrij bij verbranding en is nodig voor alle levensprocessen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Bij verbranding wordt glucose met behulp van zuurstof afgebroken in de mitochondri\u00ebn. Hierbij komen energie, water en koolstofdioxide vrij. De energie wordt gebruikt voor beweging, groei en het op temperatuur houden van het lichaam. Hoe actiever je bent, hoe meer verbranding er plaatsvindt en hoe meer glucose en zuurstof nodig zijn.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Het ademhalingsstelsel\",\r\n subtitle: \"Hoe je lichaam zuurstof opneemt en koolstofdioxide afvoert\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-20_53_28.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"121\" data-end=\"159\">Wat is het <strong data-start=\"136\" data-end=\"158\">ademhalingsstelsel<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"160\" data-end=\"420\">Het <strong data-start=\"164\" data-end=\"186\">ademhalingsstelsel<\/strong> zorgt ervoor dat zuurstof uit de lucht in je lichaam komt en dat koolstofdioxide wordt afgevoerd. Zuurstof is nodig voor de <strong data-start=\"311\" data-end=\"326\">verbranding<\/strong> in je cellen. Zonder zuurstof kan verbranding niet plaatsvinden en komt er geen energie vrij.<\/p>\r\n<p data-start=\"422\" data-end=\"532\">Het ademhalingsstelsel bestaat uit verschillende organen die samen zorgen voor het in- en uitademen van lucht.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"534\" data-end=\"575\">Onderdelen van het ademhalingsstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"576\" data-end=\"611\">Het ademhalingsstelsel bestaat uit:<\/p>\r\n<ul data-start=\"612\" data-end=\"827\">\r\n<li data-start=\"612\" data-end=\"649\">\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"649\">de <strong data-start=\"617\" data-end=\"630\">neusholte<\/strong> en <strong data-start=\"634\" data-end=\"647\">mondholte<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"650\" data-end=\"670\">\r\n<p data-start=\"652\" data-end=\"670\">de <strong data-start=\"655\" data-end=\"668\">keelholte<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"671\" data-end=\"696\">\r\n<p data-start=\"673\" data-end=\"696\">het <strong data-start=\"677\" data-end=\"694\">strottenhoofd<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"697\" data-end=\"717\">\r\n<p data-start=\"699\" data-end=\"717\">de <strong data-start=\"702\" data-end=\"715\">luchtpijp<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"718\" data-end=\"738\">\r\n<p data-start=\"720\" data-end=\"738\">de <strong data-start=\"723\" data-end=\"736\">bronchiën<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"739\" data-end=\"765\">\r\n<p data-start=\"741\" data-end=\"765\">de <strong data-start=\"744\" data-end=\"763\">luchtpijptakjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"766\" data-end=\"789\">\r\n<p data-start=\"768\" data-end=\"789\">de <strong data-start=\"771\" data-end=\"787\">longblaasjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"790\" data-end=\"807\">\r\n<p data-start=\"792\" data-end=\"807\">de <strong data-start=\"795\" data-end=\"805\">longen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"808\" data-end=\"827\">\r\n<p data-start=\"810\" data-end=\"827\">het <strong data-start=\"814\" data-end=\"827\">middenrif<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"829\" data-end=\"921\">De lucht stroomt via neus of mond naar de longen. In de longen vindt de gaswisseling plaats.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"923\" data-end=\"952\">De longen en longblaasjes<\/h3>\r\n<p data-start=\"953\" data-end=\"1160\">De longen bestaan uit miljoenen kleine blaasjes: de <strong data-start=\"1005\" data-end=\"1021\">longblaasjes<\/strong>. De wand van een longblaasje is heel dun en wordt omgeven door veel <strong data-start=\"1090\" data-end=\"1103\">haarvaten<\/strong>. Hierdoor kunnen gassen gemakkelijk worden uitgewisseld.<\/p>\r\n<p data-start=\"1162\" data-end=\"1181\">In de longblaasjes:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1182\" data-end=\"1290\">\r\n<li data-start=\"1182\" data-end=\"1232\">\r\n<p data-start=\"1184\" data-end=\"1232\">gaat <strong data-start=\"1189\" data-end=\"1201\">zuurstof<\/strong> vanuit de lucht het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1233\" data-end=\"1290\">\r\n<p data-start=\"1235\" data-end=\"1290\">gaat <strong data-start=\"1240\" data-end=\"1259\">koolstofdioxide<\/strong> vanuit het bloed de lucht in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1292\" data-end=\"1346\">Deze uitwisseling van gassen noem je <strong data-start=\"1329\" data-end=\"1345\">gaswisseling<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1348\" data-end=\"1373\">Inademen en uitademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1374\" data-end=\"1391\">Bij <strong data-start=\"1378\" data-end=\"1390\">inademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1392\" data-end=\"1516\">\r\n<li data-start=\"1392\" data-end=\"1440\">\r\n<p data-start=\"1394\" data-end=\"1440\">trekt het <strong data-start=\"1404\" data-end=\"1417\">middenrif<\/strong> samen en gaat omlaag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1441\" data-end=\"1468\">\r\n<p data-start=\"1443\" data-end=\"1468\">worden de longen groter<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1469\" data-end=\"1516\">\r\n<p data-start=\"1471\" data-end=\"1516\">stroomt lucht met veel zuurstof naar binnen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1518\" data-end=\"1536\">Bij <strong data-start=\"1522\" data-end=\"1535\">uitademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1537\" data-end=\"1662\">\r\n<li data-start=\"1537\" data-end=\"1578\">\r\n<p data-start=\"1539\" data-end=\"1578\">ontspant het middenrif en gaat omhoog<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1579\" data-end=\"1607\">\r\n<p data-start=\"1581\" data-end=\"1607\">worden de longen kleiner<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1608\" data-end=\"1662\">\r\n<p data-start=\"1610\" data-end=\"1662\">stroomt lucht met veel koolstofdioxide naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1664\" data-end=\"1765\">Ademhalen gebeurt automatisch, maar je kunt het ook bewust sturen, bijvoorbeeld bij praten of zingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1767\" data-end=\"1804\">Ademhalingsstelsel en verbranding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1805\" data-end=\"1883\">Het ademhalingsstelsel werkt nauw samen met de bloedsomloop en de verbranding:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1884\" data-end=\"2142\">\r\n<li data-start=\"1884\" data-end=\"1926\">\r\n<p data-start=\"1886\" data-end=\"1926\">zuurstof wordt via de longen opgenomen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1927\" data-end=\"1973\">\r\n<p data-start=\"1929\" data-end=\"1973\">het bloed vervoert zuurstof naar de cellen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1974\" data-end=\"2030\">\r\n<p data-start=\"1976\" data-end=\"2030\">in de cellen wordt zuurstof gebruikt bij verbranding<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2031\" data-end=\"2073\">\r\n<p data-start=\"2033\" data-end=\"2073\">koolstofdioxide ontstaat als afvalstof<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2074\" data-end=\"2142\">\r\n<p data-start=\"2076\" data-end=\"2142\">koolstofdioxide wordt via het bloed teruggebracht naar de longen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhalingsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide\",\r\n \"Longen \u2013 organen waarin de gaswisseling plaatsvindt\",\r\n \"Longblaasjes \u2013 kleine blaasjes in de longen waar zuurstof en koolstofdioxide worden uitgewisseld\",\r\n \"Gaswisseling \u2013 het opnemen van zuurstof en het afgeven van koolstofdioxide\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding in cellen\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Middenrif \u2013 spier die helpt bij het in- en uitademen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Het ademhalingsstelsel zorgt ervoor dat zuurstof in het bloed komt en koolstofdioxide wordt afgevoerd. In de longblaasjes vindt de gaswisseling plaats. Het middenrif zorgt ervoor dat lucht in en uit de longen kan stromen. Dankzij het ademhalingsstelsel kunnen cellen voldoende zuurstof krijgen voor de verbranding, waardoor energie vrijkomt voor alle levensprocessen.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Ademhalen\",\r\n subtitle: \"Hoe je ademhaling zuurstof opneemt en afvalstoffen afvoert\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_32_42.png\",\r\n summary: `\r\n <h3 data-start=\"112\" data-end=\"137\">Wat is <strong data-start=\"123\" data-end=\"136\">ademhalen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"138\" data-end=\"458\"><strong data-start=\"138\" data-end=\"151\">Ademhalen<\/strong> is het in- en uitstromen van lucht via je longen. Door adem te halen neem je <strong data-start=\"229\" data-end=\"241\">zuurstof<\/strong> op uit de lucht en geef je <strong data-start=\"269\" data-end=\"288\">koolstofdioxide<\/strong> af. Zuurstof is noodzakelijk voor de <strong data-start=\"326\" data-end=\"341\">verbranding<\/strong> in je cellen. Zonder ademhaling krijgen je cellen te weinig zuurstof en kan er geen energie meer worden vrijgemaakt.<\/p>\r\n<p data-start=\"460\" data-end=\"575\">Ademhalen gebeurt automatisch, maar je kunt het ook bewust beïnvloeden, bijvoorbeeld bij praten, zingen of sporten.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"577\" data-end=\"589\">Inademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"590\" data-end=\"607\">Bij <strong data-start=\"594\" data-end=\"606\">inademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"608\" data-end=\"781\">\r\n<li data-start=\"608\" data-end=\"659\">\r\n<p data-start=\"610\" data-end=\"659\">trekt het <strong data-start=\"620\" data-end=\"633\">middenrif<\/strong> samen en beweegt omlaag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"660\" data-end=\"701\">\r\n<p data-start=\"662\" data-end=\"701\">komen de ribben omhoog en naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"702\" data-end=\"732\">\r\n<p data-start=\"704\" data-end=\"732\">wordt de borstholte groter<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"733\" data-end=\"781\">\r\n<p data-start=\"735\" data-end=\"781\">stroomt lucht met veel zuurstof de longen in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"783\" data-end=\"930\">Doordat de borstholte groter wordt, ontstaat er een lagere luchtdruk in de longen dan buiten het lichaam. Daardoor wordt lucht naar binnen gezogen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"932\" data-end=\"945\">Uitademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"946\" data-end=\"964\">Bij <strong data-start=\"950\" data-end=\"963\">uitademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"965\" data-end=\"1143\">\r\n<li data-start=\"965\" data-end=\"1013\">\r\n<p data-start=\"967\" data-end=\"1013\">ontspant het <strong data-start=\"980\" data-end=\"993\">middenrif<\/strong> en beweegt omhoog<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1014\" data-end=\"1056\">\r\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1056\">zakken de ribben omlaag en naar binnen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1057\" data-end=\"1088\">\r\n<p data-start=\"1059\" data-end=\"1088\">wordt de borstholte kleiner<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1089\" data-end=\"1143\">\r\n<p data-start=\"1091\" data-end=\"1143\">stroomt lucht met veel koolstofdioxide naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1145\" data-end=\"1244\">De lucht die je uitademt bevat minder zuurstof en meer koolstofdioxide dan de lucht die je inademt.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1246\" data-end=\"1264\">Ademfrequentie<\/h3>\r\n<p data-start=\"1265\" data-end=\"1341\">Het aantal keer dat je per minuut ademhaalt noem je de <strong data-start=\"1320\" data-end=\"1338\">ademfrequentie<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1342\" data-end=\"1423\">\r\n<li data-start=\"1342\" data-end=\"1379\">\r\n<p data-start=\"1344\" data-end=\"1379\">In rust is de ademfrequentie laag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1380\" data-end=\"1423\">\r\n<p data-start=\"1382\" data-end=\"1423\">Bij inspanning stijgt de ademfrequentie<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1425\" data-end=\"1658\">Als je actief bent, hebben je spieren meer energie nodig. Daardoor vindt er meer verbranding plaats en is er meer zuurstof nodig. Je gaat dan sneller en dieper ademen om voldoende zuurstof op te nemen en koolstofdioxide af te voeren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1660\" data-end=\"1696\">Samenwerking met andere stelsels<\/h3>\r\n<p data-start=\"1697\" data-end=\"1723\">Ademhalen werkt samen met:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1724\" data-end=\"1911\">\r\n<li data-start=\"1724\" data-end=\"1787\">\r\n<p data-start=\"1726\" data-end=\"1787\">het <strong data-start=\"1730\" data-end=\"1752\">ademhalingsstelsel<\/strong>, dat lucht naar de longen brengt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1788\" data-end=\"1849\">\r\n<p data-start=\"1790\" data-end=\"1849\">de <strong data-start=\"1793\" data-end=\"1809\">bloedsomloop<\/strong>, die zuurstof naar de cellen vervoert<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1850\" data-end=\"1911\">\r\n<p data-start=\"1852\" data-end=\"1911\">de <strong data-start=\"1855\" data-end=\"1870\">verbranding<\/strong> in de cellen, waarbij energie vrijkomt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1913\" data-end=\"1987\">Door deze samenwerking blijven alle processen in je lichaam goed verlopen.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhalen \u2013 het in- en uitstromen van lucht via de longen\",\r\n \"Inademen \u2013 het opnemen van lucht met veel zuurstof\",\r\n \"Uitademen \u2013 het afgeven van lucht met veel koolstofdioxide\",\r\n \"Middenrif \u2013 spier die de borstholte groter en kleiner maakt\",\r\n \"Ademfrequentie \u2013 het aantal ademhalingen per minuut\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding in cellen\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Bij ademhalen stroomt lucht in en uit de longen. Tijdens inademen neem je zuurstof op en tijdens uitademen geef je koolstofdioxide af. Het middenrif en de ribben zorgen voor het groter en kleiner worden van de borstholte. Hoe actiever je bent, hoe sneller en dieper je ademt. Zo krijgen je cellen voldoende zuurstof voor de verbranding en kan je lichaam blijven functioneren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"Gezonde luchtwegen\",\r\n subtitle: \"Hoe je luchtwegen zichzelf beschermen en hoe je ze gezond houdt\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-20_50_52.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"123\" data-end=\"151\">Wat zijn <strong data-start=\"136\" data-end=\"150\">luchtwegen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"152\" data-end=\"484\">De <strong data-start=\"155\" data-end=\"169\">luchtwegen<\/strong> zorgen ervoor dat lucht van buiten het lichaam naar de longen kan stromen en weer naar buiten kan gaan. Via de luchtwegen komt <strong data-start=\"297\" data-end=\"309\">zuurstof<\/strong> in het lichaam en wordt <strong data-start=\"334\" data-end=\"353\">koolstofdioxide<\/strong> afgevoerd. Gezonde luchtwegen zijn daarom heel belangrijk voor een goede <strong data-start=\"427\" data-end=\"441\">ademhaling<\/strong> en een goede <strong data-start=\"455\" data-end=\"470\">verbranding<\/strong> in de cellen.<\/p>\r\n<p data-start=\"486\" data-end=\"573\">De luchtwegen bestaan uit onder andere de neusholte, keelholte, luchtpijp en bronchiën.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"575\" data-end=\"608\">Bescherming van de luchtwegen<\/h3>\r\n<p data-start=\"609\" data-end=\"769\">De lucht die je inademt bevat vaak stofdeeltjes, bacteriën en andere schadelijke stoffen. Je luchtwegen hebben verschillende manieren om zichzelf te beschermen.<\/p>\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"788\">De <strong data-start=\"774\" data-end=\"787\">neusholte<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"789\" data-end=\"893\">\r\n<li data-start=\"789\" data-end=\"821\">\r\n<p data-start=\"791\" data-end=\"821\">verwarmt de ingeademde lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"822\" data-end=\"845\">\r\n<p data-start=\"824\" data-end=\"845\">bevochtigt de lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"846\" data-end=\"893\">\r\n<p data-start=\"848\" data-end=\"893\">filtert stofdeeltjes met neusharen en slijm<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"895\" data-end=\"929\">De <strong data-start=\"898\" data-end=\"911\">luchtpijp<\/strong> en <strong data-start=\"915\" data-end=\"928\">bronchiën<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"930\" data-end=\"984\">\r\n<li data-start=\"930\" data-end=\"956\">\r\n<p data-start=\"932\" data-end=\"956\">zijn bekleed met slijm<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"957\" data-end=\"984\">\r\n<p data-start=\"959\" data-end=\"984\">bevatten <strong data-start=\"968\" data-end=\"984\">trilhaartjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"986\" data-end=\"1145\">Het slijm vangt stof en ziekteverwekkers op. De trilhaartjes bewegen het slijm langzaam omhoog, richting de keel. Zo wordt het slijm doorgeslikt of uitgehoest.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1147\" data-end=\"1168\">Hoesten en niezen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1169\" data-end=\"1238\"><strong data-start=\"1169\" data-end=\"1180\">Hoesten<\/strong> en <strong data-start=\"1184\" data-end=\"1194\">niezen<\/strong> zijn beschermende reflexen van het lichaam.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1239\" data-end=\"1361\">\r\n<li data-start=\"1239\" data-end=\"1290\">\r\n<p data-start=\"1241\" data-end=\"1290\"><strong data-start=\"1241\" data-end=\"1251\">Niezen<\/strong> verwijdert prikkels uit de neusholte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1291\" data-end=\"1361\">\r\n<p data-start=\"1293\" data-end=\"1361\"><strong data-start=\"1293\" data-end=\"1304\">Hoesten<\/strong> verwijdert slijm en vuil uit de luchtpijp en bronchiën<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1363\" data-end=\"1418\">Deze reflexen helpen om de luchtwegen schoon te houden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1420\" data-end=\"1443\">Roken en luchtwegen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1444\" data-end=\"1483\"><strong data-start=\"1444\" data-end=\"1453\">Roken<\/strong> is slecht voor de luchtwegen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1484\" data-end=\"1637\">\r\n<li data-start=\"1484\" data-end=\"1543\">\r\n<p data-start=\"1486\" data-end=\"1543\">giftige stoffen in rook beschadigen de <strong data-start=\"1525\" data-end=\"1541\">trilhaartjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1544\" data-end=\"1579\">\r\n<p data-start=\"1546\" data-end=\"1579\">er wordt extra slijm aangemaakt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1580\" data-end=\"1637\">\r\n<p data-start=\"1582\" data-end=\"1637\">vuil en ziekteverwekkers worden minder goed afgevoerd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1639\" data-end=\"1765\">Daardoor krijgen rokers sneller last van hoesten, benauwdheid en infecties. Ook <strong data-start=\"1719\" data-end=\"1731\">meeroken<\/strong> is schadelijk voor de luchtwegen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1767\" data-end=\"1798\">Gezonde luchtwegen behouden<\/h3>\r\n<p data-start=\"1799\" data-end=\"1856\">Je kunt zelf veel doen om je luchtwegen gezond te houden:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1857\" data-end=\"2000\">\r\n<li data-start=\"1857\" data-end=\"1888\">\r\n<p data-start=\"1859\" data-end=\"1888\">niet roken en niet meeroken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1889\" data-end=\"1924\">\r\n<p data-start=\"1891\" data-end=\"1924\">voldoende frisse lucht inademen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1925\" data-end=\"1947\">\r\n<p data-start=\"1927\" data-end=\"1947\">regelmatig bewegen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1948\" data-end=\"2000\">\r\n<p data-start=\"1950\" data-end=\"2000\">zorgen voor schone en goed geventileerde ruimtes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2002\" data-end=\"2112\">Gezonde luchtwegen zorgen ervoor dat zuurstof goed wordt opgenomen en afvalstoffen efficiënt worden afgevoerd.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Luchtwegen \u2013 buizen waardoor lucht naar en van de longen stroomt\",\r\n \"Neusholte \u2013 deel van de luchtwegen waar lucht wordt verwarmd, bevochtigd en gefilterd\",\r\n \"Slijm \u2013 taaie stof die vuil en ziekteverwekkers opvangt\",\r\n \"Trilhaartjes \u2013 kleine haartjes die slijm met vuil naar de keel vervoeren\",\r\n \"Hoesten \u2013 reflex om vuil en slijm uit de luchtwegen te verwijderen\",\r\n \"Niezen \u2013 reflex om prikkels uit de neusholte te verwijderen\",\r\n \"Roken \u2013 schadelijke gewoonte die de luchtwegen beschadigt\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Gezonde luchtwegen zijn essentieel voor een goede ademhaling. De luchtwegen beschermen zichzelf met slijm, trilhaartjes, hoesten en niezen. Roken beschadigt deze bescherming en maakt de luchtwegen kwetsbaar. Door gezond te leven en niet te roken blijven de luchtwegen goed functioneren en kunnen cellen voldoende zuurstof krijgen voor de verbranding.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Ademhaling bij dieren\",\r\n subtitle: \"Hoe dieren zijn aangepast aan hun leefomgeving\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_16_50.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"132\" data-end=\"169\">Wat is <strong data-start=\"143\" data-end=\"168\">ademhaling bij dieren<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"170\" data-end=\"499\">Net als mensen hebben dieren <strong data-start=\"199\" data-end=\"211\">zuurstof<\/strong> nodig voor de <strong data-start=\"226\" data-end=\"241\">verbranding<\/strong> in hun cellen. Bij <strong data-start=\"261\" data-end=\"286\">ademhaling bij dieren<\/strong> gaat het om de manier waarop dieren zuurstof opnemen uit hun omgeving en <strong data-start=\"360\" data-end=\"379\">koolstofdioxide<\/strong> afgeven. Niet alle dieren ademen op dezelfde manier. De manier van ademhalen hangt af van de leefomgeving van het dier.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"501\" data-end=\"530\">Ademhaling via <strong data-start=\"520\" data-end=\"530\">longen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"531\" data-end=\"605\">Veel dieren, zoals zoogdieren, vogels en reptielen, ademen met <strong data-start=\"594\" data-end=\"604\">longen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"606\" data-end=\"763\">\r\n<li data-start=\"606\" data-end=\"648\">\r\n<p data-start=\"608\" data-end=\"648\">Lucht wordt ingeademd via neus of mond<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"649\" data-end=\"695\">\r\n<p data-start=\"651\" data-end=\"695\">In de longen vindt <strong data-start=\"670\" data-end=\"686\">gaswisseling<\/strong> plaats<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"696\" data-end=\"726\">\r\n<p data-start=\"698\" data-end=\"726\">Zuurstof gaat het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"727\" data-end=\"763\">\r\n<p data-start=\"729\" data-end=\"763\">Koolstofdioxide wordt uitgeademd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"765\" data-end=\"910\">Deze manier van ademhalen lijkt sterk op die van de mens. Dieren die op het land leven, zijn aangepast aan het opnemen van zuurstof uit de lucht.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"912\" data-end=\"942\">Ademhaling via <strong data-start=\"931\" data-end=\"942\">kieuwen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"943\" data-end=\"1000\">Vissen en veel andere waterdieren ademen met <strong data-start=\"988\" data-end=\"999\">kieuwen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1001\" data-end=\"1159\">\r\n<li data-start=\"1001\" data-end=\"1035\">\r\n<p data-start=\"1003\" data-end=\"1035\">Water stroomt langs de kieuwen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1036\" data-end=\"1076\">\r\n<p data-start=\"1038\" data-end=\"1076\">In de kieuwen zitten veel bloedvaten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1077\" data-end=\"1121\">\r\n<p data-start=\"1079\" data-end=\"1121\">Zuurstof uit het water gaat het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1122\" data-end=\"1159\">\r\n<p data-start=\"1124\" data-end=\"1159\">Koolstofdioxide gaat het water in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1161\" data-end=\"1305\">Water bevat minder zuurstof dan lucht. Daarom moeten vissen voortdurend water langs hun kieuwen laten stromen om voldoende zuurstof op te nemen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1307\" data-end=\"1339\">Ademhaling via <strong data-start=\"1326\" data-end=\"1339\">tracheeën<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1340\" data-end=\"1407\">Insecten ademen niet met longen of kieuwen, maar met <strong data-start=\"1393\" data-end=\"1406\">tracheeën<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1408\" data-end=\"1604\">\r\n<li data-start=\"1408\" data-end=\"1440\">\r\n<p data-start=\"1410\" data-end=\"1440\">Tracheeën zijn fijne buisjes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1441\" data-end=\"1503\">\r\n<p data-start=\"1443\" data-end=\"1503\">Ze staan in verbinding met de buitenlucht via <strong data-start=\"1489\" data-end=\"1501\">stigmata<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1504\" data-end=\"1543\">\r\n<p data-start=\"1506\" data-end=\"1543\">Zuurstof gaat direct naar de cellen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1544\" data-end=\"1604\">\r\n<p data-start=\"1546\" data-end=\"1604\">Koolstofdioxide verlaat het lichaam via dezelfde buisjes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1606\" data-end=\"1698\">Bij insecten vervoert het bloed geen zuurstof. De zuurstof gaat rechtstreeks naar de cellen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1700\" data-end=\"1730\">Ademhaling via de <strong data-start=\"1722\" data-end=\"1730\">huid<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1731\" data-end=\"1810\">Sommige dieren, zoals regenwormen en kikkers, kunnen ademhalen via de <strong data-start=\"1801\" data-end=\"1809\">huid<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1811\" data-end=\"1944\">\r\n<li data-start=\"1811\" data-end=\"1847\">\r\n<p data-start=\"1813\" data-end=\"1847\">De huid moet dun en vochtig zijn<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1848\" data-end=\"1900\">\r\n<p data-start=\"1850\" data-end=\"1900\">Zuurstof diffundeert door de huid naar het bloed<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1901\" data-end=\"1944\">\r\n<p data-start=\"1903\" data-end=\"1944\">Koolstofdioxide diffundeert naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1946\" data-end=\"2045\">Bij kikkers is ademhaling via de huid vooral belangrijk als ze in het water zitten of in rust zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2047\" data-end=\"2078\">Aanpassing aan leefomgeving<\/h3>\r\n<p data-start=\"2079\" data-end=\"2140\">De manier van ademhalen is aangepast aan waar een dier leeft:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2141\" data-end=\"2286\">\r\n<li data-start=\"2141\" data-end=\"2172\">\r\n<p data-start=\"2143\" data-end=\"2172\">landdieren gebruiken longen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2173\" data-end=\"2206\">\r\n<p data-start=\"2175\" data-end=\"2206\">waterdieren gebruiken kieuwen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2207\" data-end=\"2239\">\r\n<p data-start=\"2209\" data-end=\"2239\">insecten gebruiken tracheeën<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2240\" data-end=\"2286\">\r\n<p data-start=\"2242\" data-end=\"2286\">sommige dieren gebruiken meerdere manieren<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2288\" data-end=\"2366\">Dankzij deze aanpassingen kunnen dieren in verschillende omgevingen overleven.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhaling bij dieren \u2013 de manier waarop dieren zuurstof opnemen en koolstofdioxide afgeven\",\r\n \"Longen \u2013 ademhalingsorganen waarmee zuurstof uit de lucht wordt opgenomen\",\r\n \"Kieuwen \u2013 ademhalingsorganen waarmee zuurstof uit water wordt opgenomen\",\r\n \"Trachee\u00ebn \u2013 buisjes bij insecten die zuurstof direct naar de cellen brengen\",\r\n \"Stigmata \u2013 openingen aan de zijkant van het lichaam van insecten\",\r\n \"Huidademhaling \u2013 ademhaling waarbij zuurstof via de huid wordt opgenomen\",\r\n \"Gaswisseling \u2013 het uitwisselen van zuurstof en koolstofdioxide\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Dieren hebben zuurstof nodig voor de verbranding in hun cellen, maar de manier waarop ze ademen verschilt. Landdieren gebruiken longen, waterdieren kieuwen, insecten trachee\u00ebn en sommige dieren ademen (deels) via de huid. Deze verschillen zijn aanpassingen aan de leefomgeving en zorgen ervoor dat elk dier voldoende zuurstof kan opnemen om te blijven leven.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[30],"class_list":["post-831","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=831"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3310,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831\/revisions\/3310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\r\n\r\n\r\n \r\n \r\n Samenvatting \u2013 Boek<\/title>\r\n <meta name=\"description\" content=\"Mooie, printvriendelijke samenvattingspagina met post-it begrippen, TL;DR en boeknavigatie.\" \/>\r\n <style>\r\n \/* ====== Design tokens ====== *\/\r\n :root {\r\n --bg: #f7f7fb;\r\n --surface: #ffffff;\r\n --ink: #0b1020;\r\n --muted: #5e647a;\r\n --accent: #5b7cfa; \/* primaire accentkleur *\/\r\n --accent-2: #9a7bf9; \/* verloop voor knoppen *\/\r\n --ring: rgba(91,124,250,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(11,16,32,.08);\r\n --radius: 18px;\r\n --note: #fff4b1; \/* post-it geel *\/\r\n --note-ink: #3e3a17;\r\n --success: #2ecc71;\r\n --danger: #ff6b6b;\r\n }\r\n\r\n @media (prefers-color-scheme: dark) {\r\n :root {\r\n --bg: #0e1220;\r\n --surface: #151a2c;\r\n --ink: #eef1ff;\r\n --muted: #a9b0d1;\r\n --accent: #7aa2ff;\r\n --accent-2: #b690ff;\r\n --ring: rgba(122,162,255,.35);\r\n --shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.35);\r\n --note: #f6dd7b;\r\n --note-ink: #2a2610;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Base ====== *\/\r\n *, *::before, *::after {\r\n box-sizing: border-box\r\n }\r\n\r\n html, body {\r\n height: 100%\r\n }\r\n\r\n body {\r\n margin: 0;\r\n background: radial-gradient(1200px 600px at 10% -10%, rgba(91,124,250,.08), transparent 60%), radial-gradient(1000px 700px at 120% 30%, rgba(154,123,249,.06), transparent 60%), var(--bg);\r\n color: var(--ink);\r\n font: 16px\/1.6 system-ui, -apple-system, Segoe UI, Roboto, Ubuntu, Cantarell, Noto Sans, Arial, \"Apple Color Emoji\",\"Segoe UI Emoji\";\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: var(--accent);\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n\r\n a:hover {\r\n text-decoration: underline\r\n }\r\n\r\n .container {\r\n max-width: 1600px;\r\n margin-inline: auto;\r\n padding: 24px;\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Topbar \/ header ====== *\/\r\n .topbar {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 16px;\r\n justify-content: space-between;\r\n margin-bottom: 18px;\r\n }\r\n\r\n .brand {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 12px\r\n }\r\n\r\n .brand .logo {\r\n width: 42px;\r\n height: 42px;\r\n border-radius: 12px;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n display: grid;\r\n place-items: center\r\n }\r\n\r\n .brand .logo svg {\r\n width: 24px;\r\n height: 24px;\r\n fill: white\r\n }\r\n\r\n .brand h1 {\r\n font-size: clamp(18px, 3vw, 24px);\r\n margin: 0\r\n }\r\n\r\n .chapter-meta {\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n gap: 10px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n .badge {\r\n background: linear-gradient(135deg, rgba(91,124,250,.15), rgba(154,123,249,.15));\r\n padding: 6px 10px;\r\n border-radius: 999px;\r\n font-weight: 600\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Progress ====== *\/\r\n .progress-wrap {\r\n margin: 6px 0 20px 0\r\n }\r\n\r\n .progress {\r\n height: 8px;\r\n background: rgba(91,124,250,.15);\r\n border-radius: 999px;\r\n overflow: hidden\r\n }\r\n\r\n .progress > span {\r\n display: block;\r\n height: 100%;\r\n width: 0;\r\n background: linear-gradient(90deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n transition: width .35s ease\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Layout ====== *\/\r\n .layout {\r\n display: grid;\r\n grid-template-columns: 1.2fr .8fr;\r\n gap: 20px\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr;\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Cards ====== *\/\r\n .card {\r\n background: var(--surface);\r\n border-radius: var(--radius);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n position: relative\r\n }\r\n\r\n .summary {\r\n padding: 24px\r\n }\r\n\r\n .summary h2 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: clamp(22px, 3.2vw, 32px)\r\n }\r\n\r\n .summary .subtitle {\r\n color: var(--muted);\r\n margin: 0 0 18px 0\r\n }\r\n\r\n .summary p {\r\n margin: 0 0 12px 0\r\n }\r\n\r\n .summary ul, .summary ol {\r\n padding-left: 22px\r\n }\r\n\r\n .side {\r\n display: grid;\r\n gap: 20px;\r\n align-content: start\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Post-it note (begrippen) ====== *\/\r\n .note {\r\n background: var(--note);\r\n color: var(--note-ink);\r\n border-radius: 10px;\r\n padding: 18px 18px 70px 18px; \/* extra ruimte voor knop *\/\r\n position: relative;\r\n box-shadow: 0 18px 35px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-0.7deg);\r\n filter: drop-shadow(0 8px 14px rgba(0,0,0,.08));\r\n isolation: isolate;\r\n }\r\n\r\n .note::before { \/* plakband *\/\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -10px;\r\n left: 40px;\r\n width: 70px;\r\n height: 26px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.65), rgba(255,255,255,.25));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.12);\r\n transform: rotate(-6deg);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n .note h3 {\r\n margin: 2px 0 8px 0;\r\n font-size: 20px\r\n }\r\n\r\n .terms {\r\n margin: 0;\r\n padding-left: 18px\r\n }\r\n\r\n .terms li {\r\n margin: 6px 0\r\n }\r\n\r\n .more-link {\r\n position: absolute;\r\n bottom: 12px;\r\n right: 12px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 10px 14px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: linear-gradient(135deg,var(--accent),var(--accent-2));\r\n color: #fff;\r\n box-shadow: 0 10px 22px var(--ring);\r\n }\r\n\r\n .more-link:focus {\r\n outline: 3px solid var(--ring);\r\n outline-offset: 3px\r\n }\r\n\r\n \/* ====== TL;DR ====== *\/\r\n .tldr {\r\n padding: 16px 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr h3 {\r\n margin: 0 0 8px 0;\r\n font-size: 18px\r\n }\r\n\r\n .tldr p {\r\n margin: 8px 0\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Book navigation ====== *\/\r\n .book-nav {\r\n position: sticky;\r\n bottom: 10px;\r\n margin-top: 26px;\r\n z-index: 5;\r\n display: flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 14px;\r\n }\r\n\r\n .nav-btn {\r\n display: inline-flex;\r\n align-items: center;\r\n justify-content: center;\r\n gap: 10px;\r\n border: none;\r\n border-radius: 999px;\r\n padding: 12px 16px;\r\n font-weight: 700;\r\n cursor: pointer;\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n }\r\n\r\n .nav-btn svg {\r\n width: 22px;\r\n height: 22px;\r\n opacity: .9\r\n }\r\n\r\n .nav-btn:hover {\r\n outline: 3px solid var(--ring)\r\n }\r\n\r\n .nav-btn[disabled] {\r\n opacity: .5;\r\n cursor: not-allowed\r\n }\r\n\r\n .nav-info {\r\n background: var(--surface);\r\n box-shadow: var(--shadow);\r\n padding: 10px 14px;\r\n border-radius: 999px;\r\n color: var(--muted)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Helpers ====== *\/\r\n .sr-only {\r\n position: absolute;\r\n width: 1px;\r\n height: 1px;\r\n padding: 0;\r\n margin: -1px;\r\n overflow: hidden;\r\n clip: rect(0,0,0,0);\r\n white-space: nowrap;\r\n border: 0\r\n }\r\n\r\n mark {\r\n background: linear-gradient(transparent 60%, rgba(91,124,250,.25) 60%)\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Print styles ====== *\/\r\n @media print {\r\n body {\r\n background: #fff\r\n }\r\n\r\n .topbar .brand .logo {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .progress-wrap, .book-nav, .note::before {\r\n display: none\r\n }\r\n\r\n .layout {\r\n grid-template-columns: 1fr .6fr\r\n }\r\n\r\n a {\r\n color: inherit;\r\n text-decoration: none\r\n }\r\n }\r\n\r\n \/* ====== Hoofdstukafbeelding (boven begrippen, vaste grootte) ====== *\/\r\n .image-note {\r\n background: #fff;\r\n border-radius: 14px;\r\n box-shadow: 0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n padding: 12px;\r\n margin: 0;\r\n position: relative;\r\n transform: rotate(-1.2deg);\r\n width: 100%;\r\n height: 800px; \/* vaste weergavegrootte desktop *\/\r\n max-height: 800px;\r\n overflow: hidden;\r\n }\r\n\r\n .image-note img {\r\n display: block;\r\n width: 100%;\r\n height: 100%;\r\n object-fit: contain; \/* past binnen het kader, nooit te lang\/breed *\/\r\n border-radius: 10px;\r\n }\r\n\r\n .image-note .tape {\r\n content: \"\";\r\n position: absolute;\r\n top: -12px;\r\n left: 50%;\r\n transform: translateX(-50%) rotate(-4deg);\r\n width: 80px;\r\n height: 28px;\r\n background: linear-gradient(180deg, rgba(255,255,255,.7), rgba(255,255,255,.3));\r\n box-shadow: 0 2px 6px rgba(0,0,0,.2);\r\n border-radius: 4px;\r\n }\r\n\r\n @media (max-width: 900px) {\r\n .image-note {\r\n height: 420px;\r\n max-height: 420px;\r\n }\r\n \/* mobiel *\/\r\n }\r\n <\/style>\r\n<\/head>\r\n<body>\r\n <a class=\"sr-only\" href=\"#main\">Ga naar inhoud<\/a>\r\n <div class=\"container\">\r\n <header class=\"topbar\">\r\n <div class=\"brand\" aria-label=\"Boekgegevens\">\r\n <div class=\"logo\" aria-hidden=\"true\">\r\n \r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" role=\"img\" aria-label=\"Boekpictogram\"><path d=\"M6 2h9a3 3 0 0 1 3 3v14.5a.5.5 0 0 1-.8.4c-1.1-.8-2.5-1.1-3.9-1.1H6a2 2 0 0 0-2 2V4a2 2 0 0 1 2-2Zm0 2a0 0 0 0 0 0 0v13h7.3c1.3 0 2.6.3 3.7.9V5a1 1 0 0 0-1-1Z\" \/><\/svg>\r\n <\/div>\r\n <div>\r\n <h1 id=\"bookTitle\">Titel van het boek<\/h1>\r\n <div class=\"chapter-meta\">\r\n <span class=\"badge\" id=\"chapterBadge\">Basisstof 1<\/span>\r\n <span id=\"chapterSub\" aria-live=\"polite\"><\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <div class=\"chapter-meta\" aria-live=\"polite\">\r\n <span id=\"pageIndicator\">1 \/ 1<\/span>\r\n <\/div>\r\n <\/header>\r\n\r\n <div class=\"progress-wrap\" aria-hidden=\"true\">\r\n <div class=\"progress\"><span id=\"progressBar\"><\/span><\/div>\r\n <\/div>\r\n\r\n <main id=\"main\" class=\"layout\" tabindex=\"-1\">\r\n <section class=\"card summary\" aria-labelledby=\"chapterTitle\">\r\n <h2 id=\"chapterTitle\">Hoofdstuknaam<\/h2>\r\n <p class=\"subtitle\" id=\"chapterSubtitle\">Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk.<\/p>\r\n <div id=\"summaryBody\">\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/section>\r\n\r\n <aside class=\"side\">\r\n \r\n <section class=\"image-note\" id=\"chapterImageWrap\">\r\n <img decoding=\"async\" id=\"chapterImage\" src=\"\" alt=\"Illustratie bij dit hoofdstuk\" loading=\"lazy\">\r\n <span class=\"tape\"><\/span>\r\n <\/section>\r\n \r\n\r\n <section class=\"note\" aria-labelledby=\"begrippenTitle\">\r\n <h3 id=\"begrippenTitle\">Belangrijke begrippen<\/h3>\r\n <ul class=\"terms\" id=\"termsList\"><\/ul>\r\n <a id=\"moreTerms\" class=\"more-link\" href=\"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meer begrippen \u2192<\/a>\r\n <\/section>\r\n\r\n <section class=\"tldr card\" aria-labelledby=\"tldrTitle\">\r\n <h3 id=\"tldrTitle\">Kort samengevat<\/h3>\r\n <div id=\"tldrBody\"><\/div>\r\n <\/section>\r\n <\/aside>\r\n <\/main>\r\n\r\n <nav class=\"book-nav\" aria-label=\"Hoofdstuknavigatie\">\r\n <button id=\"prevBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar vorig hoofdstuk\">\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M15.41 7.41 14 6l-6 6 6 6 1.41-1.41L10.83 12z\" \/><\/svg>\r\n Vorige\r\n <\/button>\r\n <div class=\"nav-info\"><span id=\"chapterCounter\">Basisstof 1 van 1<\/span><\/div>\r\n <button id=\"nextBtn\" class=\"nav-btn\" aria-label=\"Ga naar volgend hoofdstuk\">\r\n Volgende\r\n <svg viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M8.59 16.59 13.17 12 8.59 7.41 10 6l6 6-6 6z\" \/><\/svg>\r\n <\/button>\r\n <\/nav>\r\n <\/div>\r\n\r\n <script>\r\n const BOOK = {\r\n title: \"Thema 1: Verbranding en ademhaling\", \/\/ \ud83d\udc49 boeknaam\r\n chapters: [\r\n {\r\n id: 1,\r\n title: \"Stofwisseling\",\r\n subtitle: \"Hoe planten energie opslaan en cellen die energie weer gebruiken\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_48_52.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"127\" data-end=\"156\">Wat is <strong data-start=\"138\" data-end=\"155\">stofwisseling<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"157\" data-end=\"536\">In alle levende organismen vinden voortdurend chemische processen plaats. Deze processen samen noem je de <strong data-start=\"263\" data-end=\"280\">stofwisseling<\/strong>. Bij stofwisseling worden stoffen omgezet in andere stoffen. Dat is noodzakelijk om energie vrij te maken, om nieuwe stoffen op te bouwen en om het organisme in leven te houden. Zonder stofwisseling kunnen cellen niet functioneren en sterft een organisme.<\/p>\r\n<p data-start=\"538\" data-end=\"735\">Stofwisseling vindt plaats in alle cellen en gaat continu door, zowel overdag als ’s nachts. Het zorgt ervoor dat je kunt bewegen, groeien, herstellen en je lichaamstemperatuur op peil kunt houden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"737\" data-end=\"777\"><strong data-start=\"741\" data-end=\"757\">Fotosynthese<\/strong>: energie vastleggen<\/h3>\r\n<p data-start=\"778\" data-end=\"1008\">Planten maken zelf voedsel door <strong data-start=\"810\" data-end=\"826\">fotosynthese<\/strong>. Dit proces vindt plaats in de groene delen van planten, in de <strong data-start=\"890\" data-end=\"910\">bladgroenkorrels<\/strong> van de plantencellen. Bladgroenkorrels bevatten bladgroen, waarmee lichtenergie wordt opgevangen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1010\" data-end=\"1045\">Bij fotosynthese gebruiken planten:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1046\" data-end=\"1136\">\r\n<li data-start=\"1046\" data-end=\"1082\">\r\n<p data-start=\"1048\" data-end=\"1082\"><strong data-start=\"1048\" data-end=\"1067\">koolstofdioxide<\/strong> uit de lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1083\" data-end=\"1109\">\r\n<p data-start=\"1085\" data-end=\"1109\"><strong data-start=\"1085\" data-end=\"1094\">water<\/strong> uit de bodem<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1110\" data-end=\"1136\">\r\n<p data-start=\"1112\" data-end=\"1136\">energie uit <strong data-start=\"1124\" data-end=\"1136\">zonlicht<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1138\" data-end=\"1391\">Met behulp van lichtenergie worden koolstofdioxide en water omgezet in <strong data-start=\"1209\" data-end=\"1220\">glucose<\/strong>. In glucose ligt veel energie opgeslagen. Naast glucose ontstaat ook <strong data-start=\"1290\" data-end=\"1302\">zuurstof<\/strong>, die de plant afgeeft aan de omgeving. Deze zuurstof is onmisbaar voor dieren en mensen.<\/p>\r\n<p data-start=\"1393\" data-end=\"1461\">De glucose die bij fotosynthese wordt gevormd, gebruikt de plant om:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1462\" data-end=\"1561\">\r\n<li data-start=\"1462\" data-end=\"1485\">\r\n<p data-start=\"1464\" data-end=\"1485\">energie op te slaan<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1486\" data-end=\"1513\">\r\n<p data-start=\"1488\" data-end=\"1513\">nieuwe stoffen te maken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1514\" data-end=\"1561\">\r\n<p data-start=\"1516\" data-end=\"1561\">te groeien en nieuwe plantendelen te vormen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3 data-start=\"1563\" data-end=\"1609\"><strong data-start=\"1567\" data-end=\"1590\">Afbraak van glucose<\/strong>: energie vrijmaken<\/h3>\r\n<p data-start=\"1610\" data-end=\"1806\">Alle organismen hebben energie nodig. Die energie komt vrij bij de afbraak van glucose. Deze afbraak gebeurt in de <strong data-start=\"1725\" data-end=\"1742\">mitochondriën<\/strong> van de cel. Mitochondriën zijn de energiefabriekjes van de cel.<\/p>\r\n<p data-start=\"1808\" data-end=\"1835\">Bij de afbraak van glucose:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1836\" data-end=\"1955\">\r\n<li data-start=\"1836\" data-end=\"1892\">\r\n<p data-start=\"1838\" data-end=\"1892\">komt <strong data-start=\"1843\" data-end=\"1854\">energie<\/strong> vrij voor beweging, groei en warmte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1893\" data-end=\"1955\">\r\n<p data-start=\"1895\" data-end=\"1955\">ontstaan <strong data-start=\"1904\" data-end=\"1913\">water<\/strong> en <strong data-start=\"1917\" data-end=\"1936\">koolstofdioxide<\/strong> als afvalstoffen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1957\" data-end=\"2150\">Cellen die veel energie nodig hebben, zoals spiercellen, bevatten extra veel mitochondriën. Hoe actiever een cel is, hoe meer energie hij nodig heeft en hoe meer mitochondriën er aanwezig zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2152\" data-end=\"2199\">Stofwisseling bij planten, dieren en mensen<\/h3>\r\n<ul data-start=\"2200\" data-end=\"2441\">\r\n<li data-start=\"2200\" data-end=\"2287\">\r\n<p data-start=\"2202\" data-end=\"2287\">Planten maken glucose bij fotosynthese en breken glucose ook weer af in hun cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2288\" data-end=\"2377\">\r\n<p data-start=\"2290\" data-end=\"2377\">Dieren en mensen kunnen geen fotosynthese doen en krijgen glucose binnen via voedsel.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2378\" data-end=\"2441\">\r\n<p data-start=\"2380\" data-end=\"2441\">In alle organismen vindt dag en nacht stofwisseling plaats.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2443\" data-end=\"2545\">Dankzij stofwisseling blijven alle levensprocessen doorgaan en kan een organisme blijven functioneren.<\/p>\r\n `,\r\n terms: [\r\n \"Stofwisseling \u2013 alle chemische processen in een organisme waarbij stoffen worden omgezet\",\r\n \"Fotosynthese \u2013 proces waarbij planten met behulp van zonlicht glucose maken uit koolstofdioxide en water\",\r\n \"Bladgroenkorrels \u2013 celorganellen in plantencellen waar fotosynthese plaatsvindt\",\r\n \"Glucose \u2013 energierijke stof waarin energie wordt opgeslagen\",\r\n \"Mitochondri\u00ebn \u2013 celorganellen waar glucose wordt afgebroken en energie vrijkomt\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat ontstaat bij fotosynthese en nodig is voor de afbraak van glucose\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 gas dat nodig is voor fotosynthese en ontstaat bij de afbraak van glucose\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"De stofwisseling bestaat uit alle processen waarbij stoffen in cellen worden omgezet. Planten leggen energie vast in glucose door fotosynthese in de bladgroenkorrels. In alle organismen wordt glucose vervolgens afgebroken in de mitochondri\u00ebn, waarbij energie vrijkomt. Deze energie is noodzakelijk voor groei, beweging, herstel en het in stand houden van het leven.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 2,\r\n title: \"Verbranding\",\r\n subtitle: \"Hoe cellen glucose gebruiken voor beweging, warmte en activiteit\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ChatGPT-Image-26-dec-2025-22_04_03.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"123\" data-end=\"150\">Wat is <strong data-start=\"134\" data-end=\"149\">verbranding<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"151\" data-end=\"472\">In je lichaam vindt voortdurend <strong data-start=\"183\" data-end=\"198\">verbranding<\/strong> plaats. Verbranding is de afbraak van <strong data-start=\"237\" data-end=\"248\">glucose<\/strong> in cellen waarbij <strong data-start=\"267\" data-end=\"278\">energie<\/strong> vrijkomt. Deze energie is nodig voor alles wat je doet: bewegen, groeien, denken en het op temperatuur houden van je lichaam. Zonder verbranding kunnen cellen niet functioneren en gaan ze dood.<\/p>\r\n<p data-start=\"474\" data-end=\"581\">Verbranding gebeurt in <strong data-start=\"497\" data-end=\"505\">alle<\/strong> cellen van je lichaam en gaat dag en nacht door, ook als je slaapt of rust.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"583\" data-end=\"608\">Glucose als brandstof<\/h3>\r\n<p data-start=\"609\" data-end=\"823\">Bij verbranding gebruiken cellen <strong data-start=\"642\" data-end=\"653\">glucose<\/strong> als brandstof. Glucose krijg je binnen via voedsel. In planten wordt glucose gemaakt bij fotosynthese, maar dieren en mensen moeten glucose eten om aan energie te komen.<\/p>\r\n<p data-start=\"825\" data-end=\"984\">De afbraak van glucose vindt plaats in de <strong data-start=\"867\" data-end=\"884\">mitochondriën<\/strong> van de cel. Hier wordt de opgeslagen energie in glucose vrijgemaakt en direct gebruikt door de cel.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"986\" data-end=\"1014\">Zuurstof bij verbranding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1015\" data-end=\"1245\">Voor verbranding is naast glucose ook <strong data-start=\"1053\" data-end=\"1065\">zuurstof<\/strong> nodig. Zonder zuurstof kan de afbraak van glucose niet plaatsvinden. Zuurstof neem je op uit de lucht via je longen. Het bloed vervoert de zuurstof naar alle cellen in je lichaam.<\/p>\r\n<p data-start=\"1247\" data-end=\"1263\">Bij verbranding:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1264\" data-end=\"1400\">\r\n<li data-start=\"1264\" data-end=\"1295\">\r\n<p data-start=\"1266\" data-end=\"1295\">wordt <strong data-start=\"1272\" data-end=\"1283\">glucose<\/strong> verbruikt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1296\" data-end=\"1328\">\r\n<p data-start=\"1298\" data-end=\"1328\">wordt <strong data-start=\"1304\" data-end=\"1316\">zuurstof<\/strong> verbruikt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1329\" data-end=\"1374\">\r\n<p data-start=\"1331\" data-end=\"1374\">ontstaan <strong data-start=\"1340\" data-end=\"1359\">koolstofdioxide<\/strong> en <strong data-start=\"1363\" data-end=\"1372\">water<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1375\" data-end=\"1400\">\r\n<p data-start=\"1377\" data-end=\"1400\">komt <strong data-start=\"1382\" data-end=\"1393\">energie<\/strong> vrij<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1402\" data-end=\"1525\">De vrijgekomen energie wordt gebruikt voor beweging en om warmte te produceren. De warmte geef je deels af aan de omgeving.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1527\" data-end=\"1556\">Verbranding en activiteit<\/h3>\r\n<p data-start=\"1557\" data-end=\"1626\">Hoe actiever je bent, hoe meer energie je nodig hebt. Bij inspanning:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1627\" data-end=\"1724\">\r\n<li data-start=\"1627\" data-end=\"1663\">\r\n<p data-start=\"1629\" data-end=\"1663\">vindt er meer verbranding plaats<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1664\" data-end=\"1697\">\r\n<p data-start=\"1666\" data-end=\"1697\">wordt meer glucose afgebroken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1698\" data-end=\"1724\">\r\n<p data-start=\"1700\" data-end=\"1724\">is meer zuurstof nodig<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1726\" data-end=\"1908\">Daarom gaan bij lichamelijke inspanning je hart en ademhaling sneller werken. Zo worden glucose en zuurstof sneller aangevoerd en worden afvalstoffen zoals koolstofdioxide afgevoerd.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1910\" data-end=\"1955\">Verbranding bij planten, dieren en mensen<\/h3>\r\n<ul data-start=\"1956\" data-end=\"2186\">\r\n<li data-start=\"1956\" data-end=\"2042\">\r\n<p data-start=\"1958\" data-end=\"2042\">In <strong data-start=\"1961\" data-end=\"1972\">planten<\/strong> vindt verbranding plaats in de cellen, zowel overdag als ’s nachts.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2043\" data-end=\"2119\">\r\n<p data-start=\"2045\" data-end=\"2119\">In <strong data-start=\"2048\" data-end=\"2068\">dieren en mensen<\/strong> vindt verbranding continu plaats in alle cellen.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2120\" data-end=\"2186\">\r\n<p data-start=\"2122\" data-end=\"2186\">Zonder verbranding is geen enkel organisme in staat om te leven.<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Verbranding \u2013 de afbraak van glucose in cellen waarbij energie vrijkomt\",\r\n \"Glucose \u2013 brandstof die bij verbranding wordt afgebroken\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Water \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Mitochondri\u00ebn \u2013 celorganellen waarin verbranding plaatsvindt\",\r\n \"Energie \u2013 komt vrij bij verbranding en is nodig voor alle levensprocessen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Bij verbranding wordt glucose met behulp van zuurstof afgebroken in de mitochondri\u00ebn. Hierbij komen energie, water en koolstofdioxide vrij. De energie wordt gebruikt voor beweging, groei en het op temperatuur houden van het lichaam. Hoe actiever je bent, hoe meer verbranding er plaatsvindt en hoe meer glucose en zuurstof nodig zijn.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 3,\r\n title: \"Het ademhalingsstelsel\",\r\n subtitle: \"Hoe je lichaam zuurstof opneemt en koolstofdioxide afvoert\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-20_53_28.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"121\" data-end=\"159\">Wat is het <strong data-start=\"136\" data-end=\"158\">ademhalingsstelsel<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"160\" data-end=\"420\">Het <strong data-start=\"164\" data-end=\"186\">ademhalingsstelsel<\/strong> zorgt ervoor dat zuurstof uit de lucht in je lichaam komt en dat koolstofdioxide wordt afgevoerd. Zuurstof is nodig voor de <strong data-start=\"311\" data-end=\"326\">verbranding<\/strong> in je cellen. Zonder zuurstof kan verbranding niet plaatsvinden en komt er geen energie vrij.<\/p>\r\n<p data-start=\"422\" data-end=\"532\">Het ademhalingsstelsel bestaat uit verschillende organen die samen zorgen voor het in- en uitademen van lucht.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"534\" data-end=\"575\">Onderdelen van het ademhalingsstelsel<\/h3>\r\n<p data-start=\"576\" data-end=\"611\">Het ademhalingsstelsel bestaat uit:<\/p>\r\n<ul data-start=\"612\" data-end=\"827\">\r\n<li data-start=\"612\" data-end=\"649\">\r\n<p data-start=\"614\" data-end=\"649\">de <strong data-start=\"617\" data-end=\"630\">neusholte<\/strong> en <strong data-start=\"634\" data-end=\"647\">mondholte<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"650\" data-end=\"670\">\r\n<p data-start=\"652\" data-end=\"670\">de <strong data-start=\"655\" data-end=\"668\">keelholte<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"671\" data-end=\"696\">\r\n<p data-start=\"673\" data-end=\"696\">het <strong data-start=\"677\" data-end=\"694\">strottenhoofd<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"697\" data-end=\"717\">\r\n<p data-start=\"699\" data-end=\"717\">de <strong data-start=\"702\" data-end=\"715\">luchtpijp<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"718\" data-end=\"738\">\r\n<p data-start=\"720\" data-end=\"738\">de <strong data-start=\"723\" data-end=\"736\">bronchiën<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"739\" data-end=\"765\">\r\n<p data-start=\"741\" data-end=\"765\">de <strong data-start=\"744\" data-end=\"763\">luchtpijptakjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"766\" data-end=\"789\">\r\n<p data-start=\"768\" data-end=\"789\">de <strong data-start=\"771\" data-end=\"787\">longblaasjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"790\" data-end=\"807\">\r\n<p data-start=\"792\" data-end=\"807\">de <strong data-start=\"795\" data-end=\"805\">longen<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"808\" data-end=\"827\">\r\n<p data-start=\"810\" data-end=\"827\">het <strong data-start=\"814\" data-end=\"827\">middenrif<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"829\" data-end=\"921\">De lucht stroomt via neus of mond naar de longen. In de longen vindt de gaswisseling plaats.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"923\" data-end=\"952\">De longen en longblaasjes<\/h3>\r\n<p data-start=\"953\" data-end=\"1160\">De longen bestaan uit miljoenen kleine blaasjes: de <strong data-start=\"1005\" data-end=\"1021\">longblaasjes<\/strong>. De wand van een longblaasje is heel dun en wordt omgeven door veel <strong data-start=\"1090\" data-end=\"1103\">haarvaten<\/strong>. Hierdoor kunnen gassen gemakkelijk worden uitgewisseld.<\/p>\r\n<p data-start=\"1162\" data-end=\"1181\">In de longblaasjes:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1182\" data-end=\"1290\">\r\n<li data-start=\"1182\" data-end=\"1232\">\r\n<p data-start=\"1184\" data-end=\"1232\">gaat <strong data-start=\"1189\" data-end=\"1201\">zuurstof<\/strong> vanuit de lucht het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1233\" data-end=\"1290\">\r\n<p data-start=\"1235\" data-end=\"1290\">gaat <strong data-start=\"1240\" data-end=\"1259\">koolstofdioxide<\/strong> vanuit het bloed de lucht in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1292\" data-end=\"1346\">Deze uitwisseling van gassen noem je <strong data-start=\"1329\" data-end=\"1345\">gaswisseling<\/strong>.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1348\" data-end=\"1373\">Inademen en uitademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1374\" data-end=\"1391\">Bij <strong data-start=\"1378\" data-end=\"1390\">inademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1392\" data-end=\"1516\">\r\n<li data-start=\"1392\" data-end=\"1440\">\r\n<p data-start=\"1394\" data-end=\"1440\">trekt het <strong data-start=\"1404\" data-end=\"1417\">middenrif<\/strong> samen en gaat omlaag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1441\" data-end=\"1468\">\r\n<p data-start=\"1443\" data-end=\"1468\">worden de longen groter<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1469\" data-end=\"1516\">\r\n<p data-start=\"1471\" data-end=\"1516\">stroomt lucht met veel zuurstof naar binnen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1518\" data-end=\"1536\">Bij <strong data-start=\"1522\" data-end=\"1535\">uitademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1537\" data-end=\"1662\">\r\n<li data-start=\"1537\" data-end=\"1578\">\r\n<p data-start=\"1539\" data-end=\"1578\">ontspant het middenrif en gaat omhoog<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1579\" data-end=\"1607\">\r\n<p data-start=\"1581\" data-end=\"1607\">worden de longen kleiner<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1608\" data-end=\"1662\">\r\n<p data-start=\"1610\" data-end=\"1662\">stroomt lucht met veel koolstofdioxide naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1664\" data-end=\"1765\">Ademhalen gebeurt automatisch, maar je kunt het ook bewust sturen, bijvoorbeeld bij praten of zingen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1767\" data-end=\"1804\">Ademhalingsstelsel en verbranding<\/h3>\r\n<p data-start=\"1805\" data-end=\"1883\">Het ademhalingsstelsel werkt nauw samen met de bloedsomloop en de verbranding:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1884\" data-end=\"2142\">\r\n<li data-start=\"1884\" data-end=\"1926\">\r\n<p data-start=\"1886\" data-end=\"1926\">zuurstof wordt via de longen opgenomen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1927\" data-end=\"1973\">\r\n<p data-start=\"1929\" data-end=\"1973\">het bloed vervoert zuurstof naar de cellen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1974\" data-end=\"2030\">\r\n<p data-start=\"1976\" data-end=\"2030\">in de cellen wordt zuurstof gebruikt bij verbranding<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2031\" data-end=\"2073\">\r\n<p data-start=\"2033\" data-end=\"2073\">koolstofdioxide ontstaat als afvalstof<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2074\" data-end=\"2142\">\r\n<p data-start=\"2076\" data-end=\"2142\">koolstofdioxide wordt via het bloed teruggebracht naar de longen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhalingsstelsel \u2013 orgaanstelsel dat zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide\",\r\n \"Longen \u2013 organen waarin de gaswisseling plaatsvindt\",\r\n \"Longblaasjes \u2013 kleine blaasjes in de longen waar zuurstof en koolstofdioxide worden uitgewisseld\",\r\n \"Gaswisseling \u2013 het opnemen van zuurstof en het afgeven van koolstofdioxide\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding in cellen\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\",\r\n \"Middenrif \u2013 spier die helpt bij het in- en uitademen\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Het ademhalingsstelsel zorgt ervoor dat zuurstof in het bloed komt en koolstofdioxide wordt afgevoerd. In de longblaasjes vindt de gaswisseling plaats. Het middenrif zorgt ervoor dat lucht in en uit de longen kan stromen. Dankzij het ademhalingsstelsel kunnen cellen voldoende zuurstof krijgen voor de verbranding, waardoor energie vrijkomt voor alle levensprocessen.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 4,\r\n title: \"Ademhalen\",\r\n subtitle: \"Hoe je ademhaling zuurstof opneemt en afvalstoffen afvoert\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_32_42.png\",\r\n summary: `\r\n <h3 data-start=\"112\" data-end=\"137\">Wat is <strong data-start=\"123\" data-end=\"136\">ademhalen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"138\" data-end=\"458\"><strong data-start=\"138\" data-end=\"151\">Ademhalen<\/strong> is het in- en uitstromen van lucht via je longen. Door adem te halen neem je <strong data-start=\"229\" data-end=\"241\">zuurstof<\/strong> op uit de lucht en geef je <strong data-start=\"269\" data-end=\"288\">koolstofdioxide<\/strong> af. Zuurstof is noodzakelijk voor de <strong data-start=\"326\" data-end=\"341\">verbranding<\/strong> in je cellen. Zonder ademhaling krijgen je cellen te weinig zuurstof en kan er geen energie meer worden vrijgemaakt.<\/p>\r\n<p data-start=\"460\" data-end=\"575\">Ademhalen gebeurt automatisch, maar je kunt het ook bewust beïnvloeden, bijvoorbeeld bij praten, zingen of sporten.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"577\" data-end=\"589\">Inademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"590\" data-end=\"607\">Bij <strong data-start=\"594\" data-end=\"606\">inademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"608\" data-end=\"781\">\r\n<li data-start=\"608\" data-end=\"659\">\r\n<p data-start=\"610\" data-end=\"659\">trekt het <strong data-start=\"620\" data-end=\"633\">middenrif<\/strong> samen en beweegt omlaag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"660\" data-end=\"701\">\r\n<p data-start=\"662\" data-end=\"701\">komen de ribben omhoog en naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"702\" data-end=\"732\">\r\n<p data-start=\"704\" data-end=\"732\">wordt de borstholte groter<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"733\" data-end=\"781\">\r\n<p data-start=\"735\" data-end=\"781\">stroomt lucht met veel zuurstof de longen in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"783\" data-end=\"930\">Doordat de borstholte groter wordt, ontstaat er een lagere luchtdruk in de longen dan buiten het lichaam. Daardoor wordt lucht naar binnen gezogen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"932\" data-end=\"945\">Uitademen<\/h3>\r\n<p data-start=\"946\" data-end=\"964\">Bij <strong data-start=\"950\" data-end=\"963\">uitademen<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"965\" data-end=\"1143\">\r\n<li data-start=\"965\" data-end=\"1013\">\r\n<p data-start=\"967\" data-end=\"1013\">ontspant het <strong data-start=\"980\" data-end=\"993\">middenrif<\/strong> en beweegt omhoog<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1014\" data-end=\"1056\">\r\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1056\">zakken de ribben omlaag en naar binnen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1057\" data-end=\"1088\">\r\n<p data-start=\"1059\" data-end=\"1088\">wordt de borstholte kleiner<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1089\" data-end=\"1143\">\r\n<p data-start=\"1091\" data-end=\"1143\">stroomt lucht met veel koolstofdioxide naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1145\" data-end=\"1244\">De lucht die je uitademt bevat minder zuurstof en meer koolstofdioxide dan de lucht die je inademt.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1246\" data-end=\"1264\">Ademfrequentie<\/h3>\r\n<p data-start=\"1265\" data-end=\"1341\">Het aantal keer dat je per minuut ademhaalt noem je de <strong data-start=\"1320\" data-end=\"1338\">ademfrequentie<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1342\" data-end=\"1423\">\r\n<li data-start=\"1342\" data-end=\"1379\">\r\n<p data-start=\"1344\" data-end=\"1379\">In rust is de ademfrequentie laag<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1380\" data-end=\"1423\">\r\n<p data-start=\"1382\" data-end=\"1423\">Bij inspanning stijgt de ademfrequentie<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1425\" data-end=\"1658\">Als je actief bent, hebben je spieren meer energie nodig. Daardoor vindt er meer verbranding plaats en is er meer zuurstof nodig. Je gaat dan sneller en dieper ademen om voldoende zuurstof op te nemen en koolstofdioxide af te voeren.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1660\" data-end=\"1696\">Samenwerking met andere stelsels<\/h3>\r\n<p data-start=\"1697\" data-end=\"1723\">Ademhalen werkt samen met:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1724\" data-end=\"1911\">\r\n<li data-start=\"1724\" data-end=\"1787\">\r\n<p data-start=\"1726\" data-end=\"1787\">het <strong data-start=\"1730\" data-end=\"1752\">ademhalingsstelsel<\/strong>, dat lucht naar de longen brengt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1788\" data-end=\"1849\">\r\n<p data-start=\"1790\" data-end=\"1849\">de <strong data-start=\"1793\" data-end=\"1809\">bloedsomloop<\/strong>, die zuurstof naar de cellen vervoert<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1850\" data-end=\"1911\">\r\n<p data-start=\"1852\" data-end=\"1911\">de <strong data-start=\"1855\" data-end=\"1870\">verbranding<\/strong> in de cellen, waarbij energie vrijkomt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1913\" data-end=\"1987\">Door deze samenwerking blijven alle processen in je lichaam goed verlopen.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhalen \u2013 het in- en uitstromen van lucht via de longen\",\r\n \"Inademen \u2013 het opnemen van lucht met veel zuurstof\",\r\n \"Uitademen \u2013 het afgeven van lucht met veel koolstofdioxide\",\r\n \"Middenrif \u2013 spier die de borstholte groter en kleiner maakt\",\r\n \"Ademfrequentie \u2013 het aantal ademhalingen per minuut\",\r\n \"Zuurstof \u2013 gas dat nodig is voor verbranding in cellen\",\r\n \"Koolstofdioxide \u2013 afvalstof die ontstaat bij verbranding\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Bij ademhalen stroomt lucht in en uit de longen. Tijdens inademen neem je zuurstof op en tijdens uitademen geef je koolstofdioxide af. Het middenrif en de ribben zorgen voor het groter en kleiner worden van de borstholte. Hoe actiever je bent, hoe sneller en dieper je ademt. Zo krijgen je cellen voldoende zuurstof voor de verbranding en kan je lichaam blijven functioneren.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 5,\r\n title: \"Gezonde luchtwegen\",\r\n subtitle: \"Hoe je luchtwegen zichzelf beschermen en hoe je ze gezond houdt\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-20_50_52.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"123\" data-end=\"151\">Wat zijn <strong data-start=\"136\" data-end=\"150\">luchtwegen<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"152\" data-end=\"484\">De <strong data-start=\"155\" data-end=\"169\">luchtwegen<\/strong> zorgen ervoor dat lucht van buiten het lichaam naar de longen kan stromen en weer naar buiten kan gaan. Via de luchtwegen komt <strong data-start=\"297\" data-end=\"309\">zuurstof<\/strong> in het lichaam en wordt <strong data-start=\"334\" data-end=\"353\">koolstofdioxide<\/strong> afgevoerd. Gezonde luchtwegen zijn daarom heel belangrijk voor een goede <strong data-start=\"427\" data-end=\"441\">ademhaling<\/strong> en een goede <strong data-start=\"455\" data-end=\"470\">verbranding<\/strong> in de cellen.<\/p>\r\n<p data-start=\"486\" data-end=\"573\">De luchtwegen bestaan uit onder andere de neusholte, keelholte, luchtpijp en bronchiën.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"575\" data-end=\"608\">Bescherming van de luchtwegen<\/h3>\r\n<p data-start=\"609\" data-end=\"769\">De lucht die je inademt bevat vaak stofdeeltjes, bacteriën en andere schadelijke stoffen. Je luchtwegen hebben verschillende manieren om zichzelf te beschermen.<\/p>\r\n<p data-start=\"771\" data-end=\"788\">De <strong data-start=\"774\" data-end=\"787\">neusholte<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"789\" data-end=\"893\">\r\n<li data-start=\"789\" data-end=\"821\">\r\n<p data-start=\"791\" data-end=\"821\">verwarmt de ingeademde lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"822\" data-end=\"845\">\r\n<p data-start=\"824\" data-end=\"845\">bevochtigt de lucht<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"846\" data-end=\"893\">\r\n<p data-start=\"848\" data-end=\"893\">filtert stofdeeltjes met neusharen en slijm<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"895\" data-end=\"929\">De <strong data-start=\"898\" data-end=\"911\">luchtpijp<\/strong> en <strong data-start=\"915\" data-end=\"928\">bronchiën<\/strong>:<\/p>\r\n<ul data-start=\"930\" data-end=\"984\">\r\n<li data-start=\"930\" data-end=\"956\">\r\n<p data-start=\"932\" data-end=\"956\">zijn bekleed met slijm<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"957\" data-end=\"984\">\r\n<p data-start=\"959\" data-end=\"984\">bevatten <strong data-start=\"968\" data-end=\"984\">trilhaartjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"986\" data-end=\"1145\">Het slijm vangt stof en ziekteverwekkers op. De trilhaartjes bewegen het slijm langzaam omhoog, richting de keel. Zo wordt het slijm doorgeslikt of uitgehoest.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1147\" data-end=\"1168\">Hoesten en niezen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1169\" data-end=\"1238\"><strong data-start=\"1169\" data-end=\"1180\">Hoesten<\/strong> en <strong data-start=\"1184\" data-end=\"1194\">niezen<\/strong> zijn beschermende reflexen van het lichaam.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1239\" data-end=\"1361\">\r\n<li data-start=\"1239\" data-end=\"1290\">\r\n<p data-start=\"1241\" data-end=\"1290\"><strong data-start=\"1241\" data-end=\"1251\">Niezen<\/strong> verwijdert prikkels uit de neusholte<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1291\" data-end=\"1361\">\r\n<p data-start=\"1293\" data-end=\"1361\"><strong data-start=\"1293\" data-end=\"1304\">Hoesten<\/strong> verwijdert slijm en vuil uit de luchtpijp en bronchiën<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1363\" data-end=\"1418\">Deze reflexen helpen om de luchtwegen schoon te houden.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1420\" data-end=\"1443\">Roken en luchtwegen<\/h3>\r\n<p data-start=\"1444\" data-end=\"1483\"><strong data-start=\"1444\" data-end=\"1453\">Roken<\/strong> is slecht voor de luchtwegen.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1484\" data-end=\"1637\">\r\n<li data-start=\"1484\" data-end=\"1543\">\r\n<p data-start=\"1486\" data-end=\"1543\">giftige stoffen in rook beschadigen de <strong data-start=\"1525\" data-end=\"1541\">trilhaartjes<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1544\" data-end=\"1579\">\r\n<p data-start=\"1546\" data-end=\"1579\">er wordt extra slijm aangemaakt<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1580\" data-end=\"1637\">\r\n<p data-start=\"1582\" data-end=\"1637\">vuil en ziekteverwekkers worden minder goed afgevoerd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1639\" data-end=\"1765\">Daardoor krijgen rokers sneller last van hoesten, benauwdheid en infecties. Ook <strong data-start=\"1719\" data-end=\"1731\">meeroken<\/strong> is schadelijk voor de luchtwegen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1767\" data-end=\"1798\">Gezonde luchtwegen behouden<\/h3>\r\n<p data-start=\"1799\" data-end=\"1856\">Je kunt zelf veel doen om je luchtwegen gezond te houden:<\/p>\r\n<ul data-start=\"1857\" data-end=\"2000\">\r\n<li data-start=\"1857\" data-end=\"1888\">\r\n<p data-start=\"1859\" data-end=\"1888\">niet roken en niet meeroken<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1889\" data-end=\"1924\">\r\n<p data-start=\"1891\" data-end=\"1924\">voldoende frisse lucht inademen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1925\" data-end=\"1947\">\r\n<p data-start=\"1927\" data-end=\"1947\">regelmatig bewegen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1948\" data-end=\"2000\">\r\n<p data-start=\"1950\" data-end=\"2000\">zorgen voor schone en goed geventileerde ruimtes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2002\" data-end=\"2112\">Gezonde luchtwegen zorgen ervoor dat zuurstof goed wordt opgenomen en afvalstoffen efficiënt worden afgevoerd.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Luchtwegen \u2013 buizen waardoor lucht naar en van de longen stroomt\",\r\n \"Neusholte \u2013 deel van de luchtwegen waar lucht wordt verwarmd, bevochtigd en gefilterd\",\r\n \"Slijm \u2013 taaie stof die vuil en ziekteverwekkers opvangt\",\r\n \"Trilhaartjes \u2013 kleine haartjes die slijm met vuil naar de keel vervoeren\",\r\n \"Hoesten \u2013 reflex om vuil en slijm uit de luchtwegen te verwijderen\",\r\n \"Niezen \u2013 reflex om prikkels uit de neusholte te verwijderen\",\r\n \"Roken \u2013 schadelijke gewoonte die de luchtwegen beschadigt\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Gezonde luchtwegen zijn essentieel voor een goede ademhaling. De luchtwegen beschermen zichzelf met slijm, trilhaartjes, hoesten en niezen. Roken beschadigt deze bescherming en maakt de luchtwegen kwetsbaar. Door gezond te leven en niet te roken blijven de luchtwegen goed functioneren en kunnen cellen voldoende zuurstof krijgen voor de verbranding.\"\r\n },\r\n\r\n {\r\n id: 6,\r\n title: \"Ademhaling bij dieren\",\r\n subtitle: \"Hoe dieren zijn aangepast aan hun leefomgeving\",\r\n image: \"https:\/\/biologiehuis.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ChatGPT-Image-27-sep-2025-22_16_50.png\",\r\n summary: `\r\n<h3 data-start=\"132\" data-end=\"169\">Wat is <strong data-start=\"143\" data-end=\"168\">ademhaling bij dieren<\/strong>?<\/h3>\r\n<p data-start=\"170\" data-end=\"499\">Net als mensen hebben dieren <strong data-start=\"199\" data-end=\"211\">zuurstof<\/strong> nodig voor de <strong data-start=\"226\" data-end=\"241\">verbranding<\/strong> in hun cellen. Bij <strong data-start=\"261\" data-end=\"286\">ademhaling bij dieren<\/strong> gaat het om de manier waarop dieren zuurstof opnemen uit hun omgeving en <strong data-start=\"360\" data-end=\"379\">koolstofdioxide<\/strong> afgeven. Niet alle dieren ademen op dezelfde manier. De manier van ademhalen hangt af van de leefomgeving van het dier.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"501\" data-end=\"530\">Ademhaling via <strong data-start=\"520\" data-end=\"530\">longen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"531\" data-end=\"605\">Veel dieren, zoals zoogdieren, vogels en reptielen, ademen met <strong data-start=\"594\" data-end=\"604\">longen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"606\" data-end=\"763\">\r\n<li data-start=\"606\" data-end=\"648\">\r\n<p data-start=\"608\" data-end=\"648\">Lucht wordt ingeademd via neus of mond<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"649\" data-end=\"695\">\r\n<p data-start=\"651\" data-end=\"695\">In de longen vindt <strong data-start=\"670\" data-end=\"686\">gaswisseling<\/strong> plaats<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"696\" data-end=\"726\">\r\n<p data-start=\"698\" data-end=\"726\">Zuurstof gaat het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"727\" data-end=\"763\">\r\n<p data-start=\"729\" data-end=\"763\">Koolstofdioxide wordt uitgeademd<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"765\" data-end=\"910\">Deze manier van ademhalen lijkt sterk op die van de mens. Dieren die op het land leven, zijn aangepast aan het opnemen van zuurstof uit de lucht.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"912\" data-end=\"942\">Ademhaling via <strong data-start=\"931\" data-end=\"942\">kieuwen<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"943\" data-end=\"1000\">Vissen en veel andere waterdieren ademen met <strong data-start=\"988\" data-end=\"999\">kieuwen<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1001\" data-end=\"1159\">\r\n<li data-start=\"1001\" data-end=\"1035\">\r\n<p data-start=\"1003\" data-end=\"1035\">Water stroomt langs de kieuwen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1036\" data-end=\"1076\">\r\n<p data-start=\"1038\" data-end=\"1076\">In de kieuwen zitten veel bloedvaten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1077\" data-end=\"1121\">\r\n<p data-start=\"1079\" data-end=\"1121\">Zuurstof uit het water gaat het bloed in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1122\" data-end=\"1159\">\r\n<p data-start=\"1124\" data-end=\"1159\">Koolstofdioxide gaat het water in<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1161\" data-end=\"1305\">Water bevat minder zuurstof dan lucht. Daarom moeten vissen voortdurend water langs hun kieuwen laten stromen om voldoende zuurstof op te nemen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1307\" data-end=\"1339\">Ademhaling via <strong data-start=\"1326\" data-end=\"1339\">tracheeën<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1340\" data-end=\"1407\">Insecten ademen niet met longen of kieuwen, maar met <strong data-start=\"1393\" data-end=\"1406\">tracheeën<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1408\" data-end=\"1604\">\r\n<li data-start=\"1408\" data-end=\"1440\">\r\n<p data-start=\"1410\" data-end=\"1440\">Tracheeën zijn fijne buisjes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1441\" data-end=\"1503\">\r\n<p data-start=\"1443\" data-end=\"1503\">Ze staan in verbinding met de buitenlucht via <strong data-start=\"1489\" data-end=\"1501\">stigmata<\/strong><\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1504\" data-end=\"1543\">\r\n<p data-start=\"1506\" data-end=\"1543\">Zuurstof gaat direct naar de cellen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1544\" data-end=\"1604\">\r\n<p data-start=\"1546\" data-end=\"1604\">Koolstofdioxide verlaat het lichaam via dezelfde buisjes<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1606\" data-end=\"1698\">Bij insecten vervoert het bloed geen zuurstof. De zuurstof gaat rechtstreeks naar de cellen.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"1700\" data-end=\"1730\">Ademhaling via de <strong data-start=\"1722\" data-end=\"1730\">huid<\/strong><\/h3>\r\n<p data-start=\"1731\" data-end=\"1810\">Sommige dieren, zoals regenwormen en kikkers, kunnen ademhalen via de <strong data-start=\"1801\" data-end=\"1809\">huid<\/strong>.<\/p>\r\n<ul data-start=\"1811\" data-end=\"1944\">\r\n<li data-start=\"1811\" data-end=\"1847\">\r\n<p data-start=\"1813\" data-end=\"1847\">De huid moet dun en vochtig zijn<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1848\" data-end=\"1900\">\r\n<p data-start=\"1850\" data-end=\"1900\">Zuurstof diffundeert door de huid naar het bloed<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"1901\" data-end=\"1944\">\r\n<p data-start=\"1903\" data-end=\"1944\">Koolstofdioxide diffundeert naar buiten<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"1946\" data-end=\"2045\">Bij kikkers is ademhaling via de huid vooral belangrijk als ze in het water zitten of in rust zijn.<\/p>\r\n<h3 data-start=\"2047\" data-end=\"2078\">Aanpassing aan leefomgeving<\/h3>\r\n<p data-start=\"2079\" data-end=\"2140\">De manier van ademhalen is aangepast aan waar een dier leeft:<\/p>\r\n<ul data-start=\"2141\" data-end=\"2286\">\r\n<li data-start=\"2141\" data-end=\"2172\">\r\n<p data-start=\"2143\" data-end=\"2172\">landdieren gebruiken longen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2173\" data-end=\"2206\">\r\n<p data-start=\"2175\" data-end=\"2206\">waterdieren gebruiken kieuwen<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2207\" data-end=\"2239\">\r\n<p data-start=\"2209\" data-end=\"2239\">insecten gebruiken tracheeën<\/p>\r\n<\/li>\r\n<li data-start=\"2240\" data-end=\"2286\">\r\n<p data-start=\"2242\" data-end=\"2286\">sommige dieren gebruiken meerdere manieren<\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p data-start=\"2288\" data-end=\"2366\">Dankzij deze aanpassingen kunnen dieren in verschillende omgevingen overleven.<\/p>\r\n`,\r\n terms: [\r\n \"Ademhaling bij dieren \u2013 de manier waarop dieren zuurstof opnemen en koolstofdioxide afgeven\",\r\n \"Longen \u2013 ademhalingsorganen waarmee zuurstof uit de lucht wordt opgenomen\",\r\n \"Kieuwen \u2013 ademhalingsorganen waarmee zuurstof uit water wordt opgenomen\",\r\n \"Trachee\u00ebn \u2013 buisjes bij insecten die zuurstof direct naar de cellen brengen\",\r\n \"Stigmata \u2013 openingen aan de zijkant van het lichaam van insecten\",\r\n \"Huidademhaling \u2013 ademhaling waarbij zuurstof via de huid wordt opgenomen\",\r\n \"Gaswisseling \u2013 het uitwisselen van zuurstof en koolstofdioxide\"\r\n ],\r\n moreTermsUrl: \"http:\/\/begrippen.biologiehuis.com:3000\/index.html\",\r\n tldr: \"Dieren hebben zuurstof nodig voor de verbranding in hun cellen, maar de manier waarop ze ademen verschilt. Landdieren gebruiken longen, waterdieren kieuwen, insecten trachee\u00ebn en sommige dieren ademen (deels) via de huid. Deze verschillen zijn aanpassingen aan de leefomgeving en zorgen ervoor dat elk dier voldoende zuurstof kan opnemen om te blijven leven.\"\r\n },\r\n ]\r\n };\r\n\r\n \/\/ ====== APP LOGICA ======\r\n const els = {\r\n bookTitle: document.getElementById('bookTitle'),\r\n chapterBadge: document.getElementById('chapterBadge'),\r\n chapterSub: document.getElementById('chapterSub'),\r\n pageIndicator: document.getElementById('pageIndicator'),\r\n progressBar: document.getElementById('progressBar'),\r\n chapterTitle: document.getElementById('chapterTitle'),\r\n chapterSubtitle: document.getElementById('chapterSubtitle'),\r\n summaryBody: document.getElementById('summaryBody'),\r\n termsList: document.getElementById('termsList'),\r\n moreTerms: document.getElementById('moreTerms'),\r\n tldrBody: document.getElementById('tldrBody'),\r\n chapterCounter: document.getElementById('chapterCounter'),\r\n prevBtn: document.getElementById('prevBtn'),\r\n nextBtn: document.getElementById('nextBtn'),\r\n chapterImage: document.getElementById('chapterImage'),\r\n chapterImageWrap: document.getElementById('chapterImageWrap'),\r\n };\r\n\r\n function getChapterIndexFromURL(){\r\n const url = new URL(window.location);\r\n const h = parseInt(url.searchParams.get('h') || url.hash.replace('#h=',''));\r\n const idx = isFinite(h) && h>0 ? h-1 : 0;\r\n return Math.max(0, Math.min(BOOK.chapters.length-1, idx));\r\n }\r\n\r\n let currentIndex = getChapterIndexFromURL();\r\n\r\n function updateURL(){\r\n const h = currentIndex + 1;\r\n const url = new URL(window.location);\r\n url.searchParams.set('h', String(h));\r\n history.replaceState({}, '', url);\r\n document.title = `${BOOK.title} \u2013 Basisstof ${h}`;\r\n }\r\n\r\n function render(){\r\n const total = BOOK.chapters.length;\r\n const ch = BOOK.chapters[currentIndex];\r\n\r\n els.bookTitle.textContent = BOOK.title;\r\n els.chapterBadge.textContent = `Basisstof ${ch.id}`;\r\n els.chapterSub.textContent = ch.title;\r\n\r\n els.chapterTitle.textContent = ch.title;\r\n els.chapterSubtitle.textContent = ch.subtitle || '';\r\n els.summaryBody.innerHTML = ch.summary;\r\n\r\n \/\/ Afbeelding per hoofdstuk invullen of het hele blok verbergen\r\n if (ch.image) {\r\n els.chapterImage.src = ch.image;\r\n els.chapterImage.alt = `Illustratie bij: ${ch.title}`;\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'block';\r\n } else {\r\n els.chapterImage.src = '';\r\n els.chapterImageWrap.style.display = 'none';\r\n }\r\n\r\n els.termsList.innerHTML = (ch.terms||[]).map(t => `<li>${t}<\/li>`).join('');\r\n els.moreTerms.href = ch.moreTermsUrl || '#';\r\n\r\n els.tldrBody.innerHTML = `<p>${ch.tldr||''}<\/p>`;\r\n\r\n els.pageIndicator.textContent = `${ch.id} \/ ${total}`;\r\n els.chapterCounter.textContent = `Basisstof ${ch.id} van ${total}`;\r\n els.progressBar.style.width = `${(ch.id\/total)*100}%`;\r\n\r\n els.prevBtn.disabled = currentIndex === 0;\r\n els.nextBtn.disabled = currentIndex === total-1;\r\n\r\n updateURL();\r\n }\r\n\r\n function go(delta){\r\n const next = currentIndex + delta;\r\n if(next < 0 || next >= BOOK.chapters.length) return;\r\n currentIndex = next; render();\r\n \/\/ verplaats focus netjes\r\n document.getElementById('main').focus({preventScroll:true});\r\n }\r\n\r\n els.prevBtn.addEventListener('click', () => go(-1));\r\n els.nextBtn.addEventListener('click', () => go(1));\r\n\r\n document.addEventListener('keydown', (e) => {\r\n if(e.key === 'ArrowLeft') { go(-1); }\r\n if(e.key === 'ArrowRight'){ go(1); }\r\n });\r\n\r\n \/\/ Initial render\r\n render();\r\n <\/script>\r\n<\/body>\r\n<\/html>\r\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Samenvatting \u2013 Boek Ga naar inhoud Titel van het boek Basisstof 1 1 \/ 1 Hoofdstuknaam Korte inleiding of doel van dit hoofdstuk. Belangrijke begrippen Meer begrippen \u2192 Kort samengevat Vorige Basisstof 1 van 1 Volgende<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"folder":[30],"class_list":["post-831","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=831"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3310,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/831\/revisions\/3310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologiehuis.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ffolder&post=831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}